In this episode of \u00c7atlak Zemin's archive project tracing the history of the Feminist Night March in Istanbul, Lale Bak\u0131rezer and Candan Y\u0131ld\u0131z recall how the march gathered momentum between 2006 and 2009.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
In this episode of \u00c7atlak Zemin's archive project tracing the history of the Feminist Night March in Istanbul, Lale Bak\u0131rezer and Candan Y\u0131ld\u0131z recall how the march gathered momentum between 2006 and 2009.<\/p>","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_fgy_kaynak_id":"podcast-11","_fgy_drive_id":"","_fgy_dosya":"podcast\/FGY_lale_candan_V02.mp3","_fgy_en":0,"_fgy_boy":0,"_fgy_bayt":0,"_fgy_sure":2628,"_fgy_pankart_metni":"","_fgy_ocr":"","_fgy_transkript":"Ya\u015fas\u0131n feminist m\u00fccadelemiz! Bu podcast serisinde feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne dair tan\u0131kl\u0131klar\u0131 farkl\u0131 y\u0131llarda dahil olmu\u015f feministlerle konu\u015fuyoruz. Bu b\u00f6l\u00fcmde Lale Bak\u0131rezer ve Candan Y\u0131ld\u0131z ile 2006-2009 y\u0131llar\u0131 aras\u0131n\u0131 konu\u015ftuk. Taksim'de 2003'ten beri 8 Mart'larda feministler eylem \u00f6rg\u00fctl\u00fcyor. 2005'te bu feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ad\u0131n\u0131 al\u0131yor. Biz sizinle \u00f6zellikle 2006-2009 aras\u0131n\u0131 konu\u015fmak istedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc feminist hareket de y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f de bu s\u00fcre\u00e7te g\u00fc\u00e7leniyor. \u00d6ncelikle biraz kendinizi tan\u0131tabilir misiniz? 2000'lerin ba\u015f\u0131nda, ortas\u0131nda bir yerde \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fcyd\u00fcn\u00fcz? Nerelerde politika yap\u0131yordunuz? Kendinizi nas\u0131l ifade ediyordunuz? Candan istersen senle ba\u015flayal\u0131m. 2000'ler feminist \u00f6rg\u00fctlenme aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n canl\u0131 oldu\u011fu y\u0131llard\u0131. Feminist arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n oldu\u011fu bir g\u00f6r\u00fcme en emek kolektifimiz vard\u0131 \u00f6ncesinde. Sonra da\u011f\u0131ld\u0131 vs. Ruhi ve fikri olarak feminist harekette dair aray\u0131\u015flar\u0131m\u0131n hep s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc. \u00d6rg\u00fctl\u00fc bir yap\u0131 yoktu o zamanlar. Daha \u00e7ok inisiyatifler vard\u0131. \u0130\u015fte 8 Mart ba\u011flam\u0131nda olu\u015fan platformlar vard\u0131. Do\u011frudan kendimi feminist olarak tan\u0131mlamad\u0131\u011f\u0131m ama feminizme kendimi \u00e7ok yak\u0131n hissetti\u011fim bir \u00f6rg\u00fctl\u00fc feminist m\u00fccadele fikrinin de b\u00f6yle yava\u015f yava\u015f duydu\u011fum ve bunun \u00f6nemli oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m bir s\u00fcre\u00e7ti. Kad\u0131n m\u00fccadelesine dair adresler vard\u0131, eylemlikler vard\u0131, kad\u0131nlar\u0131n kendi g\u00fcndemlerine dair s\u00f6zleri vard\u0131 vs. Ama bir ba\u011f\u0131ms\u0131z hat meselesinin in\u015fas\u0131 konusunda o heyecan\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Lale seninle devam edelim. 2000 y\u0131llar\u0131na kadar hem G\u00f6r\u00fclmeyen Emek Kollektifi adl\u0131 bir kad\u0131n grubunda hem de \u0130stanbul Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kad\u0131n \u0130nisiyatifi'nde \u00f6rg\u00fctl\u00fcyd\u00fcm. Her ikisinin de sona eri\u015fi 2000'lerin ba\u015f\u0131nda oldu. O y\u0131llar biliyorsunuz asl\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmelerinin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 ama kurumla\u015fman\u0131n \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fu bir d\u00f6neme denk geliyor. O d\u00f6nemlerde benim de aray\u0131\u015flar\u0131m devam ediyordu. \u0130stanbul Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kad\u0131n \u0130niziyatifi'nden hem de \u00e7e\u015fitli platformlarda diyelim bir araya geldi\u011fimiz kad\u0131nlarla rastla\u015fmalar\u0131m\u0131z sonucunda konu\u015fuyordu. Bir taraf\u0131yla bu kurumla\u015fman\u0131n iyi oldu\u011funu ama ayn\u0131 zamanda da \u00e7e\u015fitli alanlarda kad\u0131nlar\u0131n tek tek ba\u011f\u0131ms\u0131z feministlerin bir araya gelmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc de kesti\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla asl\u0131nda kurumlar\u0131n diyelim d\u0131\u015f\u0131nda olan kad\u0131nlar\u0131n da bir araya gelmeye ve birlikte politika \u00fcretmeye ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu her bir araya geli\u015fimizde konu\u015fuyordu. Feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine ne zaman kat\u0131lmaya ba\u015flad\u0131n\u0131z hat\u0131rl\u0131yor musunuz? Yani hangi y\u0131ldan itibaren ve a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ne zamana kadar kat\u0131ld\u0131n\u0131z? Candan istersen senle ba\u015flayal\u0131m. Yer yer b\u00f6yle profesyonel olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri oldu mesle\u011fim gere\u011fi. Yer yer yurt d\u0131\u015f\u0131 gibi kesintilerden dolay\u0131 8 Mart'lar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m deneyimlerim oldu. 2006-2009 aras\u0131 kesintisiz kat\u0131ld\u0131m. 2013'den sonra yine kesintisiz kat\u0131ld\u0131m. O gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin y\u0131llar i\u00e7erisindeki ivmesini bizzat bir s\u00fcr\u00fc kad\u0131n da zaten ifade etmi\u015ftir. \u00c7\u0131plak g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclecek kadar y\u00fckselen bir ivmeden bahsediyoruz. Hem \u00e7e\u015fitlilik anlam\u0131nda, feminist yelpazenin, siyasal yelpazesinin farkl\u0131 farkl\u0131 yerlerinde kendilerini ifade eden kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ba\u011flam\u0131nda, LGBT\u0130'lerin kat\u0131l\u0131m\u0131 ba\u011flam\u0131nda, liseden gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n, \u00fcniversiteden gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131 ba\u011flam\u0131nda, farkl\u0131 nesillerden kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ba\u011flam\u0131nda ve s\u00f6z\u00fcnde y\u0131llar i\u00e7erisinde hem bir evrimi var hem bir de\u011fi\u015fimi var. Yani o s\u00f6zden bahsetti\u011fim d\u00f6vizlerden tutun, pankarta kadar ya da bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan tutun, kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00fcretti\u011fi sloganlara kadar o \u00e7e\u015fitlikleri g\u00f6zlemledi\u011fim y\u0131llar i\u00e7erisinde bir k\u00fcm\u00fclatiften bahsedebiliriz. Lale seninle devam edelim. 