İstanbul Feminist Gece Yürüyüşü Tanıklıkları: Begüm, Ayşegül

1. 0:01 Yaşasın feminist mücadelemiz!
2. 0:06 Yaşasın feminist mücadelemiz!
3. 0:15 Bu podcast serisinde feminist gece yürüyüşüne dair tanıklıkları farklı yıllarda dahil olmuş feministlerle konuşuyoruz.
4. 0:23 Bu bölümde Ayşegül Taşıtman ve Begüm Acar ile 2009 sonrasını konuştuk.
5. 0:32 İkiniz de hoş geldiniz.
6. 0:33 20 yıllık bir tarihten bahsediyoruz.
7. 0:36 2003'te başlıyor işte gece yürüyüşleri.
8. 0:39 O zaman daha Feminist Gece Yürüyüşü de değil adı.
9. 0:41 2005'te koymuşlar işte adını.
10. 0:42 Sizinle kendinizin katılmaya başladığı süreçten
11. 0:45 istediğiniz zamana kadar bugün birazcık konuşmak istiyoruz.
12. 0:48 2-3 cümleleri kendinizi tanıtabilir misiniz?
13. 0:51 Merhaba Ayşegül ben. İzmirliyim.
14. 0:53 İstanbul'da örgütlenmeye başladım Feminist Hareket'le.
15. 0:56 Ve şimdi de yurt dışında yaşıyorum.
16. 0:58 Merhabalar Begüm ben de İstanbul'da yaşıyorum. Lisans yıllarımdan ilk başladım feminist hareketle ilişkilenmeye. O zamandan beri de ilişkin bir şekilde sürüyor. Şanslıyım ki iş hayatımda da yani profesyonel çalışma anlamında da bu konularla ilgili oldum. Hep toplumsal cinsiyet alanında çalışmaya devam ediyorum.
17. 1:17 Oradan o zaman Begüm senle feminist gece yüzyılını konuşmaya başlayalım. Ne zaman katılmaya başladığını ilk hatırlıyor musun? Hangi seneydi? Nasıl bir ortam vardı falan birazcık bahsedebilir misin?
18. 1:29 Ya yıllar bazen böyle çok birbirine karışıyor. 2008-2009 yılları olmalı sanırım çünkü ilk ilişkilendiğim yıllar zaten feminist hareketle.
19. 1:39 Ben o zaman lisans öğrencisiydim İstanbul'da. Amargi ile ilk örgütlenme deneyimim başladı o yıllardan.
20. 1:49 Ve o tarihten itibaren de feminist gece yürüyüşlerine katıldım hep. Yani bu güne kadar katılmaya devam ettim.
21. 1:55 O yıllar tabii ki hem yeni örgütlenmenin bir coşkusu vardı hem de genel anlamda çok daha coşkulu ve feminist hareketin çok yükselişte olduğu yıllardı.
22. 2:08 Şimdiden baktığımızda daha doğrusu onu söylemek mümkün sanırım.
23. 2:12 O yüzden benim feminist gece yürüyüşüne dair hatırladığım en büyük şey bugün bende kalan büyük bir coşku.
24. 2:19 Ayşegül sen neler hatırlıyorsun ne zaman katıldın ilk?
25. 2:22 Ben de 2009 yılında İstanbul'a geldim.
26. 2:25 Yüksek sanası için ve 2009'a itibaren dolayısıyla da feminist gece yürüyüşüne dahil olmaya başladım.
27. 2:32 Öncesinde aslında böyle 2005-2006 gibi Amargi'de ama İzmir Amargi'de aslında örgütlenmeye başladım.
28. 2:39 Yani 3 kişilik 4 kişilik bir aslında İzmir Amargi ekibiydik.
29. 2:42 Arada İstanbul'a gelip İstanbul'daki büyük ekiple buluşur konuşurduk.
30. 2:47 Bir iki yıllık aslında İzmir'de neyimim var ve aslında İzmir'de de hiçbir şekilde o gece yürüyüşünün olmadığı sadece gün içerisinde yaptığımız mitinglerin olduğu bir süreç vardı.
31. 2:58 İstanbul'a geldiğimde dediğim gibi 2009 itibariyle ilk gece yürüyüşüne katıldım.
32. 3:03 Sonrasında da zaten aktif bir şekilde devam etti.
33. 3:06 Peki ilk katıldığın toplantıları hatırlıyormuş.
34. 3:08 Hatırlıyorum ama şöyle sanıyorum ben 2011'lerde falan yani iki yıl sonra organizasyonla örgütlenme toplantılarına katılmışımdır.
35. 3:22 İstanbul Feminist Kollektif'in toplantı çağrısı yaptığı ve onu örgütlediği zaman.
