Arşiv
/
Ses
/
2010
Tüm podcast bölümleri
İstanbul Feminist Gece Yürüyüşü Tanıklıkları: Selime Büyükgöze, Cemre Baytok
Çatlak Zemin’in İstanbul’daki Feminist Gece Yürüyüşü’nün dünden bugüne nasıl geldiğine dair arşiv çalışmasının bu podcastinde Selime Büyükgöze ve Cemre Baytok, 2010’dan günümüze feminist gece yürüyüşlerinin nasıl organize edildiğini, Gezi’den yürüyüşlerin kalabalıklaşmasını, organizasyon komitesi içindeki çeşitliliği, yürüyüş organizasyonundaki görevleri, yürüyüşü bağımsız feminist bir çizgide yürütmenin önemini ve yıllar içinde öne çıkan feminist sözleri anlatıyor.
Yıl
2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
Kişi
Cemre Baytok, Selime Büyükgöze
Kaynak Çatlak Zemin
Süre
44:06
0:00
Yaşasın feminist mücadelemiz!
0:14
Bu podcast serisinde feminist gece yürüyüşüne dair tanıklıkları farklı yıllarda dahil olmuş feministlerle konuşuyoruz.
0:22
Bu bölümde Cemre Baytok ve Selime Büyükgöze ile 2010-2023 yılları arasını konuştuk.
0:31
Merhaba Cemre ve Selime, hoş geldiniz.
0:34
Taksim'de 2003'ten beri 8 Mart'larda feministler eylem örgütlüyor.
0:38
2005'te de Feminist Gece Yürüyüşü adını alıyor bu eylem.
0:41
Biz sizinle özellikle 2010'dan 2023'e bu aralıkta biraz daha konuşmak istedik.
0:47
Feminist hareketin güçlenmesi ve yürüyüşün kalabalıklaşmasıyla böyle birçok değişiklik de gözlemlediğimiz bir zaman dilimi.
0:55
Öncelikle biraz kendimizi tanıtarak başlayalım.
0:58
2012-2023 yılları arasında bir yerlerde örgütlü müydünüz ya da nerelerde politika yapıyordunuz?
1:03
Kendinizi nasıl ifade ediyordunuz?
1:05
O şekilde başlayalım.
1:06
Cemre.
1:07
Merhaba.
1:08
Ben 2008'den beri feminist hareketin içerisindeyim.
1:11
Sosyalist Feminist Kolektif ile ilk işte feminist hareketin içerisine girdim.
1:15
2008'in sonbaharında kuruldu zaten SFK.
1:18
Ben de o zamandan beri feminist hareketteyim.
1:20
Yürüyüşlere de aslında 2009'dan itibaren katılmaya başladım.
1:24
Sonra da örgütlenmesine.
1:25
2011-2016'da SFK diğer örgütlenmelerle birlikte dağıldıktan sonra 2016'da bir örgütlenme olmasa da feminist hareketle bağlantısını sürdürmeyi önemsediğimiz Çatlak Zemin kurduk bir ekip olarak.
1:39
Zaten Selim'e de onun için de.
1:41
Ben de 2011 yılından beri hareketteyim.
1:44
Ben öncelikle Mor Çatı'da örgütlendim.
1:47
Mor Çatı'da örgütlendikten kısa bir süre sonra da feminist hareketle temasım oldu.
1:53
O yıllarda İstanbul Feminist Kolektif'in Kadın Cinayetlerini İsyandayız kampanyası vardı bir sene önce başlamış.
2:00
İlk defa bu kampanyayı tekrar canlandırma toplantısına giderek dahil oldum.
2:07
Ve ondan sonra da sürekli toplantılarına gitmeye başladım ve İFK'nın da bir parçası oldum.
2:13
İlk gece yürüyüşüm de 2011.
2:16
Daha sonra örgütlenmesine katılmam da hemen onu takip eden yıl da oldu 2012'de.
2:20
Şimdi de hala Mor Çatı'i da örgütlüyüm ve Cemre'nin de söylediği gibi Çatlak Zemin ekibindeyim.
2:26
Bir sonraki soruya da upak bir giriş yapmış oldu. Temiz gece yürüyüşlerine ne zaman katılmaya başladığınızı hatırlıyor musunuz?
2:32
Yani hangi yıllardan itibaren aşağı yukarı katılmaya başladınız? Cemre?
2:36
Zaten SFK'nın içerisinde bulunan kadınlar da bu yürüyüşler 2003'ten beri sürüyordu.
2:43
O kadınlar da bu yürüyüş geleneğinin içerisinde olan kadınlar da.
2:50
...yle tanışmak Sosyalist Feminist Kolektif'ten sonra oldu.
2:53
Ve hani örgütlenmesinin içerisinde doğrudan yer alan kadınlardı onlarda.
2:57
Yani şey bir toplamda tabii ki feniz geceleriyonu organize edenler.
3:01
Ben de ya tam hatırlamıyorum ama herhalde 2009'dan itibaren toplantılarına gitmeye başladım.
3:06
Senin ve senin aslında söylemiş olduğun ek bilgiye bir şey var mı?
3:09
O yıllarda eğer ki hareketin içerisinde değilsen bir eylemin olduğunun haberini almak bugünkü kadar kolay değildi.
3:17
O yüzden mutlaka önce bir temasın olması gerekiyordu.
3:20
ve aslında o toplama baktığımızda da genellikle teması olan kadınlardan oluşan bir toplamdı.
3:27
O yüzden benim de ilk yürüyüşüm 2011'de Morçat'ıyla temas ettikten sonra oldu.
3:37
İkinizdansın da uzun süredir örgütlenmesindesiniz yürüyüşün.
3:41
Hangi yıllarda başladığına ufak bir giriş yaptınız ama böyle o ilk kararı nasıl verdiniz?
3:46
Dediğiniz toplantılar nerelerde yapıyordu?
3:48
Dediğiniz gibi bu çağrılar, eylem hakkındaki yazışmalar nerelerde oluyordu?
3:53
Selim sen de başlayalım bu sefer istersen.
3:55
Toplantılar bugünkü feminist mekan o zamanlar Sosyalist Feminist Kolektif'in mekanıydı.
4:01
Gece yürüyüşü toplantısı da diğer bütün kampanya toplantıları gibi orada yapılıyordu.
4:06
Mesela biraz önce bahsettiğim cinayetler isyandayız kampanyası toplantıları da oradaydı.
4:10
Hem İstanbul Feminist Kolektif'e aslında gelen feministler olarak ki bunlar da Sosyalist Feminist Kolektif'ten, Mor Çatı'dan, Amargi'den, Kadın İnsan Hakları'ndan bunun dışında bağımsızlıkla gelen feministlerden oluşuyordu.
4:24
Toplantı çağrısı için yani o yıllar mail grupları çok daha bugüne göre aktif kullanılıyordu.
4:31
Toplantı çağrısı da Cinelter Esyandayız kampanya grubuna atılıyordu.
4:36
Çünkü o ara en sık kullanılan feminist grup orasıydı.
4:41
En aktif olan orasıydı.
4:42
O nedenle çağrılar oraya atılıyordu.
4:44
Bir yandan da İstanbul Feminist Kolektif'in de aktif olarak kullandığı mail grubu orasıydı.
4:49
Ayrı kendi ismiyle o zamanlar bir mail grubu da yoktu.
