Arşiv
/
Ses
/
2003
Tüm podcast bölümleri
İstanbul Feminist Gece Yürüyüşü Tanıklıkları: Nilgün Yurdalan
Çatlak Zemin’in İstanbul’daki Feminist Gece Yürüyüşü’nün dünden bugüne nasıl geldiğine dair arşiv çalışmasının ikinci podcastinde Nilgün Yurdalan, bizlere az sayıda kadınla yapılan ilk eylemleri, 2003’te Irak savaşı vurgusunu, 2004’te Zincirlikuyu mezarlığındaki Güldünya Tören eylemini, 2005’te çoklu miting tartışmalarını ve o dönem kadın mitingleri de varken bağımsız feminist bir yürüyüş yapmanın önemini eleştirileriyle birlikte anlatıyor.
Yıl
2003, 2004, 2005
Kişi
Nilgün Yurdalan
Kaynak Çatlak Zemin
Süre
11:11
0:01
Yaşasın Feminist Mücadelemiz!
0:14
Bu podcast serisinde feminist gece yürüyüşüne dair tanıklıkları, farklı yıllarda dahil olmuş feministlerle konuşuyoruz.
0:22
Bu bölümde Nilgün Yurdalan ile 2003-2005 yılları arasını konuştuk.
0:32
Çok teşekkür ederiz geldiğin için.
0:34
Feminist Gece Yürüyüşü'nün tarihçesiyle ilgili bir çalışma yapıyoruz.
0:37
Bu çalışmanın bir parçası olarak da yürüyüşe dair tanıklığınla ilgili seninle konuşmak istedik.
0:41
8 Mart'ta düzenlenen ilk üç gece yürüyüşüne baktığımızda 2003'tekinde ilk savaşa karşı eylem yapılıyor.
0:49
2004'te Gül Dünya Töreni için bir eylem var.
0:51
2005'te ise ilk defa Feminist Gece Yürüyüşü deniyor ve daha genel bir çerçevesi var.
0:55
Bu üç gece yürüyüşü ele alındığında 2003, 2004, 2005 yıllarında yapılan eylemlerin üçünün de organizasyonuna katıldın mı sen?
1:03
Bu sırada herhangi bir feminist örgütte miydin ya da feminizmle genel olarak nasıl ilişkileniyordun?
1:08
Şöyle söyleyeyim ben hiçbir feminist örgütü olmadım.
1:11
Ben hep bombs feminist oldum.
1:12
Oldum her yerde.
1:13
Yani herhangi bir örgütün olmayanlara kendimize bombs feminist diyorduk.
1:18
Yani 2003'te kişisin vardı.
1:20
2004'te de en iyi mezarlık sığınak olsa gerek.
1:23
yanlış hatırlamıyorum. Sana hepsinin içiyle
1:25
oldu. Elimden de içiyle oldum.
1:27
Çünkü çektiğim fotoğraflar var.
1:29
Ben Twitter'ı seyrettiğinde
1:31
kendimi Twitter'ı seyrettiğinde
1:33
istiyordum zaten. Çok az sayıda
1:35
kadın. Kadınların bazılarını
1:37
çatışıyordu. Bazı kadınlar da bazılarının
1:39
ikisini birden çatışıyordu ama o birliktelik
1:41
bağımlısı kadınlar olarak
1:44
oluşturulmuştu.
1:45
Bağımsız, feminist olmak çok önemli
1:47
bizim için. Nasıl denir ona?
1:49
Feministlerden kaygı
1:51
duymadık. Feminist dediğimiz zaman
1:53
Ama bazı kadınlar kendine ait hissediyordu.
1:55
Yükselen bir şeydi.
1:57
Bazı kadınlardan oluşuyordu bu çağırıcı kadınlar.
2:00
80 tadındı.
2:01
O kadar net atabiliyorum.
2:03
Benim sayılara asla önem vermeyen birisi için.
2:05
Çok önemliydi.
2:06
Hiç beklemediğimiz bir şeydi.
2:08
Ben 20 kadın iyi bir kadınım.
2:10
Mesela böyle planlar.
2:11
Yüksek sesle söylüyorum yani.
2:13
Kürt kadınlar çok güçlü bir kadın hareketi olarak vardı.
2:17
Kürt üniversiteler vardı.
2:18
Hergeler çıkardılar.
2:20
Ben kişisel olarak çok şey öğrendim.
2:21
Tüm ömrüm boyunca. Önemli tecrübedir bağımsız kadın siyatifi.