36. 3:26 Evet aynen IFK zamanında. Çünkü öncesinde evet hani Amargi'de örgütlüydüm ve Amargi ile ilişkileniyordum ama bir şekilde Amargi içerisindeki iş bölümünden kaynaklı diyeyim.
37. 3:36 Herkes farklı farklı konularla ya da farklı alanlarla ilgileniyordu. O süreçte mesela IFK'yı ve gece yürüyüşlerini takip eden başka kişiler vardı.
38. 3:44 Bir şekilde rotasyona uğruyordu bu takip süreçleri.
39. 3:48 Benim de takip etmem işte 2011-2012'ye denk geldi ki ben de o zaman Amargi'de aynı zamanda çalışanıydım Amargi'nin.
40. 3:56 Begüm sen de Amargi'deydin.
41. 3:58 Aynı zamanda ikiniz de İstanbul Feminist Kolektif'teydiniz.
42. 4:01 Sen de mi o zamanlar katılmaya başladın ve şey bu örgütlenme toplantılarına katılmaya,
43. 4:06 yani bu yürüyüşün örgütlenmesine katılmaya nasıl karar verdiniz?
44. 4:11 Konuştuğunuz, tartıştığınız bir şeyler hatırlıyor musun o dönemde?
45. 4:13 Şimdi Amargi'deyken ben de Ayşegül gibi tam emin değilim Amargi'den doğru temsil eden gidip gitmediğimi bu toplantılara.
46. 4:20 Sonuçta Amargi'deyken de zaten biz İstanbul Feminist Kollektif içindeydik, ilişkiliydik.
47. 4:26 Dolayısıyla oradaki tartışmaları takip ediyorduk.
48. 4:28 En azından katılan arkadaşlardan aktarım alıyorduk o dönemde orada yürütülen tartışmalara ilişkin.
49. 4:34 İstanbul Feminist Kollektif'te daha aktif yer almaya başladıktan sonra da o toplantıları düzenli takip etmeye başladım.
50. 4:40 Feminist harekete dahil olduğun zaman doğalında feminist gece yürüyüşüne de dahilsin gibi bir şey yani.
51. 4:45 Hani bu o dönem sorgulanacak bir şey değildi bence zaten feminist örgütlerde bulunan kişiler açısından.
52. 4:52 Çünkü zaten sahipleniyorsun o alanı yani o alan bizim hani feminist örgütlenmenin aslında sözünü en görünür şekilde ifade edebileceğimiz ve daha sembolik bir alan olduğu için büyük bir motivasyonla zaten orada bulunuyorduk.
53. 5:06 feminist gündeme dair tartışmaları oraya taşıma imkanımız olduğu için
54. 5:11 örgütlenme sürecinde, hazırlık sürecinde o hepimiz için bence çok besleyici bir ortam oluyordu aynı zamanda.
55. 5:18 Çünkü güncel duruma ilişkin konuları da tartışma vesilesi oluyordu bizim açımızdan.
56. 5:23 Ayrıca 8 Mart mitinginin de belli bir süre düzenli olarak toplantılarını takip ettim.
57. 5:28 Oraya da İstanbul Feminist Kollektifi temsilen gidiyordum.
58. 5:31 Yani orada hani mitingde feminist sözün temsil edilmesi hem içerik hem de örgütlenme biçimi açısından o motivasyonla kendi içimizde rotasyonla o miting toplantılarını takip ediyor ve örgütlenmesinde de aktif rol almaya çalışıyorduk o dönem.
59. 5:54 Yani bugünden bakınca 20 adet yürüyüş olmuş.
60. 5:58 Şimdiye kadar hepsi farklı şekillerde tezahür etse de aslında sanki bizim gözümüzdeki görüntü o işte yasaklanmadan 2019'dan önceki dönemdeki bütün stiklalin dolduğu kalabalık görüntü.
61. 6:09 Yani o görüntüye erişene kadar aslında çok fazla yıl ve mücadele geçti.
62. 6:14 Şu an önümdeki özetlere baktığımda 2015'te 15-20 bin kişiye anca ulaştığı görülüyor.
63. 6:20 Halbuki bizim için artık o 40-50 bin kişilik bir yürüyüş.
64. 6:23 2011-2013 arasına bir bakacak olursak yani sizin de aktif olduğunuz dönemler.
65. 6:29 2013'te Gezi'ye yaklaşan süreç.
66. 6:32 O süreçte aslında şu an yine hayal etmesi güç.
67. 6:35 İşte AMARG, Socialist Femizm Collective, IFK'nın var olduğu ve Femizm Örgütlülüğün çok güçlü olduğu zamanlar.
68. 6:41 Bunun yürüyüşün organize edilmesinde ve yapılan tartışmalar açısından etkisinin olduğunu düşünüyor musunuz?
69. 6:49 Veya nasıl sizin için bu kadar örgütlülük olan bir dönemde yürüyüşü planlamaya çalışmakla?