4:53
Haftalık toplantılarımız da vardı. Bir yandan da o toplantıları takip eden insanlar olarak zaten beraber de 8 Mart yaklaşıyor.
5:01
Haydi şu güne toplantı belirleyelim diye belirleniyordu tarih.
5:05
Sonradan mail grubunda paylaşılıp o ilk toplantı böyle alınıyordu.
5:10
Emre?
5:10
Feminist mail grubu vardı. O feminist mail grubunda atılarak paylaşılıyordu.
5:15
Ama bizim ikimizin de denk geldiği zamanlar daha çok evet İFK kampanyası sonrası oluşan mail grubu üzerinden örgütlenmelerinin yapıldığı zamanlar.
5:23
Şunu çok önemli buluyorum.
5:25
Bu yürüyüşün 20 yıllık bir tarihi var.
5:27
Yarısı sosyal medyanın olmadığı dönem yani çok az kullanıldığı döneme denk geliyor.
5:32
Yani Facebook dahil olmak üzere az kullanıldığı diye söylüyorum.
5:35
O yüzden şey çok önemli.
5:36
Gezi'den sonraki dönemde çok kalabalıklaştı bu yürüyüşler.
5:39
Öncekilerin böyle yarı oranında falan olduğunu görüyoruz yani Gezi zamanından öncesini.
5:44
Bu da tabii ki Selin'in söylediği noktaya işaret ediyor.
5:47
Yani FEMİS örgütlenmelerin içinde olduğunuz zaman hani böyle bir yürüyüşün bunun organizasyonun sorumluluğunun olduğunu falan da öğrenmiş oluyorsunuz.
5:56
Bir kısmınız için 8 Mart gündüz miting toplantıları da öyleydi.
5:59
Yani ben aslında biraz içine düştüm gibi de oldu.
6:02
Yani böyle bir iş var bunu da yapmak lazım gibi.
6:04
Gündüz mitingi toplantılarına da gidiyorduk biz başta epey.
6:07
Yani mail grupları da evet şu an buradan bakınca çok hayal edilemiyor.
6:10
O zaman için çok aktif kullanılan yani WhatsApp yok, başka mecralar yok.
6:14
Her şey meri grubu üzerinden dönüyor ve sonra da işte haftalık toplantılarda ve başka konular içinde söylüyorum bunu bağlaman süreçlerdi.
6:21
Gece 3'lerden şekilde çağrıları meri gruplar üzerinden iletiliyordu ve daha kısıtlı gruplar üzerinden yani katılımın daha küçük olduğu dönemler gizliye kadar olan ki dönem.
6:30
Peki bu örgütlenme toplantılarına kimler geliyordu?
6:33
Yani yıllar içerisinde örgütlenmeye dahil olanlarda bir değişim gözlemlediniz mi?
6:38
Uzun bir aralıktan bahsediyoruz bir yandan da bir 13 sene yaklaşık.
6:42
Cemre?
6:42
Sosyal medyanın dahil olmasıyla yürüyüşün ödülenmesine katılımın artması da tabii ki bir sonuç olarak söylenebilir.
6:49
Öte yandan biraz tabii kuşakların değişmesi meselesi var.
6:53
Seneler ilerliyor ve daha yeni insanlar, genç insanlar katılıyor, bazıları geri çekiliyor falan.
6:58
Geziden sonra siyasi ortamın sıkışması ve gerilemesiyle ve baskıların artmasıyla oluşan
7:04
Sol yapılanmaların içerisindeki kadınların veya feministlerin bağımsız feministlerle bir araya gelme alanlarının artması meselesi de var.
7:12
Bu da aslında son yıllar için değişen bir şey.
7:14
Bizim aslında tanık olduğumuz hani herhangi bir örgütlü aidiyeti karma yapılarda olmayan bağımsız feministlerle seneleri götürdüğümüz deneyimlerimiz var.
7:25
Fakat bu işte gezden sonra yavaş yavaş değişmeye başladı.
7:28
Yani bu bir hani değişiklik.
7:29
Elime?
7:30
Toplam kimdir diye kişisi de aklından geçiyor şu an.
7:34
Benim mesela ilk hatırladığım, biraz önce bahsettim bu IFK'ya zaten gelen, işte SFK'dan, Monçatı'dan, Amargi'den kadınların yanı sıra.
7:44
Yine birkaç tane çok olmasa da sol örgütlerde olan kadınlar bağımsız olarak geliyorlardı.
7:52
Ama bugüne kıyaslanamayacak kadar azı sayıları.
7:55
Lambda'dan Zeliş gelirdi mesela.
7:57
Onu çok iyi hatırlıyorum.
7:59
Her sene tabii ki böyle yeni katılan birileri oluyordu.
8:03
Yani herkes için tabii ki bir süreklilik söz konusu değildi.
8:06
Hani bir sene gelip bir daha gelmeyenler, iki sene gelmeyip üçüncü sene gelenler gibi bir farklılık vardı.
8:12
Ama son seneyle repyasada düşündüğümde bazen en önemli fark çok daha herkesin birbirini iyi tanıdığı bir toplamdan oluşuyordu.
8:21
Mesela son yıllarda daha çareyle de ilk toplantının yapılmasının da etkisiyle.
8:27
Aynı zamanda şu an feminist örgütlenmenin biçiminin de çok farklı, çok esnek olmasının da etkisiyle.
8:34
Her sene hem yeni birileri geliyor hem de toplam illaki birbirini tanımıyor.
8:40
Sayı anlamında da çok daha kalabalık.
8:42
Yani bu özellikle yüz yüze politika yapma, deneyimi olan kadınların bir zamanlara örgütlediği bir yürüyüşken
8:48
son yıllarda sadece mesela gece yürüyüşünü örgütlemek üzere bir araya gelmiş.
8:53
Bunun dışında illaki hepsinin bir politika tartışma, bir eylem örgütleme temasının olmadığı bir grupla örgütlüyoruz artık.
9:02
Bana bu tartışmalar anlamında da önemli bir değişim gibi geliyor.
9:07
Hüseyin eklemek istediğin bir şey var mı Cemre bu noktada?
9:09
Kürt hareketinden arkadaşlarım da aslında sadece son yıllarda değil daha bu sol örgütlerden gelenlerin daha az olduğu dönemde de birazcık gelmeye başladıklarında nokt edelim diye söyleyecektim o kadar.
9:29
2010'dan günümüze böyle çok fazla şey oldu.
9:32
Kürtaj kampanyası var dediğiniz gibi cinayetleri isyandayız var.
9:36
Bir yandan 2013'te işte gezi direnişi, boyacısı süreci, bombalar dönemi, darba girişimi, o hal sayamayacağım kadar çok fazla şey oldu.
9:44
Ve son 4-5 senede gene böyle her güne başka bir şeyle uyandığımız bir süreç.
9:49
Bu peki yani Türkiye'nin gündemi durmazken bir yandan da bu örgütlenme toplantılarında özellikle de o yılın politik sözü belirlenirken yürütülen tartışmalarda birçok gündemin nasıl bir etkisi oluyordu?
10:01
Hem genel olarak bahsedebiliriz bundan ve belki de bir noktada böyle aklınızda kalan bir takım tartışmalar üzerinden de gidebiliriz diye düşündüm Selim'e.
10:09
Genel olarak şeyi söyleyebilirim. Şimdi gece yürüyüşünün pankart sözü yani ana sözü dediğimiz zaten pankartta yazan söz.