2003-2020 aras\u0131 b\u00fct\u00fcn pebiniz gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine kat\u0131ld\u0131m. Asl\u0131nda 2003'teki tam bir pebiniz gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc diye nitelendirebilir miyiz? Ondan \u00e7ok yemin de\u011filim a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Bug\u00fcn geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131mda da b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Amerika'n\u0131n Irak'\u0131 i\u015fgali sonras\u0131nda yap\u0131lan bir eylemdi. Ve hepsi erkek tesad\u00fcf m\u00fcd\u00fc\u011fe bir hankar ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte \u00e7e\u015fitli o s\u0131rada bu sava\u015f karar\u0131nda paylar\u0131 olan ABD'deki liderlerin, i\u00e7lerinde kad\u0131nda olan liderlerin efendim resimleri ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. F\u0131\u015fkusuz tabii ki d\u00fcnyada hepimizi, herkese etkileyen b\u00fct\u00fcn bu kararlar\u0131n erkekler taraf\u0131ndan veriliyor olu\u015fu, bir sava\u015f i\u015fgal politikas\u0131na kar\u015f\u0131 feministlerin de s\u00f6z s\u00f6ylemesi \u00e7ok normal, hepimizi ilgilendiren bir konu. Ama uzun bir s\u00fcredir kad\u0131nlar\u0131n, feministlerin gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenlemedi\u011fi ya da soka\u011fa \u00e7e\u015fitli nedenlerle, \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcnden sadece de\u011fil ayn\u0131 zamanda da o s\u0131rada i\u015fte bir araya gelmek, bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapmak vs. b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yasak oldu\u011fu bir d\u00f6neme de tabii ki denk geldi\u011fi i\u00e7in ilk gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc kad\u0131n taleplerinin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu bir bulu\u015fma de\u011fildi a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Sonu\u00e7ta bir gece bir araya geldi\u011fimiz i\u00e7in ve \u00f6yle bir eylem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de buna bir gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, niyeti, ba\u015flang\u0131c\u0131 diyebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6rg\u00fctlenmesi i\u00e7in yap\u0131lan toplant\u0131lara gidiyor muydunuz? Hangi y\u0131llarda gidiyordunuz? Nerede yap\u0131l\u0131yordu bu toplant\u0131lar o zaman? \u00c7a\u011fr\u0131lar\u0131 veya eylem hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmalar, yaz\u0131\u015fmalar nerede oluyordu? Lale istersen bu sefer de seninle ba\u015flayal\u0131m. Y\u0131l y\u0131l \u015fu mekanda yap\u0131l\u0131yordu toplant\u0131lar ve \u00f6rg\u00fctlenme haz\u0131rl\u0131klar diye tam hat\u0131rlayam\u0131yorum. Ama \u00e7e\u015fitli mekanlarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Mesela Mor\u00e7at\u0131'da yapt\u0131k. Makine m\u00fchendisleri odas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyorum. O zaman Nilg\u00fcn Yurgalan diye bir arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n kafesi vard\u0131 \u015fiirci diye. Orada bir araya gelip d\u00f6vizleri yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyorum. Kad\u0131n gruplar\u0131ndan birinin Taksim civar\u0131nda bir yerleri vard\u0131. \u015eimdi ad\u0131n\u0131 hat\u0131rlayamad\u0131m. Yine orada bir araya geliyorduk. Sonra 2008 y\u0131l\u0131nda SFK kuruldu. 2009 itibariyle orada da haz\u0131rl\u0131klara devam eder olduk. 2017 y\u0131l\u0131na kadar SFK'daki hayat\u0131mla dahil olmak \u00fczere hem toplant\u0131lar\u0131na hem de haz\u0131rl\u0131klar\u0131na kat\u0131ld\u0131m. Candal sen? Bir \u00f6n haz\u0131rl\u0131k ba\u011flam\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m toplant\u0131lar oldu. Kendi deneyimlerimi \u015f\u00f6yle hat\u0131rl\u0131yorum. Bizde kortej yoktu. Bizde bir araya gelen kad\u0131nlar toplulu\u011fu vard\u0131. Yani ne bileyim d\u00f6rtl\u00fc be\u015fli s\u0131ralar halinde \u015fu kadar mesafeli bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f format\u0131na sahip de\u011fildi gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc. Politik olarak b\u00f6yle de\u011fildi zaten. Belirli sloganlar\u0131n tercih edildi\u011fi \u00f6bekler vard\u0131 mesela. Mesela bir slogan bir yerde c\u0131l\u0131z \u00e7\u0131k\u0131yor. Mesela ben o grubun yan\u0131na gidip asl\u0131nda att\u0131rd\u0131\u011f\u0131m slogan\u0131 tekrar ettiriyorum ve oradan da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ses \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck tatl\u0131 m\u00fcdahalelerimiz oluyordu. Toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131m meselesi bu gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir t\u00fcr duyurulmas\u0131 konusunda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bas\u0131n komisyonunda yer ald\u0131m. \u0130\u015fte \u00f6nden haberinin yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da o g\u00fcn haberinin izlenmesi vs. 2008'de feminist gazete \u00e7\u0131karm\u0131\u015f\u0131z. Oradaki s\u00fcre\u00e7lerde vard\u0131m ve o feminist gazete asl\u0131nda feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne giden o s\u00fcrecin asl\u0131nda bir t\u00fcr materyali olmu\u015f. Hani da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndan tut sonras\u0131nda standlarda sat\u0131m\u0131na kadar. Bir de hani bu a\u00e7\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131. Bir s\u00fcrk\u00fclasyon vard\u0131 her defas\u0131nda gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00f6rg\u00fctlenme ya da i\u015fte komisyon dedi\u011fimiz grup. Mesela notlara bakt\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle bir bilin\u00e7 bir \u015fekilde ye\u015ferttirmi\u015f ve ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f da mesela bir \u00f6nceki y\u0131ldaki deneyimin bir sonraki y\u0131la aktar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan o deneyimi bir sonraki y\u0131la ta\u015f\u0131yacak kad\u0131nlar\u0131n yine o komisyonda g\u00f6rev almas\u0131, bir t\u00fcr rotasyon ve o rotasyonun da asl\u0131nda bir kotal\u0131 de\u011fi\u015fime tabi tutulmas\u0131. Bunun i\u015fletildi\u011fi haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri oldu. A\u00e7\u0131k \u00e7a\u011fr\u0131 meselesi tek tek birey kad\u0131nlar\u0131n ya da feminist gruptan gelen kad\u0131nlar\u0131n kendisini ifade edebildi\u011fi \u00f6rg\u00fctlenme s\u00fcrecini, deneyimini, ya\u015fama f\u0131rsat\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcr haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7leri vard\u0131. Ve o haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinin zor oldu\u011funu da biliyorum. Birlikte i\u015f yapma deneyimi kolay bir \u015fey de\u011fil. Herkes farkl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Al\u0131\u015fageldi\u011fi siyaset yapma bi\u00e7iminin ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klardan bahsediyorum. Yol verme meselesi, birbirini g\u00f6zetme meselesi, ondan sonra i\u015fte feminist s\u00f6z\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131na dair bir kabul ya da b\u00f6yle bir r\u0131za hikayesi. Bu zor olan \u015feyin kotar\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran y\u00f6ntemler deyip bitireyim. Peki ya eylemlerin kendisi ve haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinin nas\u0131l bir deneyimi sizin i\u00e7in? Mesela ne gibi g\u00f6revler al\u0131yordunuz? Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flere kat\u0131l\u0131m nas\u0131l oluyordu? Co\u015fkusu nas\u0131ld\u0131? Lale senle ba\u015flayal\u0131m. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok azd\u0131. Yani b\u00f6yle 200 kad\u0131n, 300 kad\u0131nla ba\u015flayan o sokak y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri. Sonras\u0131nda hepimizin bildi\u011fi gibi 40 binlere falan ula\u015ft\u0131. Hep bu ad\u0131m ad\u0131m bu s\u00fcrece gelindi. \u00c7e\u015fitli sebepleri var. Ama bu sebeplerinden bir tanesinin de bu 8 maddeci y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin \u00f6rg\u00fctlenmesi oldu\u011funu da a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. 