2:25
Yani bana beyaz, orta sınıf, Türk, bir sürü seksist olduğunu böyle söylemediler.
2:30
Ama ben o birliktelikten öyle olduğunu analiz ettim yani.
2:35
Gerçekten öyleydi. Son ay çağırtık böyle oldu.
2:38
Bağımsız kadınlardan oluşan ve örgütün imzalarının olmadığı ya da bir örgüte ait bir sözün olmadığı.
2:46
Bir 8 Mart önemliydi. Gündüz yürüyüşleri yapıyordu, bir yürüyüşler yapıyordu.
2:50
Onlara da katıldık. O daha şu aidiyettenle oluşmuş.
2:54
Bak işte çoğu zaman küçüklerimiz kurtlayıyordum.
2:57
Ya şu kadınlarla yürüdüm. Çoğu zaman fotoğraf çekiyordum.
3:00
Yani dolayısıyla bağımsızlık meselesi bir şey önemliydi.
3:03
Bağımsız kadınların ödülü olması.
3:06
Savaş zaten çok uzun yıllardır Türkiye'de çok yaşadığımız bir şey ve kadınlara yönelik çok fazla şiddet vardı.
3:12
Aynı zamanda Ordu'nun en yükselen nitelizini tabii ki savaşın sokaklarında sürümediğim tarafta da etkilerimi veriyordu.
3:24
Sen 2002'deki eyleme dair hem eylem öncesi hazırlıklar hem de eylem boyunca gelişmeler neler hatırlıyorsun?
3:33
Çok heyecan vericiydi tabii ki. Gece sokakta eylem yapmak hala çünkü mitinglerde ve hayatın pek çok alanında en önemli konumuzdaki hareketlerle uğraşıyoruz.
3:43
dolayısıyla kendi başımıza
3:46
sokakta
3:47
bir antimilitarist olarak savaşa karşı
3:50
bir iki eylem daha var
3:51
mesela 8 Mart'ı besleyen
3:54
ya da o 8 Mart gece yürüyüşünden
3:56
beslenen eylemler yapmışız
3:58
birisi kadına yönelik
4:00
ekonomik şiddete ayrı eylemimiz
4:01
sokakta tezgah açmışız
4:04
metin dağıtmışız
4:05
ilk başta bir şey daha yapmışım
4:07
fotoğrafları gördüm yine ben çekmişim
4:09
Thatcher üzerine olan tartışmaları hatırlıyor musun?
4:11
O dönem bu aranızda nasıl tartışılmıştı?
4:14
Şeyi hatırlıyorum.
4:15
Bir tek çirkin, ya ne yapacağız, nereye koyacağız bu vatanı diye.
4:20
Evet sonunda bu yıkıl koymayı karar vermiştik demin.
4:23
Bazı kadınların koymuyor mu dediğini hatırlıyorum.
4:25
Ama tabii mesela şimdi patriyarka dediğimiz şey biraz daha açığa çıkmış.
4:29
Bu kavramın içi biraz daha artık biliniyor falan.
4:33
Hani ama o zaman daha sınırlıydı bazı şeyler.
4:36
Şesad'dan tartışıldı hani işgale uğramak üzere olan.
4:39
Saddam'ı da koyduk ama.
4:41
Ama tam nasıl tartıştık?
4:42
Muhtemelen özcük bir tartışma yaptık mesela.
4:45
Teçhirli, ilginli.
4:46
İyi bir şey yapmışız.
4:48
Sakınmamışız hani.
4:49
Torunmamışız.
4:50
Erkekliğini ve mitolojisini.
4:52
Çok az kadın olduğumuzu hatırlıyorum.
4:54
Ben genellikle böyle şey, nasıl söylerim?
4:57
Arta güvenlik diye kendi aramızda konuşuyorum.
5:00
Çünkü erkeklerden de sağdır gelebilir.
5:02
Dolayısıyla ön Sam olarak neler olup bittiğini düşünüyor.
5:05
Mesela hatırlıyorum.
5:06
Meydan'ı hatırlıyorum.
5:07
Onda da hep üst üste oturtmuşum.
5:09
3-5 gün oturttuk orada.
5:11
Sonra sürekli oturamayacağımıza karar verdik.
5:14
İşi bu haftada bile oldu.
5:15
Sonra belki ayda bile oldu.
5:17
Sonra bu dönem kendi kendine sönümlendi.
5:20
Bu Uyaka'daki ilk kadın barış notası da mı oldu aslında?