10:17
Ve bu sözün belirlenmesi tabii ki hani pankart sözü diyorum ama bunun dışında onunla uyumlu olarak bildirim etinlerini yazardık.
10:25
Sonraki yıllarda sosyal medya kampanyalarının içeriğini yazmak gibi başka alanları da genişledi.
10:31
Bu genellikle zaten toplantıya başladığımızda bir süre konuştuğumuz bir şey oluyor hala.
10:36
Yani bu senenin sözü ne olacak?
10:38
Bir defa şunu akılda tutarak bunu yapmaya çalışıyoruz.
10:41
Feminist Gece Yürüyüşü İstanbul'daki feminist hareketin o yılki sözünü yansıtmayı da hedefleyen bir yürüyüş.
10:49
O nedenle her zaman biz zaten neyle meşgulüz?
10:52
Ne oluyor feministler açısından?
10:54
Neyi öne çıkarmak istiyoruz?
10:56
Biraz bu eksenle de devam ediyor.
10:57
Bir takım tabii ki bu gündem dışında mesela aklıma gelen tartışma konusu olmuş başlıklar var.
11:03
Onlardan bir tanesi de tabii ki bütün bu AKP'nin cinsiyetçi ve kadın düşmanı politikalarına karşı söz söyleme ihtiyacının tabii ki en çok olduğu yer.
11:14
Oradaki sözü sadece AKP'ye karşı bir söze indirgememeyi önümüze koyduğumuzu mesela ve bunu tartıştığımızı hatırlıyorum.
11:23
Bundaki en büyük gayemiz de aslında bizim mücadelemiz patriyarkaya karşı ve biz bu mücadeleyi sadece AKP'ye indirgeyemeyiz.
11:32
O nedenle de her zaman hem devlete hem yanımızdaki erkeğe her birine olan öfkemizi, her birine söylemek istediğimiz sözü kapsayacak bir söz bulmaya gayret ettik her zaman.
11:45
Ama senin de söylediğin gibi o esnada bir sürü en azından kadınlar yetiştisinden gündemimizin dışında da bir sürü şey gerçekleşti Türkiye'de.
11:53
Ve bu da o söz tartışmalarında tabii ki böyle uzun uzun tartıştığımız bir konu haline de geldi.
12:01
Farklı çünkü görüşlerimiz oldu bu konuda zaman zaman.
12:05
Yani o anki gündemi doğrudan ana pankarta taşımak isteyenler, biraz önce söylediğim gibi onun yerine daha bizim doğrudan feministler olarak sadece o gündem dışındaki sözümüzün orada olması gerektiğini düşünenler olarak çeşitli tartışmalar yürüttük.
12:23
Kimi ara formüller bulunan mesela yıllar da oldu.
12:27
Her ikisini bir şekilde uzlaşarak bir araya getirdiğimiz.
12:30
Ama ben en etkili olanın yine de bizim feministler olarak yaptığımız kampanyaların olduğunu düşünüyorum.
12:36
Ve bu noktada en son otornek olarak da aklıma Kadınlar Hayatlarına Sahip Çıkıyor kampanyası geliyor.
12:42
Bu bizim yine İstanbul Feminist Kolektif olarak yaptığımız bir kampanyaydı.
12:46
Aynı zamanda kolektifin son kampanyasıydı.
12:49
Şiddete karşı kendini korumak için erkekleri öldürmek zorunda kalan kadınların yaşadıklarını gündeme getireceğimiz bir kampanyaydı bu.
12:56
Hayatlarımıza sahip çıkıyoruz sözünü de sadece bir kendini koruma, cinayetle sonlanan bir hikayeyi indirgememek için bu hayata sahip çıkmak zaten patriyarkada neye tekabül edeli?
13:08
Çok uzun uzun konuşup tartışmıştık.
13:11
Bunu da yansıtacak bir daha sonra pankart sözüne ve hatta bir pankart tasarımına çevirmiştik.
13:18
Daha zaten geriye baktığımda da 2011'de mesela benim ilk katıldığımda da kadının cinayetlerine karşı İstanbul'dayız kampanyasının olduğu yıl doğrudan o kampanya sözünün oraya geldiğini görüyorum.
13:30
Hani benim izleyebildiğim en sıklıkla yapmaya çalıştığımız bu.
13:33
Ama bu diğer gündemleri doğrudan pankarta taşımasak da bir şekilde içinde yer vermeye çalıştık.
13:39
Örnek olarak aklıma gelenler Barış'la ilgili bir talebimiz olduğunda onu belki bir ara pankarta dönüştürmek, başka bir yan derken gerçekten bir fiziki bir yanlıktan kastediyorum.
13:52
Mesela bir direğe bir şey asmak, işte balonlar yaptığımızı hatırlıyorum mesela Barış'la ilgili.
13:58
Bir grev mesela dünyadaki kadın grevine bizim de ses gönderdiğimiz, sözümüzü söylediğimiz bir yıl vardı.
14:06
Orada da benzer bir şekilde yine yandan dahil ettiğimiz mesela bir şey olmuştu.
14:11
Son yıllardan çok genişçe söylüyorum belki bir 6 yıl olabilir.
14:16
Bunu çeşitlendirmenin bir stratejisi olarak fotoblokları ortaya çıkardık.
14:21
Normalde çünkü en önde pankart olur ve arkada bir kısmı hazırlık aşamasında mekanla hazırladığımız bir kısmı da kadınların zaten kendilerinin evlerinde yazıp getirdikleri dövizler ve bayraklar olur.
14:36
Fotobloklar ise bizim sözlerini önceden belirlediğimiz ve böyle büyük dipdörtgen kartonlara bastırdığımız ve hemen pankartın arkasında da taşıdığımız bir herhalde bir 10-15 tane ilk yaparak başlamıştık.
14:53
Ve her birinde de o sene hani hem yine kadınların gündemine dair ama tabii ki bir yandan da o kadınların gündemi ve Türkiye'de olan bitenin çok kesiştiği haline dair de sözü ürettik.
15:05
Ama bu Türkiye gündemini her versiyonda nasıl değinirsek değinelim.
15:11
Mutlaka onu feministler açısından bu ne demek?
15:14
Süzgecinden geçirip mutlaka söze taşıdık.
15:17
Çünkü buranın bence tam da gündüz mitinginden farkını da belki burada ortaya koymak lazım.
15:24
Burası sadece bizim kadınlar olarak bir araya gelip aslında moif olduğumuz her şeye dair sözümüzü söylediğimiz bir yer değil.
15:32
Burası bizim feministler olarak bir eleye gelip feministler olarak gündemimizi söylediğimiz patriyarkaya karşı sözümüzü söylediğimiz bir yer.
15:40
Bu özelliğini kaybetmemesi için de bu her zaman çok dikkat ettiğimiz bir nüans oldu Demre.
15:46
Birkaç ek daha yapabilirim o dönem tartışmalarına.
15:49
Mesela işte referandumun olduğu bir seneyse ya da işte OHAL'in başladığı işte kayyumların atandığı, kadın derneklerin kapandığı bir seneyse.
15:57
Bütün bunları hani örgütleme toplantılarında gündeme nasıl alacağımızı ve sözün nasıl kurulacağını konuştuk.
16:04
Selim'in dediği gibi yani ekstra gelişmeler olarak bunu söylüyorum.
16:08
Çünkü aslında bir dönem itibariyle yani gene gezisi sonrası diyeceğim.
16:11
Her sene böyle şey duygusu yaşadığımızı hatırlıyorum ben de yani.