2000'li y\u0131llarda ba\u015fka bir y\u00f6nelim olmaya ba\u015flad\u0131 Feminiz Hareketler ve kurumla\u015fma oldu. Kurumlar\u0131n i\u00e7erisinde yer alamayan ama d\u0131\u015far\u0131da da onlarca Feminiz Kad\u0131n vard\u0131. Tam da o y\u0131llar hem devlet mezuninde ve de ayn\u0131 zamanda di\u011fer politik \u00f6zneler taraf\u0131nda feminizmin bir siyasal politik \u00f6zne de g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi zamanlard\u0131. Hem bu gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerindeki motivasyonlar\u0131ndan bir tanesi buydu. Ayn\u0131 zamanda bu feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri \u00f6rg\u00fctlenirken \u00e7e\u015fitli karma yap\u0131lardaki kad\u0131nlar da bu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flere geliyorlard\u0131. Biz bu feminiz \u00f6zne meselesini pratikte de asl\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorduk bu tart\u0131\u015fmalarda. Yani bir slogan\u0131n \u00fcretilmesinden, metnin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131ndan, d\u00f6vizlerin yaz\u0131lmas\u0131na kadar kad\u0131n m\u00fccadelesine ya da bizim \u00e7ok s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z kad\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesi de Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 ve farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z da bu haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecine yans\u0131yordu. \u00d6\u011frendim dedi\u011fim \u015feylerden bir tanesi, mesela bizim asl\u0131nda ke\u015fke bir akademik bir tezde bu b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7lerde \u00fcretilen metinler \u00fczerine ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lsa. \u00c7\u00fcnk\u00fc o metinlerin asl\u0131nda ne kadar da ekletik oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilir. Ni\u00e7in ekletikti? \u00c7\u00fcnk\u00fc hem feministler hem de kendilerini feminist olarak tan\u0131mlamayan karma \u00f6rg\u00fctlerde, \u00e7e\u015fitli kurumlarda, demokrasi kitle \u00f6rg\u00fctlerinde vs. \u00c7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n hem fikirli\u011fimiz yoktu, asl\u0131nda feministlerin aras\u0131nda da bir homojenlik yoktu. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn dahi tart\u0131\u015fmaya elveri\u015fli olabilecek bir\u00e7ok kelime, kavram o metinlere girmi\u015f bulunuyordu. Bir ayl\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7erisinde her \u015fey yap\u0131l\u0131yordu. Toplant\u0131lar, haz\u0131rl\u0131klar. Biz her y\u0131l \u015funu diyorduk. Ya 8 Mart bir platform mu? 8 Mart giri\u015fi mi? Her neyse 8 Mart i\u00e7in ayr\u0131 bir \u015fey olsun. Ve bir y\u0131l boyunca asl\u0131nda kad\u0131nlarla ilgili b\u00fct\u00fcn politikalar orada tart\u0131\u015f\u0131ls\u0131n, kampanyalar yap\u0131ls\u0131n. 8 Mart asl\u0131nda bir y\u0131l boyunca kad\u0131nlar\u0131n hedefledikleri, hangi konuda s\u00f6z s\u00f6ylemek istiyorlarsa onlar\u0131 s\u00f6yledikleri y\u0131l\u0131n ta\u00e7land\u0131rmas\u0131 olsun 8 Mart. Ama biz bunu hi\u00e7 hayata ge\u00e7iremedik a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Bir tak\u0131m giri\u015fimlerde bulunduk ama sonunu getiremedik. Bu bir taraf\u0131yla da tabii ki \u00f6\u011fretici yani t\u00fcm kad\u0131nlar 8 Mart'ta asl\u0131nda kendi talepleri asl\u0131nda alana yans\u0131t\u0131yorlard\u0131. \u015eu c\u00fcmlede olsun \u00e7\u00fcnk\u00fc bunun i\u00e7in bizim i\u00e7in \u00f6nemli, \u015fu da olsun, \u015fu daha \u00f6nemli \u015feklinde yap\u0131lan o tart\u0131\u015fmalar\u0131 ayn\u0131 zamanda da geli\u015ftirici oldu\u011funu da s\u00f6yleyebilirim. Pratik k\u0131sm\u0131 \u00e7ok zevkliydi bence. Hani birlikte d\u00f6viz yazmak, i\u015fte pankart yazmak, 2010'lardan itibaren de mutlaka hayat\u0131m\u0131za kavrama girdi. Yarat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsun, yarat\u0131c\u0131 bir \u015fey olsun. Yarat\u0131c\u0131 malzemeler, materyalleri bulmak i\u00e7in b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 olu\u015fturulur. Hani i\u015fte fikirler \u00fcretildi\u011fi d\u00f6nemler \u00e7ok zevkli d\u00f6nemler diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir de hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z asl\u0131nda ne bileyim bulundu\u011fumuz mekanlara da gelmeyen bir\u00e7ok gen\u00e7 kad\u0131n bu haz\u0131rl\u0131klara geliyordu. Ve biz onlar da bu haz\u0131rl\u0131klar esnas\u0131nda bir temas\u0131m\u0131z oluyordu. Birlikte bir i\u015f yap\u0131yorduk. Bu da bence \u00e7ok k\u0131ymetli bir \u015feydi. Candan sen? 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn olabildi\u011fince en geni\u015f \u00e7er\u00e7evedeki kad\u0131nlar\u0131 kapsayacak bir dil \u00fczerinden metin kurulmas\u0131 bir eklektizm sa\u011fl\u0131yordu ger\u00e7ekten. Ama mesela hi\u00e7bir zaman kad\u0131nlar 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc feminist bak\u0131\u015ftan bence kopmad\u0131lar. Yani militarizme her zaman bir s\u00f6zleri vard\u0131, milliyet\u00e7ili\u011fe s\u00f6zleri vard\u0131, patriarkaya, heteroseksizme her ne kadar bir metni ortak \u00e7\u0131kartman\u0131n sanc\u0131lar\u0131 olsa bile gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn en \u00f6zg\u00fcr taraflar\u0131ndan bir tanesi d\u00f6vizlerdi bence. Yazsam yazsam ne yazsam diye kendiyle konu\u015furken bir kad\u0131n\u0131n belli ki neyse onun derdi, neyse can\u0131n\u0131 s\u0131kan \u015fey oradan bir s\u00f6z \u00fcretiyordu. O s\u00f6z\u00fcn kendisi asla temiz gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ana \u00e7er\u00e7evesi ya da ana so\u011fuktanlar\u0131yla kesi\u015fmek zorunda de\u011fildi. O y\u00fczden bence kad\u0131nlar\u0131n d\u00f6viz yazma s\u00fcre\u00e7leri bence \u00e7ok \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiriciydi. D\u00f6vizlerin analizinin ana pankarttan daha sa\u011flam doneler verebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hem o d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hem o de\u011fi\u015fim her anlamda. Hem s\u00f6z hem ku\u015fak de\u011fi\u015fimi anlam\u0131nda. Mekanlardaki haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinin d\u0131\u015f\u0131nda da her kad\u0131n\u0131n asl\u0131nda kendi mutfa\u011f\u0131nda, evinde, arkada\u015f toplant\u0131s\u0131nda, kafesinde neyse yazd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vizlerle orada kar\u015f\u0131la\u015fmak, oradaki o farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmek vs. Sanc\u0131l\u0131 \u015feylere de neden olsa bile kad\u0131nlar\u0131n kendili\u011fini daha \u00f6zg\u00fcr ifade etmelerinin bir arac\u0131 oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Asl\u0131nda 2008'e kadar yaz\u0131lan d\u00f6vizler kas\u0131k d\u00f6vizler. Ama \u00f6zellikle geziden sonra bir dil de\u011fi\u015fikli\u011fi bizim d\u00f6vizlere de yans\u0131d\u0131. Fakat orada sosyolojik bir \u015fey var. 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri \u00e7ok gen\u00e7le\u015fti. \u0130lk 8 Mart'lar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman o kadar gen\u00e7 kad\u0131n\u0131n 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler de\u011fildi ilk ba\u015fta. \u015eimdi mesela bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda inan\u0131lmaz bir gen\u00e7le\u015fmi\u015f kad\u0131nlar grubu var. Onlar\u0131n da yeni s\u00f6z s\u00f6yleme tarz\u0131 bence b\u00fct\u00fcn o d\u00f6vizlere yans\u0131yor. Biz talebimiz neyse b\u00f6 b\u00f6 b\u00f6 b\u00f6 onu hani s\u00f6yler bir \u015fekilde d\u00f6vizler haz\u0131rl\u0131yorduk. Aman anla\u015f\u0131lmayacak. Aman \u00f6yle de bir kayg\u0131m\u0131z vard\u0131. Yani s\u0131rnak i\u00e7ine muhafazakard\u0131k da yani bunu da s\u00f6yleyebilirim. \u00c7\u00fcnk\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z da var. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemdeki al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla siyaset yapma bi\u00e7imini de bir \u015fekilde ta\u015f\u0131yorduk. Mesela emek alan\u0131nda da d\u00f6vizler vard\u0131. \u0130\u015fte ne bileyim ben kad\u0131n cinayetleriyle ilgili d\u00f6vizler vard\u0131 ya da \u015fiddete ya da giydi\u011fimize i\u015fte ne bileyim namusumuza hani dil uzatmay\u0131n vesaire gibi. \u015eimdi bizim bunu s\u00f6ylerken ki kurdu\u011fumuz c\u00fcmlelerle gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131n kurdu\u011fu c\u00fcmlelerin daha farkl\u0131 oldu\u011funu ve onlar da ayn\u0131 \u015fekilde derdini anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hem mizam var, hem \u00f6fke var, hem de git i\u015fine ben seni \u00f6yle \u00e7ok da sallaman, sana da \u00e7ok iyi gelen bir c\u00fcretkarl\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131. Yandan sen bir \u015fey ekleyecektin. Lale'nin s\u00f6yledi\u011fini \u015f\u00f6yle bir ek yapaca\u011f\u0131m. D\u00f6vizlerdeki \u00e7e\u015fitlilik benim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131n kendi i\u00e7inde daha sanc\u0131l\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ama sonraki ku\u015faklar\u0131n daha bence bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi d\u0131\u015fa vurumu. \u00d6zel alan politik meselesinin mesela bence d\u00f6vizlerde daha rahat, daha esnek ve daha bireyselle\u015ftirilen bir dille ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz mesela. Hani bedenle kurulan ili\u015fkinin daha \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fu, daha bar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu, baba koca, abi neyse ona dair s\u00f6z\u00fcn \u00e7ok daha bireysel bir yerden kuruldu\u011fu. Mesela benim ku\u015fa\u011f\u0131m daha \u00e7ok biz deriz. Ben dilinin daha \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vizlerdi diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri de kad\u0131nlar i\u00e7in bir oksijen koridoruydu. Alacakl\u0131 oldu\u011fumuz bir d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck bir zaman aral\u0131\u011f\u0131 gibiydi bence o istiklaldeki o y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f g\u00fczergah\u0131. Yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair her \u015fey yani yan yana gelmek, ba\u011f\u0131rmak, \u00e7a\u011f\u0131rmak, \u0131sl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmak, ondan sonra bunu yaparken herhangi bir k\u0131s\u0131t koymamak kendine, o bireysel varolu\u015fun daha m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f an\u0131 bence bunlar belirli eylem bi\u00e7imlerinden farkl\u0131la\u015fan \u00f6zelliklerdir. Zannediyorum 2009 olabilir, 2008 ya da 2009 tramvay dura\u011f\u0131ndan Galatasaray'a do\u011fru y\u00fcr\u00fcyece\u011fimiz gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc. Polis arabadan \u015f\u00f6yle anons yap\u0131yordu. Erkekler, erkekler geri \u00e7ekilin, kad\u0131nlar geliyor, kad\u0131nlar\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc bug\u00fcn. B\u00f6yle \u00e7ok ho\u015ftu. Do\u011fal bir polis otosundan falan. Erkekler, erkekler geri \u00e7ekilin. Bu baya\u011f\u0131 tatl\u0131ym\u0131\u015f. Bir yandan 8 Mart'larda g\u00fcnd\u00fcz mitingleri de bir gelenek. B\u00f6yle bir ko\u015fulda feministlerin kendi s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyece\u011fi bir gece eylemi sizce niye \u00f6nemliydi? Size ne ifade ediyordu? Lale istersen sen de ba\u015flayal\u0131m. G\u00fcnd\u00fcz 8 Mart mitinglerinin \u00e7o\u011funa da kat\u0131ld\u0131m. Bir k\u0131s\u0131mdan kahrolarak kat\u0131ld\u0131m. G\u00f6rev bilinciyle de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m oldu a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. \u00d6zellikle mesela 1996 itibariyle kat\u0131ld\u0131m. 1996'da erkekler de biliyorsunuz kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ona hep zorluyorlard\u0131 birlikte yapmaya. 97 itibariyle de\u011fi\u015fti. Kad\u0131nlar\u0131n sadece \u00f6rg\u00fctledi\u011fi \u00e7ok uzun y\u0131llardan sonra art\u0131k \u00f6rg\u00fctledi\u011fi 8 Mart g\u00fcnd\u00fcz y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc oldu. O y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc sadece yani \u00e7e\u015fitli ayn\u0131 zamanda siyasi partilerden, demokrit kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinden vesaire kad\u0131nlar, feministler o y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe kat\u0131ld\u0131lar. O y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn k\u00fcrse alan\u0131na bile erkekler dolu\u015ftular. \u00c7ok sonradan \u00e7ok ge\u00e7 tarihlerde yani erkeklere alanlara sokmamay\u0131, g\u00fcnd\u00fcz mitinglerinde dahil alanlara sokmamay\u0131 becerebildik. Burada ben hep feministlerin m\u00fccadelesinin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ve karma yap\u0131lardaki kad\u0131nlar\u0131n bu m\u00fccadeleden etkilendi\u011fini, kendi \u00f6rg\u00fctlerindeki yap\u0131lar\u0131ndaki erkeklere ba\u015fkald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve erkeklerin gelmemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131. Kad\u0131n talepleri de vard\u0131 ama kad\u0131n taleplerinden ziyade genel anlamdaki, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn o toplumsal taleplerinin de ayn\u0131 zamanda alanlara yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler de bunlar. Temelistlerin d\u0131\u015f\u0131nda ki kad\u0131nlarla kesi\u015fti\u011fimiz, bir araya geldi\u011fimiz birka\u00e7 tane alanlardan biri oluyordu 8 Mart g\u00fcnd\u00fcz y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri. Bu da hani birlikte olmak, birlikte birbirimizin sesini duymak, s\u00f6z \u00fcretmek, dayan\u0131\u015fmak vesaire anlam\u0131nda \u00f6nemli bir \u015feydi. \u0130\u015fte y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f alanlar\u0131nda at\u0131lan sloganlardan efendim k\u00fcrs\u00fcn\u00fcn hi\u00e7 kad\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla olmamas\u0131 zaten. Feminist demeyece\u011fim de feminist demiyorum zaten ama yani o feminist s\u00f6z\u00fcn s\u00f6ylenmesi i\u00e7in o k\u00fcrs\u00fcy\u00fc ne kadar zorlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair. Hani a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak feminist s\u00f6z s\u00f6ylenmiyordu ama bari kad\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bir s\u00fcr\u00fc meseleler g\u00fcndeme gelsin diye \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131k. \u00c7ok can\u0131m\u0131z\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mitinglerde bir genel \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131l\u0131yor 8 Mart'la ilgili. \u0130\u015fte karma \u00f6rg\u00fctlerde ya da demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinde vesaire bulunmayan tek tek gelen bir\u00e7ok kad\u0131n oluyordu. Ve onlar y\u00fcr\u00fcyecek, o g\u00fcne kat\u0131lacak bir yer ar\u0131yorlard\u0131 ve bizimle y\u00fcr\u00fcmeyi tercih ediyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc hani biz temiz bir pankartla\u015f\u0131yorduk. Bu bence \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle gelen bir\u00e7ok kad\u0131n hep bizimle birlikte oldular. Onlar\u0131 da biraz d\u00fc\u015f\u00fcnerekten asl\u0131nda g\u00fcnd\u00fcz 8 Mart y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine kat\u0131l\u0131yorduk. Ben de hemen hemen kat\u0131ld\u0131m yani gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne denk gelen y\u0131llarda g\u00fcnd\u00fcz 8 Mart y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne o karma yap\u0131lardaki kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctledi\u011fi. Kad\u0131n vurgusunun, kad\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda asl\u0131nda o platformlar\u0131n \u0130stanbul \u00f6zelinde kurulmas\u0131, i\u015fte farkl\u0131 kad\u0131n yap\u0131lar\u0131ndan, sendikalardan, demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinden ya da i\u015fte meslek \u00f6rg\u00fctlerinden kad\u0131nlar\u0131n birbiriyle politik anlamda kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na vesile olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bence de \u00f6nemliydi, k\u0131ymetliydi. Hep o tart\u0131\u015fma vard\u0131 ya i\u015fte D\u00fcnya Emek\u00e7i Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc m\u00fc, D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc m\u00fc vesaire. Genel bir fark vard\u0131 bence gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcyle 8 Mart g\u00fcnd\u00fcz mitinginin. 