5:23
Daha yıllar sonra, 2009'da mı?
5:26
Tabii bu daha Kürtleri yönelik savaşıydı.
5:34
2004 yılında Gül Dünya Töreni için öncelikli olarak bir eylem yapılıyor.
5:39
6 Mart'ta Zincirlikuyu Mezarları'nda eylem yapılıyor ilk olarak.
5:42
6 Mart eylemini organize eden çalışma grubu kadın kurultayına mail atıyor yine bu çerçevede.
5:48
Ama daha genel kadın cinayetlerine de vurgu yapan bir eylemi Taksim'de yapalım diye.
5:52
Yine tramvay durağından biz sokağa yürüyelim diye belirtiliyor bu mailde.
5:56
2004'te gerçekleştirilen gece yürüyüşüne kimler katıldı, nasıl bir yürüyüştü, nasıl geçti neler hatırlıyorsun?
6:04
Valla şimdi ben Zincirlikuyu'nun fotoğrafı da var bende.
6:07
beyan okuyor hatta basın.
6:08
Peki önceki yıl kullanılamışken
6:10
bu sefer feminist imzası kullanılmaya
6:13
nasıl karar verildi? Nasıl bir tartışma yürütüldü?
6:15
Valla bence herkes zaten
6:17
feminist değil.
6:18
Bir bize kamu sorularında dedi.
6:20
Bu konuda bir tartışma yaşandı sanmıyorum.
6:22
Öyle ya da umuyorum şu anda.
6:24
Öyle demişim size. 2004'e dahi
6:26
ben bütün bu eylemlerin içinde
6:28
vardım. Fotoğrafı çekmek diyorsun
6:30
biraz o manaya taşım zaten ama ben de
6:32
oradaydım. Elbette aklıma gelmiyordu.
6:34
Ben kimse kadınların haberini yaptığını, fotoğrafını
6:36
çekmiyor. Çilek'in
6:37
de kimse çekmiyordu fotoğrafını.
6:40
Ben de özellikle iyi bir kübriyat vardır.
6:48
2005 yılı ise
6:49
önceki yıllardan biraz daha farklı.
6:51
İlk defa feminist gece yürüyüşü
6:53
deniyor bu yürüyüşe. O sene
6:55
3 ayrı miting yapılıyor ayrıca.
6:57
Bir de feminist gece yürüyüşü var.
6:59
Tek eylem olsun diyenler var. Pek çok tartışma
7:01
yaşanıyor. Senin için nasıl geçti bu?
7:03
Ayrı mitinglerin yapıldığı yerde feminist
7:05
Feminist gece yürüyüşü yapmanın anlamı neydi?
7:07
Üç yürüyüş vardı.
7:08
Bir feministleri yaptı.
7:10
Yürüyüş ve oradaydı.
7:11
Bir tane yine sırf kadınla gibi olan.
7:13
Çünkü çok fazla erkek yürüyordu.
7:15
Ama ikincisi kararı vardı.
7:17
Yani hiç özcü olmadım ben.
7:19
Yani ortak tecrübe yaşamış canlıların.
7:22
Ortak bir şeyin üretmesi ya da kendisini ifade etmesi benim için çok önemli oldu.
7:27
Şimdi de şey tartışılıyor ya.
7:30
Erkeklerle imza atar ya da erkeklerle olabilir.
7:33
Feministler.
7:33
Ben hala biraz uzak duruyorum.
7:36
En iyi ek evimle gece sokakta yürüme avantajından vazgeçmediğimi düşünüyorum.
7:39
Dolayısıyla bu konuda hiç ölçü olmadığıma ait hep böyle düşünüyorum.
7:42
Ne zaman biz çoğaldık?
7:44
Ne zaman büyüdüğü başka kadınlar da geldi.
7:47
2004 miydik? 2005 miydik?
7:48
Hatta 8-10 artı bir birlikte yapmamak kararı aldık birinde.
7:52
Sonra biliyor, imaklar.
7:55
Geldi bana dediler ki sen bağımsız yönetik olarak bağımsız bir grup topla birlikte yapalım, bölünmeyelim.
8:00
Ya biraz gergin bir kapı akvaryatı oldu galiba.
8:04
Ama gece eylemleri tabii çok iyi bir şey yaptık aslında.
8:08
Yani 98'de bağımsız kadın hissiyatı civarıydı.
8:11
Birlikte çeşitli işler yaptık.
8:13
Koca kuruş veda oluyor, başka işler veda yaptık.