16:15
Hani kötülüğe gidiyor.
16:16
Hani bunu total yani bu kötüye giden şeye de biz aslında feminist perspektifi bütünlük bir yerden kuruyoruz.
16:22
Kendi gündemimiz üzerinden bir şey anlatıyoruz ama bunun hani kayyumlarla bağlantısını kuruyoruz, o hal uygulaması ile bağlantısını kuruyoruz, işte referandumda kimin nasıl pozisyon alacağı ile ilgili bağlantısını kuruyoruz ama Selim'in dediği gibi böyle çorba yapıp bir talepler eskilerin deyimiyle talepler malzemesi çıkartmak gibi değil.
16:41
Hani bir Feminist sözü de onu somutlamak üzerine konuştuk her defasında o toplantılarda ve o söz genelde işte çeşitli baskıcı uygulamalar arttığı için yani yaşamın çeşitli alanında Feminist mücadeleye, direnmeye falan çağıran bir yere dönüştü.
16:57
Yani o yüzden de aslında dön dolaş oraya geldik yani o pankart sözünü belirlerken.
17:02
Bir yandan bu ikinci sözlerin yani işte Selim'in söylediği direği asma vesaire de şöyle örnekler de vardı daha eskiden.
17:09
Mesela şönimler yani şönimler açılmış ve uygulamaları kötü.
17:13
Hani biz bununla ilgili bir sözümüz var ve zaten Feminist Gece Yürüyüşü bunun yerlerinden bir tanesi.
17:18
Onun için ikinci bir pankart hazırlanması ve onun da taşınması.
17:21
Çünkü yürüyüşlerde tek pankart onun arkasından yürümek prensibimiz var.
17:26
Ama buna ek olarak işte bir ikinci gündeme getirmek istediğimiz mesele olarak.
17:30
O yüzden de kendimiz planlamaya çalıştığımız, yani aile meselesi de öyle işte aile değil kadın meselesinin ön plana çıkartıldığı sene.
17:37
Daha kampanyalar üzerinden o senenin veya o senelerin feniz hareket açısından gündeme olan sözü çıkarmak bir kısmı Keniş'in.
17:45
Bir süre sonra daha çok bir araya gelmeyi, dayanışmayı, mücadeleyi vurgulayan bir sözde ortaklaşma ve her zaman zaten basın açıklamalarında
17:54
genel senenin olan olayları üzerinden de yaklaşımımızı anlatma şeklinde bir söz kurduk.
18:05
Peki bu hani yürüyüşün örgütlenme toplantılarında nasıl bir iş bölümü oluyordu?
18:11
Orada yani yürüyüş örgütlemeye dair nasıl komisyonlar kuruyordu?
18:15
Ne tarz işler var? Siz bunun neresindeydiniz?
18:18
Belki biraz onlardan bahsedebiliriz Selim ben.
18:20
Son yıllarda aslında çok daha ince bir iş bölümüyle çalışıyoruz. İlk yıllarda böylesine bir iş bölümü hatırlamıyorum. Çünkü bence buradaki fark da daha küçük bir grubun olmasından ileri geliyor ve aynı zamanda yürüyüşün kalabalığı değiştikçe bunu kendisi önden yapman gereken çalışmayı da değiştiriyor.
18:41
Tabii ki biz hep beraber toplantılar alıp sözü beraber tartışıyoruz, yapılacak her şeyi beraber tartışıyoruz.
18:47
Sonra eylem günü geldiğinde herkes zaten orada oluyor.
18:51
Son dakika daha bir sürü şey konuşuluyor, hazırlanıyor ve herkes ona hatta bütün örgütlenme toplantısına gelmemiş ama son gün gelmiş işler de dahil oluyorlar.
18:59
Ama öncesinde şöyle aslında kalemleri var.
19:03
Bir kere tabii ki içeriklerin oluşturulması var.
19:06
Yani en temel olarak söyleyecek olursam metin yazma kısmı var.
19:11
O da zaten toplantıda tartıştığın eksende bir metnin taslağını yazıyorsun.
19:17
Görev almış birkaç kişi oluyor bu genellikle.
19:20
O kişiler ortak olarak o taslağı yazıyorlar.
19:23
Daha sonra genel grubu atıyorlar.
19:25
Oradan gelen önerilerle, düzeltmelerle sonra son halini veriyorlar.
19:29
Dizemre ile bolca bu kısımda görev aldık.
19:32
Bunun dışında işte pankart yazmak için mesela kumaş almak gerekiyor.
19:35
Boya almak gerekiyor. Bunların alışverişini yapmak gerekiyor. Eyleme götürmek için işte düdüktür ya da bir takım böyle süslenilecek malzemelerdir bunları almak gerekiyor.
19:49
Bayrak yaptırmak gerekiyor. Bunların dışında tabii ki bir de yürüyüşü duyurmak gerekiyor.
19:53
Yani biraz bahsettik tabii ki ilk zamanlarda, ilk zamanlarda derken bizim dahil olduğumuz ilk zamanlarda da sosyal medya çok aktif değildi.
20:02
Hatta o yıllarda henüz sosyal medya hesabımız bile yoktu.
20:07
Yani Facebook kullanılıyordu ve bizim Facebook hesabımız yoktu.
20:11
Daha böyle gruplar üzerinden bir iletişim vardı.
20:13
Ama yine de temel bir mesela duyuru görseli hazırlamak.
20:17
Yürüyüşten sonra mutlaka bir parti organize edilir.
20:20
O partiyi organize etmek yani yerini bulmak, oranın hazırlanmasıyla ilgilenmek, parti duyurusunu yapmak bir iş.
20:28
Bir de bu eylemi duyurmakla ilgili yıllar içerisinde değişen sosyal medyanın etkisiyle çeşitli işler var.
20:35
Mesela benim ilk katıldığım 2012'nin örgütlenmesinde o zaman teminist sanatçıların da çok aktif dahil olduğu bir örgütlenme vardı.
20:44
Ve orada onlar beraber çalışarak bir duyuru görseli hazırlamışlardı.
20:49
Bunun dışında ilk defa o sene stansil yapıldı.
20:53
İşte atölyeye gitmek, stansilleri yapmak, sonra stansilleri uygulamak için sokağa çıkmak.
20:59
Yine bunlarla gruplar halinde yapılırdı.
21:02
Bir de tabii ki bugün artık hiç mümkün olmadığı için neredeyse unuttuğumuz stans kurmak diye bir şey vardı eskiden.
21:09
Eskiden Stikler Caddesi'nde stans kurabilirdik.
21:11
Galatasaray Meydanı'nda stans kurabilirdik.
21:13
Hem bildiriler dağıtılırdı.
21:15
Bir yandan da işte oraya kadınlar gelirdi, onlarla konuşulurdu.
21:19
Bir yandan megafonla çeşitli sloganlar atılırdı, son yapılırdı.
21:25
Bütün bunlar çok daha tabii ki o duyuru anlamında da, o sözü yaymak anlamında da başka olanaklardı.
21:32
Bu tabii ki sosyal medyanın gelmesiyle de sosyal medya görselleri yapmak, sosyal medyayı çok daha aktif kullanmak.
21:39
Bir sene oluyor, Instagram filtresi yapıyorsun, bir sene oluyor duyuru videoları mesela başlattığımız bir yıl var.