8 Mart'\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer itibariyle i\u015fte 1857'ye bir vurgunun alt\u0131na daha \u00e7izildi\u011fi bir emek\u00e7i kad\u0131n vurgusunun daha b\u00f6yle \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 metinler vesaire hep bu hava bir \u015fekilde vard\u0131. Ama mesela orada bir korte\u015f yeryas\u0131 vard\u0131r. Art\u0131k \u00f6rg\u00fctl\u00fc mitinginden sonra feministlerin korte\u015f yeryas\u0131n\u0131n yeri y\u00fckseldi. Biz b\u00f6yle genelde keskin t\u0131mab\u0131n arkas\u0131ndayd\u0131k ki onlar da kortejde en \u00f6nemli, en \u00f6ndeki yerlerde sendika olduklar\u0131 i\u00e7in. Feminist s\u00f6z\u00fcn ba\u015fka ba\u015fka kad\u0131nlarla bulu\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bence o t\u00fcr platformun varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemliydi, hala \u00f6nemli oldu\u011funu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir ekleme yapabilirim. Biz de o platformlarda hani nas\u0131l s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 yani bu kad\u0131n erkek el ele \u00f6zg\u00fcr g\u00fcnlere meselelerinden zaten. Bu konuda \u015fiddete de u\u011fram\u0131\u015ft\u0131 feminist kad\u0131nlar. Yani miting alanlar\u0131nda de\u011fil. Fakat mesela K\u00fcrt Kad\u0131nlar\u0131 ile biz bu miting alanlar\u0131nda bir araya gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. Onlar\u0131n taleplerini duymak, bizim de taleplerimizi onlar\u0131n duymas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlerden birisi de asl\u0131nda bu 8 Mart g\u00fcnd\u00fcz mitingleri de oldu diyebilirim ba\u015flang\u0131\u00e7ta. Can'dan s\u00f6ylerken bu Taksim'in i\u015fte o an bizim olmas\u0131 i\u015fte o karanl\u0131k sokaklar falan dedi\u011fin \u015feyde biraz daha asl\u0131nda \u015fey \u00fcst\u00fcne iki c\u00fcmle edebilirsiniz belki. Bug\u00fcn\u00fcn istiklali ve o istiklalde eylem yapma \u015feyiyle o d\u00f6nem yani yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131l \u00f6nce veya daha fazla hani arada b\u00f6yle bir fark istediyor musunuz 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan? Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin memleketin genel siyasal ahvalinden \u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc gezi oldu ve geziden sonra hemen zaten istiklal yasakland\u0131 biliyorsunuz. Taksim Meydan\u0131 eylem alan\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Birden hat\u0131rl\u0131yorsunuz biz gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnde yol \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 yapamazs\u0131n\u0131z falan denildi. Biz oray\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Yani istiklaldeki hem sermayeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hem de ayn\u0131 zamanda i\u015fte AKP iktidar\u0131n\u0131n kesintisiz devam etti\u011fi bir yer oldu Beyo\u011flu ve istiklal. Biz b\u00fct\u00fcn bunlardan nasibimizi ald\u0131k. Bizim olan o istiklal bizim olmas\u0131 engellenmeye ba\u015fland\u0131. \u0130stiklalin \u015f\u00f6yle bir \u00f6nemi vard\u0131. T\u00fcrkiye'nin bir t\u00fcr eylemsel meydan\u0131 gibiydi. Farkl\u0131 siyasal varolu\u015flar\u0131n kendisini ifade edebildi\u011fi bir kamusal mekand\u0131. O kamusall\u0131\u011f\u0131n y\u0131llar i\u00e7erisinde a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biz de ya\u015fad\u0131k. \u0130kinci olarak oran\u0131n asl\u0131nda soylula\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla beraber i\u015fte b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck markalar\u0131n girmesi sanki i\u015fte b\u00fct\u00fcn o kad\u0131nlar\u0131n da eylem alan\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131 o eylem alan\u0131n\u0131n daha da korunmas\u0131, daha da uzak tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z yere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc tabii ki y\u0131llar i\u00e7erisinde istikler. Benim son y\u0131llarda istiklalle olan ba\u011f\u0131m neredeyse 25 Kas\u0131m ve 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131 diyebilirim. Bir s\u00fcr\u00fc \u015fekilde tan\u0131mlayabiliriz bu iktidar\u0131 ama bir\u00e7ok kelimenin i\u00e7erisinde i\u015fgalci oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Biz de bu i\u015fgalden olumsuz etkilenen gruplardan biriyiz kad\u0131nlar olarak. Biz hani geceleri de, sokaklar\u0131 da, meydanlar\u0131 da istiyoruz slogan\u0131. Politik olarak biz kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u015fey anlatan bir slogand\u0131. Geceleri, sokaklar\u0131, meydanlar\u0131 da istiyoruz slogan\u0131n\u0131. Ayn\u0131 zamanda \u00e7ok iyi bir iz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyd\u00fc \u0130stiklal Caddesi. 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc o gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcyle bitmiyordu. Sonras\u0131nda i\u015fte ara sokaklara falan da\u011f\u0131l\u0131yordu. Gece e\u011flencesinin ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda dahi ara sokaklara da\u011f\u0131l\u0131yordu. \u0130\u015fte isteyen d\u0131\u015far\u0131da bir kafede oturuyor, isteyen gidip bir yerde yemek yiyor, isteyen ne bileyim bir yerde gidip dans ediyor. Ger\u00e7ekten istiklale da\u011f\u0131l\u0131yorduk biz. Yani ben bu 8 Mart bulu\u015fmalar\u0131nda biliyorum mesela ta iki telliden avc\u0131lardan vesaire gelen kad\u0131nlar vard\u0131 ve diyorlard\u0131 ki biz yani normalde istiklale gelmiyoruz, d\u0131\u015far\u0131ya geceleri \u00e7\u0131km\u0131yoruz. Ama bu gece d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131k ve istiyoruz ki sabah kadar bu b\u00f6yle tutulsun meviz sokaklarda olal\u0131m. Bu mesela bir \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir \u015fey. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne gelen son yasaklarla. Onun da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f oldu. Ve bu \u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc tabii ki. 2007-2008 ayn\u0131 zamanda filmimiz. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcnden sonra e\u011flence d\u00fczenlenmeye de ba\u015flanan sonra bu e\u011flencenin gelenekselle\u015fti\u011fi y\u0131llar. Gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc sonralar\u0131 e\u011flencelere dair neler hat\u0131rl\u0131yorsunuz? E\u011flence meselesi yani eylem sonras\u0131 i\u015fte parti ne dersek diyelim kad\u0131nlara yasaklanan b\u00fct\u00fcn her \u015feyin isyan\u0131n\u0131 da temsil ediyordu. \u0130\u015fte danstan tutun, g\u00f6sterilere kadar kendi ritimlerini icra etti\u011fi bulu\u015fmalard\u0131. \u015eey hi\u00e7 unutmuyorum hani o sahnede ritim grubu vard\u0131. B\u00f6yle hayat akarken ya da feminist m\u00fccadelenin bir yerinde politik bir ritmi de temsil etti\u011fi i\u00e7in bence \u00f6yle. B\u00f6yle vuru\u015flar\u0131 geli\u015ftirmi\u015fler, \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015fler. B\u00f6yle bildi\u011finiz, ger\u00e7ekten feminist bir kad\u0131n m\u00fczik grubu olmu\u015flar. Mesela onu g\u00f6rmek \u00e7ok tatl\u0131yd\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n kendilerini \u00f6d\u00fcllendirmeleriydi. Kendimizi \u00f6d\u00fcllendirmek de asl\u0131nda bir yan\u0131yla. Bunu da hak ediyorduk diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Lale. Ben mekanlar\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 problem olarak g\u00f6rd\u00fcm. Beyo\u011flu'ndaki mekanlar sonu\u00e7ta belli say\u0131da kad\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliyordu. O y\u00fczden kat\u0131lmak isteyen bir\u00e7ok kad\u0131n kap\u0131ya kadar gelip geri d\u00f6nmek zorunda kald\u0131lar. Ama i\u00e7erisi Candan'\u0131n tarif etti\u011finin \u00fczerine \u00e7ok fazla bir \u015fey ekleyemeyece\u011fim. Do\u011fru. Bu gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerimiz tarihinde bir de \u015fenlik diye bir \u015fey var. 2008-2008 marka gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00f6ncesi hem politik bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleme, hem efendim i\u015fte bir araya gelme, hem de ayn\u0131 zamanda bir e\u011flenceyi de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran, Bulu\u015fma oldu. Beyo\u011flu evlendirme dairesinde yap\u0131ld\u0131 o. Standlar kurulmu\u015ftu g\u00fcnd\u00fcz. Konu\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131, kad\u0131n gruplar\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131, stand-up g\u00f6steriler olmu\u015ftu vs. O bittikten sonra da gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015ftik. 2006 Patriarkaya Kar\u015f\u0131 Feminist M\u00fccadele pankart\u0131n\u0131n ilk ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sene. \u00d6ncesinde de erkek d\u00fczeni yaz\u0131lm\u0131\u015f. 2007'den itibaren de Patriarkaya, Kapitalizme, Milliyet\u00e7ili\u011fe, Militalizme pankart\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131yor. Patriarka ifadesinin ge\u00e7mesi sizce neden \u00f6nemli? Bu pankart s\u00f6zlerine nas\u0131l karar veriliyordu? Kapitalizm, iltizm ve milliyet\u00e7ilik vurgusu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne anlama geliyordu? Candan yine senle ba\u015flayal\u0131m istersen. Patriarka kelimesinin ge\u00e7mesi tabii ki asl\u0131nda bir politik ideolojik hat tarif etmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemliydi. Biz kad\u0131nlar demiyoruz, feministler diyoruz. Ve bunu da asl\u0131nda biz sistem tarifi \u00fczerinden yap\u0131yoruz. Biz politik olarak ne s\u00f6yl\u00fcyoruz, neye itiraz ediyoruz, bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn genel kad\u0131n\u0131n m\u00fccadelesinden fark\u0131 ne? Asl\u0131nda ona dair de bir ayr\u0131m\u0131 i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in bir kilit kelimeydi. Haz\u0131rl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinin mutlaka bir metin ekibi oluyordu. Metin ekibinin tabii ki bu bir feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in feminist bir perspektiften \u00e7\u0131k\u0131yordu. Sonras\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu vesaire falan. Ama patriarka vurgusunun bir \u015fekilde tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir bulu\u015fmadan s\u00f6z ediyoruz tabii ki. 2005-2006'da heteroseksizm de girdi mesela. Yani milliyet\u00e7ili\u011fi, militarizmi bir\u00e7ok metinde g\u00f6rebiliriz. Ne bileyim sosyal demokrat bir metinde de milliyet\u00e7ilik, militarizm ele\u015ftirisi olabilir. Bu s\u00f6z\u00fcn hangi adresten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dair ay\u0131rt edici kelime patriarkayd\u0131 ve o feministlerdi yani. Lale sen neler dersin pankart s\u00f6zlerine dair? Asl\u0131nda feminist hareket g\u00fc\u00e7lendik\u00e7e feminist s\u00f6z\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n m\u00fccadelesi i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7lendik\u00e7e biz patriarkay\u0131 o kadar kolay kullanabildik. Mesela 2003-2004 evet erkek egemenli\u011fi gibi s\u00f6zler vard\u0131. Ortak bir i\u015f yap\u0131l\u0131yordu ve \u00e7olculuk ad\u0131na gerek metinlerde gerekse de ana pankartlarda bir ortak bir dil yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. S\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde birimizin politik bir \u00f6zne, siyasal bir \u00f6zne olmas\u0131 meselesini bu konuda verdi\u011fimiz m\u00fccadele bizi asl\u0131nda patriarkaya kullanma konusunda kararl\u0131 k\u0131ld\u0131 ve taviz vermedi. Militarizm ve milliyet\u00e7ilik konusunda pankarta ta\u015f\u0131nmas\u0131 T\u00fcrkiye'deki tarihsel s\u00fcrece bakmak laz\u0131m. 90'lar, 2000'ler falan nas\u0131l d\u00f6nemler, toplumun tamam\u0131yla militarize edildi\u011fi, askeri s\u00f6ylemlerin son derece kuvvetli oldu\u011fu, Milliyet\u00e7ili\u011fi s\u00f6ylemlerinin kuvvetli oldu\u011fu, kad\u0131nlar\u0131n anneli\u011fine, vatanseverlik vs. bunlar\u0131n erkeklikli\u011fi \u00f6zde\u015fle\u015ftirdi\u011fine, askerli\u011fin de\u011ferlerinin ve prati\u011finin \u00e7ok y\u00fcceltildi\u011fine, \u015fehitli\u011fin en b\u00fcy\u00fck mertebe oldu\u011funa dair ve ayn\u0131 zamanda kad\u0131n bedeninin de nas\u0131l bir sava\u015f alan\u0131 oldu\u011funa dair bir s\u00fcr\u00fc s\u00f6ylemler, gazetede \u00e7\u0131kan haberler vard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda i\u015fte 40 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren bir sava\u015f var ve bu sava\u015ftan dolay\u0131 da hani militaristle\u015ftiren bir dil. Bu dile kar\u015f\u0131 da bir s\u00f6z s\u00f6yleyeyim onu ana pankarta \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131k. Biraz metinlere gelelim istiyoruz. O d\u00f6nem AKP'nin hen\u00fcz iktidara geleli birka\u00e7 y\u0131l oldu\u011fu bir d\u00f6nem. M\u00fcrrak i\u015fgal, sava\u015f, din tart\u0131\u015fmalar\u0131 da g\u00fcndemde. Cumhuriyet mitingleri yap\u0131l\u0131yor. T\u00fcm bu genel ortam y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn s\u00f6z\u00fcne nas\u0131l yans\u0131yordu diye merak ediyoruz. Hat\u0131rl\u0131yor musunuz? Bir yandan istersen seninle ba\u015flayal\u0131m. Ben hat\u0131rl\u0131yorum 2006-2007 AKP 2002'de iktidara geldi. 