8:16
Birbirimizin gözünü oyduk ama hiçbir zaman görmeye engel olmadık gözü olmayan.
8:21
Hep birbirimizin sevgiyle andık.
8:23
Yok oldu süreci.
8:24
Bence kararımız doğruydu.
8:26
Kadınların sorunlarını döne çıkarar zaten bir aydınlığı terörist olarak.
8:30
Hatta Kürtçü diye eleştirilen birisi olarak.
8:33
Çok önemliydi benim Kürtlere yönelik savaş.
8:36
Çok önemliydi.
8:37
Edirne bebesi söz konusu diye değildi.
8:40
Hatta bir mitinge boş Ankara'da yazdık.
8:42
Kürtçe ben benim hesabım gibi.
8:43
Ama kadınların yaşadığı şiddeti en önde, en aklında kalan.
8:48
Ana söz olmasını istedim ben de.
8:51
Sonra bir hata yaptık galiba.
8:52
Aynı saat emek koydu mitinge.
8:54
Yani bunun öteleşmesini yaptım ben zaten.
8:56
Rahatsızlık duydum ben de çünkü.
8:58
Ama fikren kadınların sorunlarını öne çıkaran, savaş ötelemeyen ama ana sözüm kadınların yaşadığı şiddet olması gereken savunanlardan biriydi.
9:09
Dolayısıyla bölündüğü orada şey, hatta Kürt kadınlara saldırıldı Taksim meydanında.
9:14
Yani hep kadının şiddetle ilgili.
9:16
Daha sonra olur diye düşünüyorum.
9:18
Şöyle tabi bir yaklaşılgıydı ayrıca bu.
9:20
Sosyalizm genciştir.
9:21
Eski yıllarda böyle yaklaşılıyordu.
9:23
Genellikle sokakta yaşanmıyordu ki bu şiddet.
9:25
Evlerde yaşanıyordu.
9:26
Yakalasız yere haber oluyordu.
9:28
İçimiz gidip bazen mezarlık basıyordu.
9:30
Dolayısıyla ben hala o fikrin doğru olduğunu düşünüyorum.
9:33
Zaten bunu yapmanın aslında birazcık önü yüzen bir şey düşünüyorum.
9:38
2005'teki eylemin fotoğraflarına baktığımızda Taksim'den Galatasaray'a kadar yürünüyor o eylemde.
9:43
Ana pankartın sloganı erkek düzenine itaat etmiyoruz.
9:46
Bu yürüyüşle ilgili neler hatırlıyorsun eylemle ilgili?
9:49
Neyi hatırlıyorum biliyor musun?
9:51
En ağırsada durup en ağırsada oldu.
9:53
Ya ben niye hep ön artıda duruyorum diye düşünüyorum.
9:57
Hiç bu tarafım yok çünkü.
9:59
Valla evet yürüdük.
10:06
2007'ye kadar yapılan eylemler feministler adıyla yapılıyor.
10:10
Sonrasında ise feminist kolektif adıyla çağrılar yapılmaya başlanıyor.
10:14
Türkiye'de de İstanbul'da da çeşit çeşit feminist var.
10:17
Feministler imzası bir yanıyla iddialı da bir imza.
10:20
Sence bu ölçüde kapsayıcı bir yürüyüş müydü?
10:23
Feministler imzası bence yanlış değildi.
10:25
Bence doğruydu.
10:27
Ama bu dili nasıl kurduğumuz?
10:29
Alanda nasıl davrandınız?
10:31
Bir sürü şey esas.
10:32
Ben zaman zaman feministler imzasını kullanmasak da olurdu.
10:35
Emine Müzik Eser diye sanılmış.
10:37
Ama artık feministler yürüyebileceğimiz zamandır.
10:40
Bir de o yıllarda artık daha ilk çağrıcı olan bazı arkadaşlar çekilmişlerdi.
10:45
Bu videolar belki ben de çekmişim.
10:47
Sen sonrasında feminist gece yürüyüşünün organizasyonda yer almaya devam ettin mi ya da katıldın mı? Ne zamana kadar?
10:53
Gece yürüyüşlerine orada olduğum süre boyunca bir kere katılmadım.
10:58
Gördüklerimin fazlalığına yer almışım.
11:01
Teşekkür ederiz. İlk görüşmanızı senle yaptık.
11:03
Bu kayıt feminist gece yürüyüşü sözlü tarih ve arşiv çalışması için 2021 tarihinde yapılmıştır.
Bu kelime kayıtta geçmiyor.