21:47
Son yıllarda hani istisnasız duyuru videolarımız oluyor. Bunların hepsi tabii ki yeni bir iş olarak hayatımıza giriyor o toplantılarda.
21:57
Ve her birine de yetişebilmek için çok daha fazla onları böyle bir iş bölümü haline getirip gruplamak gerekiyor.
22:03
Tabii ki eylem gününün kendisi de yani yürüyüş böyle belki dışarıdan bakıldığında hani toplanıyorsun ve akıyor gibi görünen bir şey.
22:11
Ama hiç öyle değil. Toplantılarda zaten belirlenen bir şey. Nerede kaçta toplanacaksın?
22:17
Yani bu şehitinden de söylüyorum tabii ki bir duyurusu var bunun.
22:20
Eskiden işte Galatasaray Meydanı'ndan Taksim'e yürünürdü.
22:24
Sonra 2015'ten sonra işte Taksim'den Galatasaray'a yürünmeye başlandı.
22:31
Biraz sürdüler Fransız kültürden yüründü gibi değişen rotaları var İstiklal Caddesi üzerinde ya da son yıllarda zaten malum toplanmakta güç.
22:39
Saat kaçta gidelim?
22:41
Kim neyi götürsün?
22:42
Kim bayrakları dağıtsın?
22:43
Kim dövizleri dağıtsın?
22:45
Söylemeyi atladım tabii ki o dövizleri yazılıyor önceden bir araya gelinip.
22:49
Pankart yazılıyor önceden bir araya gelinip.
22:51
Bunların zamanlamasını yapmak lazım.
22:53
Pankartın kuruması lazım, dövizlerin kuruması lazım.
22:56
Bayrakların gelmesi lazım.
22:58
Onları alanda dağıtmak lazım.
23:00
Birilerinin pankarttan sorumlu olup o pankartı açması lazım.
23:04
Evet, pankartın kaybolmaması lazım.
23:06
Sonunda birinin eylem boyunca o pankarttan sorumlu olması ve en sonunda onu o mekana geri getirmesi lazım.
23:13
Eskiden biz dövizleri ve bayrakları da topluyorduk. Şu an yine hayal edilemez bir şey olarak.
23:18
Bu işin tabii ki bir de bütçesi var ve o keminislerin aslında ceplerinden de verdiği bir bütçe.
23:24
O yüzden de çok kıymetli oradaki her şey geride toplanıyorlar.
23:29
Tabii ki yürüyüşü bir hizada tutmak, hızını tutmak, nerede duracağını bilmek.
23:35
Hani kimin slogancı olacağına karar vermek.
23:37
megafonların pillerini, ses aletini, şarjını ayarlamış olmak, onları taşımak, slogan listelerini dağıtmak, sloganı çalışmış olmak gibi.
23:47
Hani benim de şimdi söylerken söyledikçe yenilerin aklıma geldiği kocaman bir listesi var.
23:52
Ve tabii ki en son olarak da hani kim okuyacak o metni, herhangi noktada okunacak, nasıl eylem bitirilecek.
24:00
Bunların hepsi önceden planlanıyorlar.
24:03
Yani şu koşullarda bile yani bu kadar polis baskısı, bu kadar devlet şiddet altında organize edilen yürüyüşte bile bunların bir kısmı planlı gerçekleşiyor.
24:12
Aslında o da çok temel bir ülkemizden de kaynaklanıyor.
24:16
Sonuçta biz temsilcilere eyleme örgütlüyoruz, gelin orada hep beraber olalım diyoruz.
24:21
Ve bunun kendisi de bir sorumluluk.
24:23
Orayı o yüzden hem güvenli, herkesin kendini iyi hissedeceği bir halde tutmak gerekiyor.
24:30
Hem de gerçekten bir eyleme de benzemesi gerekiyor.
24:33
Ve bunlar böyle kendiliğinden değil önceden düşünerek, tasarlanarak, emek ederek olan şeyler.
24:39
Hani ben şeyde söyledim hani biz genellikle metin dışlarında yedik ki de hani hiçbir zaman o kadar hani ben metin yazdım bir kenara çekildim olmuyor.
24:46
Eşeğa taşımaktan işte yürüyüşte basın zinciri oluşturmaya kadar pek çok ayağını aynı anda yapıyor oluyorsun.
24:53
Çok taisel bir şey unuttum.
24:56
Erkekleri alandan çıkarmak.
24:57
Ya bu da yıllar boyu sürmüş ve artık polisin bir araya getirmemesiyle doğalında tarihe gömülmüş gibi duran bir konu ama aslında gömülmedi ve tekrar tekrar ortaya çıkacak.
25:09
Ya gene de şöyle bir şey hayal edelim.
25:12
Yani bütün istiklal dolmuş eylem görevlileri kalabalığın yanından bile geçemiyor.
25:17
Yani yıllarca biz bunu yaşadık ve şu an mesela hatırlaması bile çok tuhaf geliyor bana.
25:22
Ve o ortamda erkekleri çıkarmaya çalışıyoruz yani.
25:24
Çok tuhaf bir hal.
25:25
Yani hani bunun için gerçekten birileri sorumlu oluyordu.
25:28
Ve hani bunun nasıl konuşulacağı, nasıl şey olacağı zaman içerisinde tabii ki LGBT artı hareketin uyarıları işte ortaya çıkan tartışmalar vesaireyle şekillendi tekrar.
25:38
Tabii ki yani altın çizmemek gerek var mı bilmiyorum. Sis erkeklerden bahsediyorum. Bizim için her zaman en başından beri örgütlerinin içinde o zaman zaman beri olan ben adına en azından konuşayım bir podcast için.
25:48
Mesele sis erkeklerin alan işgal etmesiydi. Bu da tabii ki zaten istiklal aslında hareketli bir yer ve hani o zamanlar işte herhangi bir polis hareketliliği de olmadığı için normal bir akşamın içerisinde birden çok kalabalık gürüyüşler yapılmaya başlanıyordu.
26:03
O yüzden bu da konulardan bir tanesi. Bir de son dönemde ortaya çıkmış bir konu olarak da tabii ki gönüllülerle iletişim kurma görevi var.
26:10
Bu da tabii ki son senelerde hem kalabalıklaşma ile ilişkili olarak hem de baskıların artması ve daha böyle sosyal medya üzerinden iletişim kurmanın artmasıyla
26:19
Feminist Gece Yürüyüşü ekibine, işte bu kalabalığa, bu topluluğa erişme talebinin artmasıyla ihtiyaç duyduğumuz ve bu yüzden ortaya çıkmış bir görev.
26:27
Belki o sene ilk defa yürüyüşe katılacak ya da işte feminist hareketle ilk defa ilişki kuran kişilerle iletişim kurup hani bu yürüyüşün işte senin önüne anlattığı bu dev organizasyonun içerisine onları dair etme sorumluluğu gibi bir görev.
26:47
İkiniz de bir süredir içerik komisyonunda aslında aktif olarak yer aldığını söylediniz.
26:52
Peki bu seneler içerisinde yürüyüşteki metindeki içeriklerde nasıl değişimler gözlemliyorsunuz?
26:58
Ya da nelere dikkat ediyorsunuz?
27:00
Belki biraz onlardan bahsedebiliriz Selim'e.
27:02
Benim şöyle bir yaz zemim var.
27:05
Bilmiyorum ya da benim için çok önemli bir şey olduğu için bunu vurgulayacağım.
27:10
Eskiden metinler çok uzundu.