2007 durum ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im hikayesinin bir krize, siyasal krize d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nem. O d\u00f6nemki medya, AKP daha bu kadar medyay\u0131 ele ge\u00e7irmemi\u015f. Hayat\u0131m\u0131zda birden b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde \u0130zmir, Ankara, \u0130stanbul'daki kad\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n fazla oldu\u011fu bir \u015feydi, bir tiktir. Feministler aras\u0131 tart\u0131\u015fmalar oldu, AKP iktidar\u0131n\u0131n hayat\u0131 muhafazakarla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 uygulamalar, pratikler meselesi ki 2007 asl\u0131nda biraz daha Avrupa Birli\u011fi ile ili\u015fkilerin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu, yap\u0131sal reformlar\u0131n konu\u015fuldu\u011fu, bunlar\u0131n hayata ge\u00e7irildi\u011fi y\u0131llarda. Cumhuriyet mitingleri asl\u0131nda kad\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n \u015feriat korkusunun alttan alta dola\u015f\u0131ma girdi\u011fi y\u0131llarda. Cumhuriyetin ana reflekslerinden bir tanesi. \u015eeriat meselesinin bir \u00f6c\u00fcle\u015ftirildi\u011fi bir tarihsellik i\u00e7erisinde feministlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bunun tuzak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Geleneksel cumhuriyet refleksleriyle asl\u0131nda kad\u0131nlar bir kez daha b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor diyen bir ekip de vard\u0131 feministler aras\u0131nda. Ama tam tersine i\u015fte dindar muhafazakar uygulamalar\u0131n asl\u0131nda tam da kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 i\u015fgal etti\u011fini s\u00f6yleyen ve bunlar\u0131n yava\u015f yava\u015f sinsi sinsi geldi\u011fini s\u00f6yleyen s\u00f6zler de dola\u015f\u0131mda yok de\u011fildi. Geceye y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn o feminizm i\u00e7indeki yelpazelili\u011finin d\u0131\u015fa vurumu olarak asl\u0131nda tesett\u00fcr kelimesi girdi mesela a\u00e7\u0131klamaya. Cumhuriyet mitinglerinde cumhuriyet\u00e7i teyzeler ifadesi bir t\u00fcr karikat\u00fcrize ifade olarak kullan\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerinden gerilimler oldu\u011funu da hat\u0131rl\u0131yorum. Feministlerin genel siyasal resmi okuma s\u00f6z\u00fcn\u00fcn dola\u015f\u0131mda oldu\u011fu ve cumhuriyet mitinglerine mesafelendi\u011fi ama gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerin o feminist yer pazinin \u00e7e\u015fitli\u011fini yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu kelimelendirmelerin de girdi\u011fi, \u00c7ok alt\u0131n\u0131n \u00e7izilmedi\u011fini \u015fimdi hat\u0131rl\u0131yorum o metinlerden. B\u00f6yle bir d\u00f6nemdi. Sa\u011flesen. Ben gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcme bunun yans\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Metine ayr\u0131 koyuyorum. Ya \u00e7ok tart\u0131\u015fmalar oluyordu. Seminizmden biz \u00f6\u011frendi\u011fimiz bir \u015fey vard\u0131. Ya arkada\u015flar bu kadar art\u0131k hani bir ay\u0131n i\u00e7erisinde her \u015fey tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, ediyor. Ya metine tak\u0131l\u0131p kalmayal\u0131m, yol verelim gitsin. Bende de bunu hala a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00e7ok vard\u0131r. \u00d6nemli olan nas\u0131l politika y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, nas\u0131l kampanyalar yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ba\u015fka yerlerde nas\u0131l s\u00f6z kurdu\u011fumuz, kurdu\u011fumuz s\u00f6zlerin kad\u0131nlarla nas\u0131l bulu\u015ftu\u011fu vs. Metinlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda mesela 2005'te metinde heteroseksizm vurgusu var ama 2006-2009 aras\u0131 pek ge\u00e7miyor. Lezbiyenler ve translar y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla nefretten s\u00f6z ediliyor ama patriark\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren, kurucu bir insul olarak heteroseksizmden hen\u00fcz s\u00f6z edilmiyor. Bir yandan da K\u00fcrt ve Ermeni kad\u0131nlarla dayan\u0131\u015fma, sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131, \u00fccretli \u00fccretsiz emek \u00fczerinden kapitalizm, bedenimiz bizimdir ve erkek \u015fiddeti metineli temel konular\u0131. \u00d6nce namus sonra kad\u0131n cinayetleri sonra erkek \u015fiddeti deniyor. Bu y\u0131llarda feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131na dair neler hat\u0131rl\u0131yorsunuz? \u015eimdi mesela SSGSS oldu. Sosyal g\u00fcvenlik genel sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131 hikayesi. Bununla ilgili kad\u0131nlar ger\u00e7ekten \u00e7ok ciddi s\u00f6z kurdular. Novometri di\u015fi vard\u0131 2007'de. Feminist kad\u0131nlarla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kad\u0131nlar\u0131n bulu\u015ftu\u011fu ve buna dair kampanyalar\u0131n oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7lerde bu birikim metinlere ta\u015f\u0131nd\u0131 ve \u015feriat veya tesett\u00fcr kelimesinden bence daha hakiki ta\u015f\u0131nmalard\u0131 o kelimeler. Heteroteksizme geldi\u011fimizde ise feministler de \u00f6\u011frendik LGBT art\u0131dan \u00e7ok \u015fey. Feminist hareketin y\u0131llar i\u00e7erisindeki evrimiyle ilgili yani o evrim hem kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu heteronormatif hikayenin nas\u0131l kuruldu\u011funa dair metinsel okumalar, \u00e7\u00fcnk\u00fc yay\u0131nlar vard\u0131, siteler vard\u0131, forumlar ve toplant\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda. B\u00fct\u00fcn bunlar bence feminist harekete \u00f6\u011fretti ve asl\u0131nda heteroseksiz bir patriarkay\u0131 nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirdi vesaire bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan da daha \u00f6ne \u00e7\u0131karmam\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Tam da o g\u00fcnlerde b\u00fct\u00fcn bu neoliberal politikalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olaraktan g\u00fcvencesiz, esnek \u00e7al\u0131\u015fma, yar\u0131 zamanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma vesaire g\u00fcndeme gelmi\u015fti ve bundan en \u00e7ok kad\u0131nlar sahiden etkilenecekti. Ve kapitalizmin neoliberal politikalar\u0131n\u0131 in\u015fa etmemek diye bir \u015fey olamazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131m\u0131zda birebir iyidir. Anayista tart\u0131\u015fmalar\u0131 var, se\u00e7im tart\u0131\u015fmalar\u0131 var, bir genel se\u00e7im, mahalle se\u00e7imi oldu vs. Yani 2007-2008 asl\u0131nda g\u00fcndemin \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fu y\u0131llar. Heteroseksiz kelimesini bir kere kulland\u0131k. Lezbiyen ve translar dedik ama ondan sonra bu konuyla ilgili geni\u015f tan\u0131ml\u0131 bir a\u00e7\u0131klama metinlerimizde yer almad\u0131. Do\u011fru o d\u00f6nem y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz b\u00fct\u00fcn tart\u0131\u015fmalarda ikili cinsiyet rejimi \u00fczerinden her \u015feyi tan\u0131ml\u0131yorduk. LGBT'yi arkada\u015flar\u0131n\u0131n verdikleri m\u00fccadeleyi bir kimlik m\u00fccadelesi olarak g\u00f6r\u00fcp bununla dayan\u0131\u015f\u0131p destek verebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. Tabii ki eksikti. Sonu\u00e7ta yani translar, lezbiyenlerle birlikte temiz m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. O kar\u015f\u0131la\u015fmalardan bizim de yeni bir s\u00f6z kurmam\u0131z ve kendi de\u011fi\u015fimimizi ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcm\u00fcz\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz de kolay de\u011fildi. Dolay\u0131s\u0131yla da metinlerimize yans\u0131m\u0131yordu. 