27:11
Metinler alanda okunuyor. Gece yürüyüşünün şu ana kadar asla çözemediği ve bence çözemeyeceği yegilen sorunun ses sorunu.
27:20
Hiçbir zaman bir gece yürüyüşünde metin okuyan insanın iki metre ötesinde değilseniz metin duymanız mümkün değil.
27:27
Bir de o öyle bir anda okunuyor ki bir yandan insanlar duymadığı için tabii ki bağırmak istiyorlar, slogan atmak istiyorlar, şarkı söylemek istiyorlar.
27:37
Siz insanları susturuyorsunuz orada metin okunsun diye ama duymuyorlardı o metni.
27:43
O yüzden gerçekten çok meşakkatli bir süreç oluyor.
27:46
Son yıllarda üç dilde de okuyoruz bunu.
27:48
Türkçe, Kürtçe ve Arapça.
27:50
Bence tabii farklı yaklaşımlar da var metinlere dair.
27:55
Ben kendim ikini söyleyeyim en azından.
27:57
Mesela şey var, o sene yaşadığımız kötü her şeyi listelemek.
28:02
Daha sonra kendi sözünü söylemek.
28:04
Bir de onları listelememek.
28:06
Şimdi ben mesela bu sorun listeleme meselesini çok belki altından kalkılabilir bir şey olarak da görmediğim için Türkiye'de o taraftan değilim.
28:17
Şöyle bir yerden.
28:18
Çünkü her zaman bir şeyi tabii ki eksik bırakıyorsunuz.
28:20
Ve bir sürü şey aldığınızda onu eksik bırakmış olmanız daha da önemli bir şey haline geliyor.
28:25
Ve Türkiye'de her sene o liste gittikçe de kabarıyor.
28:29
Böyle bir defa temel bir sorun var.
28:31
Bu da böyle artık gerçekten 3 sayfaya doğru giden metinler oluşmasının nedeni oluyor.
28:37
Bir de tabii ki liste feministler olarak hiçbir şeyi tabii ki çok kısa böyle spot patlat söyleyemiyoruz.
28:43
Çünkü zaten bir şeyler anlatmakla ilgili derdimiz var.
28:46
Yani bu dilin bize yetmeyen bir sürü tarafı var.
28:49
Çok kısa bir cümle kurmaya çalıştığınızda da o uzun bir cümle.
28:52
Biraz bizim de müdahalemizde olmuş olabilir.
28:55
Bir dönem kısaldı.
28:56
Biz neyi talep ediyoruz?
28:58
Ve özellikle bazı yıllarda da şeyi yapmaya çalışmıştık.
29:02
Biz nasıl bir dünya hatta talep ediyoruz.
29:05
Kendi pevimli sahayirimizi ortaya koymaya çalıştığımız, kendi hep böyle bunun bir isyan olduğunu hep dile getiriyoruz.
29:15
Mücadelemizin dayanışmamızla güçlendiğini hep dile getiriyoruz.
29:20
Yani hepimize de yani bunun iyi gelen tarafını da öne çıkaracak metinler yazmayı önemsedik.
29:28
Tabii ki hani bu bütün hepsinde var.
29:30
Yani o dediğim uzun olanlarda da her zaman hani yazarsınız yazarsınız yazarsınız.
29:35
Sonunda da kadınların isyanını, dayanışmasını, mücadelesini vurguladığınız bir şekilde biter.
29:43
Daha ama sadece o isyan, dayanışma ve mücadele ekseninde kurulan bir metinler var.
29:49
Ama son yıllarda bence yine değişti. Yine uzattık. Yani birazcık tabii ki hani Türkiye'nin de artık sizin neyi hayal edebildiğinizi kısıtlayan kısmı bizi de tabii ki etkiliyor.
30:04
Yani bir feminist tahayyülünü genişletmek de tabii ki bu ortamda çok zor.
30:09
Metinler aslında sadece gece yürüyüşü metinleri değil.
30:12
Yani bu zaten hani çağır metni, bildirim metni vesaire onlar hazırlık aşamasında var ama bir de yürüyüşte bir şey olursa bir de onların metin zincirleri var.
30:21
Örneğin polis müdahalesi olur ona dair.
30:24
İşte yürüyüşe saklanır ona dair.
30:26
Gözaltı olur ona dair.
30:29
Birisi mesela grubun elimimize müdahale etmeye çalışır.
30:35
Eylemimizi yönünü değiştirmeye çalışan çeşitli gruplar da oldu ve oluyor.
30:41
Onlara dair mesela açıklama yapılır.
30:44
İşte hedef gösterilirsin devlet tarafından o zaman açıklama yapılır gibi çeşitli versiyonları da var.
30:53
Bana hep en acı gelen tarafı o oluyor açıkçası.
30:56
Çünkü bütün bu uzun emek verdiğin bir süreç yürüyüşün kendisinin hem böyle bir yüksek bir coşkusu var sonra bir yorgunluğu var.
31:05
Sen hani yürüyüşün kendisinin o coşkusunu değil de böyle bunları konuşmak zorunda kalıyorsun.
31:10
Hatta böyle yürüyün sonrasında bir araya gelip eğlenmekten sekiz bir hava Türk metini yazmak zorunda kalıyorsun.
31:17
Böyle bir tarafı da var.
31:19
Emre?
31:19
Metinlerin yazılması ve içeriğinin nasıl değiştiği konusunu anlatırken Selim ve Aslı Akma şey de geldi.
31:25
Bu metinlerin kimler tarafında okunacağı da her sene değişen dönüşen bir şey.
31:29
Ve biz orada mesela yıllardır hep şeyi önemsiyoruz.
31:32
Yani hani bu organizasyonda emeği olmuş, daha önce metni okumamış falan.
31:36
Yani böyle sabit bir okuyan, basın açıklamasını okuyan bir insan yok.
31:41
Mümkün mertebe bütün aslında işlerin dağılığında yani buna içerik üretme de elbette dahil ve çeşitli koşturma işleri de dahil.
31:47
Feminizmin ilkeleri itibariyle aslında rotasyon olmasını önemsiyoruz.
31:51
Yani bunu yapamadığımız yerler var ama basın açıklamalarında da bunu yıllarca yapmaya çalıştık.
31:56
Yani bir okuyanın bir daha okumaması gibi.
31:59
Ve aslında buradan da belki şeyi hatırlatmakta fayda var.
32:02
Yani yıllardır işletmeye devam etmeye çalıştığımız, sahip çıktığımız bir takım prensipler var.
32:08
Bir tanesi mesela bu tek pankartlı bir yürüyüş olması.
32:11
Tabii ki şu an herkesin bir araya polis tarafından getirilmediği bir ortamda olduğumuz için bunun şeyi görünmüyor.
32:17
Ama önceki yürüyüşlerden gözümüzün önüne gelen görüntüye baktığımız zaman bir pankartın arkasında yürüyen bir grubuz biz.
32:24
Orada çünkü şeyi önemsiyoruz.
32:25
Genel bir feminist mücadele sözü var.
32:28
Genel derken kapsayıcı olması önemsenmiş.
32:30
Ve hani bunun arkasında bir feminist bir topluluk olarak yürümeye çalışıyoruz.
32:34
Orada önemsediğimiz ve altını çizmeye çalıştığımız şey bu.
32:37
Bu sebeple de örgüt imzalı veya herhangi bir işte işarepli işte flamalı vesaireli kurum örgüt işte kuruluş her neyse bu şekilde gelinmemesi için de yıllardır ve yıllardır ve yıllardır söylüyoruz.
32:51
Ve her sene bu tabii ki deriniyor.
32:53
Küçük bir imza da olabilir işte bir simge de olabilir ya da açıktan örgüt imzası da olabilir.
32:58
Bu şekilde gelenler oluyor ve maalesef işte eylem esnasında bu tartışmaları yapmak ve hiçbirimiz imzalı gelmemişken işte eylemi örgütleyenler imzalı gelmemişken neden bunu yapıyoruz tartışması da çok hoş olmuyor.
33:11
Ama hani bunu da sakin bir şekilde elimizden geldiğince yürütmeye çalışıyoruz.
33:15
Aynı şekilde pankart tutmak, en önde olmak, en önde atılan sloganlar da tartışma konusu olabiliyor.
33:20
örneğin işte daha karma örgüt kinliğini ön planda taşıyarak
33:25
pankartın arkasına gelip grup halinde
33:27
feminizinle hiç alakası olmayan bir takım erkekli yer
33:30
erkek liderleri ima eden, salganlar atmak falan gibi durumlarda tabii ki
33:35
yıllarca karşılaşıp bunu hani anlatmaya çalıştık
33:38
burası feminist gece yürüyüşü
33:40
ya da mesela yıllarca aynı kişilerin pankart önünde durmaya çalışması
33:44
çünkü pankartın önünde basın zinciri olduğu için basın orayı çekiyor diye bir varsayımla
33:48
halbuki basın her yeri çekiyor artık
33:49
Bu yürüyüşün aslında prensipleri de hani feminizm nasıl bir örgütlenme prensipleri koyuyorsa onunla eşitlerle aynı şekilde örgütlemeye çalışıyoruz.
34:00
Hieraristiz birilerinin ön plana çıkmadığı, işin eşit bölümüne düşürülmeye çalışıldığı, bir işin diğerinden daha önemli bir adedilmediği bir ortam yaratmaya çalışmak tabii ki problem alanları oluyor.
34:11
Ama hala da yani 2023 itibariyle örgütlemeye çalışırken aynı şeyleri birbirimize hatırlatarak devam etmeye çalışıyoruz.
34:23
Bahsettiğimiz dönem 2010'dan hani 2023'e kadar olan dönem yani bu şu an konuştuğumuz.
34:29
O süreçte böyle yürüyüş baya bir kalabalıklaştı, güçlendi.
34:33
Yani çehresi de, gelen insanlar da çeşitlendi, değişti.
34:37
Bunun hakkında böyle genel olarak gözlemleriniz neler söyleyebilirsiniz Selim'e?
34:42
Burada biraz şeyden konuşmuştuk.
34:45
Eskiden yürüyüşe gelmek için zaten yürüyüşü önce duyabilmen gerekiyordu ve bunun için de hali hazırda bir temasın olması gerekiyordu.
34:54
Bence bunu çok değiştiren anlardan bir tanesi 2012'deki kürtaj kampanyasıydı.
35:00
O zaman başbakan olan Erdoğan'ın kürtaj cinayetli deyip daha sonra kürtajı yasaklama atağına karşı örgütlenen bir kampanyaydı.
35:09
Kürtaj Aktir Karar Kadınları'nın kampanyanın tam ismi.
35:12
Benim için en azından kısal tarihinde çok etkileyici eylemler yapmıştık.
35:17
Gerçekten çok kalabalık eylemlerdi.
35:20
Daha da etkileyici olan kısmı bir sonraki yıl 2013'te gezi olduğunda
35:26
böyle bir temasın olmadığı böyle bir sürü kadının o sloganları kullandığını görmekti.
35:33
Çünkü şimdi bugün mesela baktığında sosyal medyada illa ki gelmeseler de
35:38
feministler işte gece yarışını paylaşıyorlar ya da feminist sözlerini paylaşıyorlar.
35:43
Bugün kimlere o sözün gittiğini tabii ki hani tamamen mümkün değil anlamak ama
35:48
en azından hani kendi temasının dışında da nerelerde insanlar da nereye dokunuyor görmek mümkün.
35:54
O zaman değildi. O açıdan benim için çok etkileyiciydi.
35:58
Öncelikle bu kürtaj kampanyasının tabii ki bu kadar yayılmasında bence birkaç neden var.
36:04
Kendisi yani çok can yakıcı bir konu kadınlar için.
36:09
Bunun dışında bugünkü gibi AKP'nin kadınlara saldırısı bu kadar gündelik bir şey değil.
36:15
O karşılaşmanın öfkesi bence bugünden daha farklı çünkü yeni bir şey geliyor.
36:21
Yani ilk kadın düşmanı atakları değildi ama çok yüksekten gelen ilk ataktı bence.
36:28
Ana akımında feminist kadınlar vardı ve çok yazdılar.
36:30
Kampanyanın parçası oldular, kampanyanın sözünü taşıdılar.
36:33
O açıdan gerçekten çok önemliydi kürtaj kampanyası.
36:38
Onun mesela kadınlar açısından Gezi'ye aktığını düşünüyorum.
36:42
Gezi'yle beraber olan bir başka şey de sosyal medya kullanımının çok artması.
36:47
Bize baktığımda da biz de o yıllarda zaten hesaplarımızı açtık.
36:52
Ama bizim hesap açmamızın da ötesinde Türkiye'de sosyal medya kullanıcı sayısı zaten çok arttı.
36:59
Gezede sosyal medyanın kullanma biçiminin yarattığı bir başka oraya yönelten, orayı biraz da cazbale getiren bir şey yaşandı.
37:08
Ben mesela kendimi düşünüyorum Mor Çatı ile yolum kesilmeden önce.
37:12
Hani o kendi kendime hissettiğim şeyi yansıtacağım, fiziken yanımda olmayan birisiyle de yansıtacağım alanları görebildiği kadınlar.
37:21
İlla ki birini tanımak bir yerde temas etmeden de oralara gitmenin yolu açıldı.
37:26
Gece yürüyüşü açısından da 2014 gece yürüyüşünü de gördük. Zaten bir kalabalıklaşma eğilimi de vardı ve yine kalabalıktı. Ama 2014 o anlamda önemli bir ivme. Sonrasında da çok daha hızlandığını düşünüyorum.
37:41
Yani bunda bütün bu saydıklarımın yanında Türkiye'deki bu kadın düşmanlığı ve muhafazakarlığın da gittikçe daha cesur hale gelmesini bir yandan da kadınlar açısından örgütleyici bir yanı olduğunu da düşünüyorum.
37:56
Örgütlenmekten kastım o öfkelerini bir araya gelerek ifade etme ihtiyacını çok daha arttırdı.
38:02
Hani şimdi baksın da aslında her yıl bir sürü kadın ilk defa geliyor yürüyüşe.
38:07
O bir önceki yürüyüşün zaten sokağa çıkmış kadınların imgelerini görmek, onların sözünü görmek çok teşvik edici, çok heyecanlandırıcı bir şey haline geldi.
38:20
Orada kendilerini görmek istiyor daha fazla kadın.
38:23
Bütün bunlarla zaten hani bu kadar aslında devlet şiddeti altında yürüyüşün artık son 2019'dan beri yapılıyor olmasına rağmen hani kimi zaman böyle saatlerce yürüyerek ya da saatlerce oturarak kadınların büyük bir azim göstermesinin ardında da bence bu var.
38:39
Cemre?