2005'teki eylemde feministler imzas\u0131 var. 2007'ye kadar ve hatta 2007'de de bu b\u00f6yle. Sonras\u0131nda ise \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalar oluyor. T\u00fcrkiye'de de \u0130stanbul'da da \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit feminist var. Bu imza fazla m\u0131 iddial\u0131, ger\u00e7ekten bu kadar kapsay\u0131c\u0131 m\u0131 diye. feminist kolektif ad\u0131yla yap\u0131lmaya ba\u015flan\u0131yor eylemler. Buna dair neler hat\u0131rl\u0131yorsunuz? Sizce ne kadar kapsay\u0131c\u0131 ve \u00e7e\u015fitliydi y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f? Farkl\u0131 \u00e7evreler nas\u0131l dahil oldu ya da olamad\u0131? Lale bu sefer istersen seninle ba\u015flayal\u0131m. Sahiden bu feministleri kullan\u0131rken ben \u00f6yle hat\u0131rl\u0131yorum. Feminizmin siyasal bir \u00f6zne olma konusunda \u00e7ok \u0131srarl\u0131yd\u0131. O y\u00fczden bir feministler laf\u0131n\u0131 kullanal\u0131m. Mesela 1 May\u0131s'a kat\u0131l\u0131rken de feministler sankart\u0131yla kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Mesele sayiden yani feminizmin bir siyasal m\u00fccadele i\u00e7erisinde var oldu\u011funu da g\u00f6stermek ihtiyac\u0131n\u0131 hissediyordu. Sonra tart\u0131\u015fmalar oldu, \u00e7ok oldu. Yani feministler kim? \u00c7ok ne diyelim, skalas\u0131 \u00e7ok geni\u015f. Farkl\u0131 farkl\u0131 feminizmlere kapsam\u0131yor bu. Dolay\u0131s\u0131yla feministler demek ayn\u0131 zamanda di\u011fer illerdeki feministleri de buna katm\u0131yor. O zaman bunu genel bir feministler tan\u0131m\u0131 yapmamak gerekiyor. Sonra \u0130stanbul Feminist Kollektif'e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Sol cenahta ya da sosyalist cenahta kimse \u015fey demez. Ben emepliyim demez, sosyalistim der falan. Asl\u0131nda feminizm de asl\u0131nda \u00e7ok ona e\u015fde\u011fer bir \u015feydi. Anlatabiliyor muyum? Yani ideolojik de\u011fil ama politik ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok i\u015faret etme derdiyle kullan\u0131lan bir imza de\u011fil yani. 2007-2008 ayn\u0131 zamanda feministler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir g\u00fc\u00e7lenme ve \u00f6rg\u00fctlenme d\u00f6nemi. Feminist forumlar yap\u0131l\u0131yor bir yandan. Sonra Novamed, SSGSS, Vesikal\u0131lar Se\u00e7im Kampanyas\u0131, Yeniden Morine, Daya\u011f\u0131 Kar\u015f\u0131 Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn 20. y\u0131l\u0131 ve pek \u00e7ok \u015fey var. Sizce bunlar\u0131n gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne yans\u0131mas\u0131 nas\u0131l oldu? Sonraki y\u0131llara eklemek istedi\u011finiz bir \u015fey var m\u0131? \u00c7ok oldu, g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu, iyi oldu. Nohamed, SGKT, onlar daha \u00e7ok b\u00f6yle karma \u00f6rg\u00fctteki kad\u0131nlarla, o yap\u0131lardaki ya da demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerindeki kad\u0131nlarla bizim daha fazla bir araya gelmemizi, fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmam\u0131za sebebiyet verdi. Ama Mor \u0130\u011fne kampanyas\u0131 istiklalde bence \u00e7ok etkili oldu. Biz sokakta o kampanyay\u0131 yaparken \u0130stiklal'de, Kat\u0131k\u00f6y'de, Me\u015fikta\u015f'ta \u00e7ok kad\u0131nla temas ettik. Bu nedir diye gelip sorduklar\u0131nda anlatt\u0131k. 8 Mart'a haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yledik. 8 Mart gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yledik. Sonras\u0131nda bir\u00e7ok kad\u0131n mor i\u011fne kampanyas\u0131 esnas\u0131nda bizimle ili\u015fkilendi\u011fini s\u00f6yledik. g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00e7ok artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne b\u00fcy\u00fck etkisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenlerdir. Feminist siyasetin biriktirdi\u011fi bir d\u00f6nemdi. Siyasal alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmeyi, peyderpey kotard\u0131\u011f\u0131, ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ti. Bu da tabii ki alana yans\u0131d\u0131 yani y\u0131llar i\u00e7erisinde feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne. Mesela bu b\u00f6yleydi ve o s\u00fcre\u00e7te feminist \u00f6rg\u00fctler \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u015fte SFK diye bir \u015fey \u00e7\u0131kt\u0131 mesela. Nereden baksan 8-9 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc yani. O s\u00fcreklilik bence \u00e7ok k\u0131ymetli bir \u015feydi. Feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn son \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131m ben ve bu \u00fc\u00e7 y\u0131l asl\u0131nda feminist gece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine siyasal bask\u0131n\u0131n, politik bask\u0131n\u0131n, iktidar bask\u0131s\u0131n\u0131n, iktidarla ili\u015fkilenen b\u00fct\u00fcn o rahats\u0131z sivil bask\u0131n\u0131n da oldu\u011fu y\u0131llarda. \u00c7ok geni\u015f bir sald\u0131r\u0131ya ra\u011fmen y\u00fckselen bir kad\u0131n isyan\u0131ndan s\u00f6z edebiliyoruz. Feminist bir isyandan s\u00f6z edebiliyoruz. Bir birikim var ger\u00e7ekten. O ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f ve o devral\u0131nm\u0131\u015f. Dijital \u00f6rg\u00fctlenme olarak devral\u0131nm\u0131\u015f, mekansal \u00f6rg\u00fctlenme olarak devral\u0131nm\u0131\u015f. Bunu g\u00f6rmek ger\u00e7ekten \u00f6lsem de gam yemem c\u00fcmlesini kurduracak kadar g\u00fczel. Lale sen sonraki y\u0131llar i\u00e7in eklemek istedi\u011fin bir \u015fey var m\u0131? Gerek d\u00fcnyada gerekse de bu co\u011frafyada en devrimci hareketin kader hareketi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ger\u00e7ekten d\u00fcnyay\u0131 kimler de\u011fi\u015ftirecek deyince biz de\u011fi\u015ftirece\u011fimize inan\u0131yorum. Bunun emarelerini de b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bug\u00fcnden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00fcy\u00fck bir devinimin oldu\u011funu g\u00f6rebiliyorum ve b\u00fct\u00fcn bu b\u00fcy\u00fck bir devinimin i\u00e7erisindeki sanc\u0131lar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Buradan da iyi bir \u015fey \u00e7\u0131kacak ve biz iyi bir yerlere ataca\u011f\u0131z. Bu umudu ta\u015f\u0131yorum. \u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler. Bu kay\u0131t Feminist Gece Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc S\u00f6zl\u00fc Tarih ve Ar\u015fiv \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in 2021 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.","_fgy_vtt":"fgy-arsiv\/transkript\/podcast__FGY_lale_candan_V02.vtt","_fgy_kaynak_arsiv":"\u00c7atlak Zemin","_fgy_lisans":"","_fgy_cekim_tarihi":"","_fgy_orijinal_klasor":"","_fgy_dhash":"","_fgy_baslik_otomatik":0,"_fgy_indeks":1,"footnotes":""},"fgy_tur":[251],"fgy_yil":[296,298,300,301],"fgy_konu":[],"fgy_slogan":[],"fgy_mekan":[],"fgy_kisi":[352,351],"fgy_bicim":[],"class_list":["post-12478","fgy_medya","type-fgy_medya","status-publish","hentry","fgy_tur-ses","fgy_yil-296","fgy_yil-298","fgy_yil-300","fgy_yil-301","fgy_kisi-candan-yildiz","fgy_kisi-lale-bakirezer"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_medya\/12478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_medya"}],"about":[{"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fgy_medya"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_medya\/12478\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"fgy_tur","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_tur?post=12478"},{"taxonomy":"fgy_yil","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_yil?post=12478"},{"taxonomy":"fgy_konu","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_konu?post=12478"},{"taxonomy":"fgy_slogan","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_slogan?post=12478"},{"taxonomy":"fgy_mekan","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_mekan?post=12478"},{"taxonomy":"fgy_kisi","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_kisi?post=12478"},{"taxonomy":"fgy_bicim","embeddable":true,"href":"https:\/\/fgy.catlakzemin.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/fgy_bicim?post=12478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}