38:39
Bir tek şey ekleyeceğim aslında 2019'da yasaklanmasından bu yana 4 yıl geçti ve 4 yıl az bir zaman değil yeni katılan bu arada sadece genç insanlardan bahsetmiyorum yani bir şekilde Feminist'in de yeni tanışan diyeyim.
38:53
Onların deneyimleri açısından da o kadar çok işte bu milatlardan bu yana yani işte 2014'ten itibaren 15 ayrı, 2016 ayrı, 2019'dan itibaren ayrı ve her sene aslında değişiyor.
39:06
Yani hani bu değişen bütün bu deneyim de dahil olma biçiminde bir şey yaratıyor yani.
39:11
Türkiye'nin gidişatını çok gösteren bir şey olduğu için Feminist Gece Yürüyüşü'nün akıbeti.
39:15
Çünkü yıllarca Taksim'de yapılabilen tek yürüyüştü Feminist Gece Yürüyüşü.
39:19
En son onur yürüyüşünün yapılmasıyla 2013'e başladı ve sonra bütün eylemlerin yasaklandığını gördük.
39:25
Ve o Türkiye'nin sadece tabii ki İstiklal'da Taksim'de neyin yasaklandığı değil mesele.
39:28
Türkiye'nin nasıl bir siyasi baskı rejimine girdiğini gösteren bir şey.
39:33
Ve biz de şeyi çok aslında konuşuyorduk kendilerimizde.
39:35
Yani şu yasaklandı, yani Kürtlerin eylemleri yasaklandı.
39:38
Şu muhalefetlerin eylemleri yasaklandı.
39:40
Onur yürüyüşü zaten yasaklandı.
39:41
Femizkeci yürüyüşü devam ediyor.
39:42
8 Mart mitingi yasaklandı.
39:44
Ve bütün buna bakarak biz aslında neyin yavaş yavaş geldiğini görüyorduk.
39:47
sokakta olmaya çalışan temizler için
39:50
hani yıllardır adım adım adım
39:52
yaşanan bir şey. O yüzden de
39:53
hani bir şekilde bunun içerisinde
39:55
bu bütün işte Selim Hanım'ın
39:57
anlattığı tablonun sonrasında kendini var
39:59
etmeye çalışma halinde kendine yer
40:01
bulma çabası. Hani bu bu şekilde
40:03
sürüyorsa bir şekilde kendini var etmeye
40:05
çalışanların olduğunu gördüğümüz
40:07
önemli günlerden bir tanesi.
40:09
Bence mesela bunca yıl yasaklanamamasının
40:12
ardında da burada
40:13
konuştuğumuz o hani bizim sözümüzü
40:16
Tutma biçimimizin de ben etkili olduğunu düşünüyorum.
40:19
Bütün aslında toplumsal hareketlere nasıl mesela sokaktan sildiklerini düşündüğümde
40:25
hedef göstererek, etiketleyerek itibarsızlaştırıp sokaktan sildiler.
40:31
Burada bence mesela biraz daha geç yaşanmış olmasının feministler açısından en önemli nedeni
40:38
etiketlemeyi, o itibarsızlaştırmayı yapamamış olmaları.
40:42
bunun da bizim o söz kurma biçimimizden kaynaklandığını düşünüyorum.
40:46
Yani zaten böyle bütün patriyarkaya karşı ve kadınların taleplerini merkeze alan bir söz kurduğunda
40:54
bunlar da işte şöyleler, bunlar da böyleler sözleri daha boşa düşüyor.
41:00
Çünkü dönüp baktığında başka bir şey deniyor ve tüm kadınları kesen bir söz kuruluyor oradan.
41:07
O yüzden de zaten şeyin hala önemli olduğunu da düşünüyorum.
41:10
Yani bence hala bir fark diğer toplumsal hareketlerle kıyaslandığında yasaklanma biçimi alan üzerinden.
41:17
Tabii ki ondan ibaret olmadığını biliyoruz ama İstiklal Caddesi'ne giremezsiniz.
41:21
İşte Taksim'de bilmem nerede duramazsınız üzerinden mesela tarif ettikleri bir yasaklama biçimi var.
41:28
Bunun birazcık hareketin talep yeriyle ilgili sadece yürüyüşüm değil de ilgili olduğunu düşünüyorum.
41:33
Bir de eşleştirme, özdeşleştirme meselesi var.
41:36
Kim olduğunu ben hatırlamıyorum ama Soylu muydu Erdoğan mıydı? İkisinden biri şey söylemişti.
41:40
İşte HDP'liler eylem yapıyor 8 Mart'ta diye.
41:43
Yani onun zaten biraz öncesi şey işte bu Sur Cizre Oyağan dönemi dövizleri polisin indirtmeye çalışması.
41:50
Ondan sonra işte şey diye FEMİS'leri hedef alıp tam hatırlamıyorum ben de şu 2.16.17 falan o zamanlar olması lazım.
41:57
Hedef gösterip işte bunlar aslında şeyin HDP'nin eylemi diye söylemesi.
42:02
Daha sonra da geldiğimiz nokta tabii ki yokuşağ bayrakları vesaire.
42:10
İkinizlere de çok teşekkür ederim. Son olarak hem genel hem de belki son yıllara da erdi eklemek istediğiniz şeyler varsa onlardan bahsedebiliriz.
42:18
Cemre, kendine başlıyorum.
42:20
İş bölümü ve görev dağılımlarını konuşurken fizibilite çalışmalarımızı şimdi bir unuttuk. O yüzden Selim'e 2.17'deki çıt çıtlı pankartımızı alalım.
42:29
Evet, istiklalde bir yol çalışması vardı oyun. Biz de bir endişelendik tabii ki nasıl yürüyecek bu kadar kadın bu dar yollarda, pankart ne olacak diye. Sonra yine de yürüyeceğimize kanaat getirdik.
42:42
Pankarta çözümü bulmak için de o sene zaten pankart sözüyle ilgili de uzlaşamayıp iki satırlık bir söz bulduk.
42:51
Bir satırını bir tarafına diğer satırını diğer tarafına yapıp pankartı da cırt cırt koyduk.
43:00
Çünkü bir noktada istiklal daralacaktı ve o noktada da hemen böyle onu ikiye ayırıp koşa koşa o kısmı gidip ondan sonra tekrar yapıştırdık.
43:11
Yani benim arşiv açısından düşününce en üzüldüğüm şeylerden bir tanesi o cücütleri açma ve kapatma anlarının bir görüntüsünün olmaması.
43:22
Kadınların böyle orada şey yol çalışmasının kenarında böyle demirler vardı.
43:27
Onlara vurduğu görüntüler bir sürü videolarda var.
43:29
Ama o ara yoldan öyle geçiyorduk ve ondan sonra yapıştırıyorduk.
43:34
Bu da bir yandan yani benim Metin yazma kadar yıllarca yaptığım şeylerden bir tanesi.
43:40
şöyle düz duralım, basın zinciri arkadaşlar biraz açılalım gibi çok çirkin bir iş önde durmak.
43:48
O seneki görevim de öndeki olan kişi olarak ne zaman cırt açılır ve ne zaman yapıştırılır.
43:55
İkinize de katıldığınız için çok teşekkür ederim.
43:58
Bu kayıt Feminist Gece Yürüyüşü Sözlü Tarih ve Arşiv Çalışması için 2023 yılında yapılmıştır.
Bu kelime kayıtta geçmiyor.