70. 6:54 Dediğim gibi 2011'de daha muhtemelen 10 bine bile ulaşmamış bir katılımdan bahsediyoruz ki 10 binde tabii ki çok büyük bir rakam.
71. 7:02 Begüm sen de devam edelim.
72. 7:03 Feminist gece yürüyüşünün örgütlenmesine bir şekilde dahil olmak hani feminist hareket de olan bir kişi açısından bence benim açımdan yani hani sorgulanmaz bir şeydi.
73. 7:14 Çünkü gerçekten o bizim alanımız ve sahiplendiğimiz bir alandı.
74. 7:18 Ve aslında bence feminist hareketin aktardığı eylem biçimlerini işte politik tartışma biçimlerini bir nevi tırnak içinde geleneğini de öğrendiğimiz bir alandı.
75. 7:29 Ben bugünden baktığımda onu görüyorum şimdi.
76. 7:31 Bunun tabii feminist hareketinin o dönemde feminist örgütlerin çok hani İstanbul özelinde tabii güçlü olmasıyla hani çok sayıda olmasıyla ve en önemlisi bence birbiriyle iletişim halinde olmasıyla çok ilgisi var.
77. 7:45 Çünkü feminist gündemde ne varsa birbirimizle bunu tartışmaya çalışıyorduk, bunu tartışmaya açmaya çalışıyorduk.
78. 7:52 Hem feminist hareketin ve LGBT artı hareketin kendi içerisindeki gündemleri hem de bizim genel anlamda genel politik gündeme dair ne sözümüz varsa bunu birlikte üretebilmek adına.
79. 8:03 Dolayısıyla feminist gece yürüyüşü aslında bunun alanıydı.
80. 8:06 Yani güncel olan politik tartışmaları konuşabilmenin ve bu tartışmaları konuşurken de kendi içimize yani feminist hareketin kendisine buradan ne taşıyabiliriz?
81. 8:16 Bunu gördüğümüz bir alandı bence.
82. 8:17 Dolayısıyla buradan böyle bir motivasyonla sahiplendiğimiz bir alandı.
83. 8:21 Ve ilk yıllarda işte ben daha lisans öğrencisiyken hani görece küçük bir yaşta dahil olmuştum o dönemde.
84. 8:28 Feminist hareketin kendisine dahil olmakla ilgili zaten çok kolay olduğunu söyleyemem.
85. 8:33 Aynı şekilde bence gece yürüyüşü örgütlenmesi de öyleydi.
86. 8:36 Çünkü sonuçta orada bir deneyim var.
87. 8:39 Aktarılan bir deneyim senin de dediğin gibi hani yıllar içerisinden o yıla kadar getirilen bir deneyim.
88. 8:44 Ve deneyimin haliyle bir sözü oluyor orada, bir ağırlığı oluyor.
89. 8:48 Daha deneyimli kişileri belki dinlemek ya da onların belirlediği gündeme göre hareket etmek söz konusu oluyor.
90. 8:55 Bazen orada kendini dahil etmekle ilgili sıkıntılar olabiliyor.
91. 8:59 Bu bence hani feminist hareketin geneline içkin bir şeydi benim gözlemim bugünden baktığımda.
92. 9:04 Dolayısıyla belki birkaç yıl geçtikten sonra ben daha aktif örgütlenme sürecine dahil olma potansiyelini kendimde bulduğumu söyleyebilirim.
93. 9:13 Buradan aslında aklımdaki yere getirdin.
94. 9:16 Yani birazcık daha o zamanın feminist örgütlülüğünün çeşitli iç tartışmaları ve nasıl örgütlenildiği,
95. 9:23 tel sokaktaki bütün örgütlülükler vesaire bir iç bizim kendimizi daha genç yaşta içinde bulduğumuz bir konuyken,
96. 9:31 bir yandan da aslında Türkiye'nin feminizm gündemi açısından da çok dönüm noktası gelişmeler oluyordu.
97. 9:38 Ayşe Gülsan'a da buradan devam edeyim.
98. 9:40 Yani 2010 yılında İFK'nın başlattığı Kadın Cinayetlerine İsyamdayız kampanyası vardı.
99. 9:45 2012'de Kürtajaktır Karar Kadınları'nın daha geniş bir platform olarak.
100. 9:49 2013'de zaten Gezi başlıyor.
101. 9:51 Bu arada tabii ki bunlar en akılda kalanlar belki ama yani Kadın Cinayet 1'de mi hiç bitmiyor.
102. 9:57 O zaman başbakan olan Tayyip Erdoğan'ın sürekli 3 çocuk doğrun söylemi devam ediyor.
103. 10:01 Dolayısıyla aslında mesela Gezi'ye baktığımızda da kadınların aslında bu 2010'larda kuvvetlenen feminist söze ücünü benimsediklerini görmüştük Gezi deneyiminde de.
104. 10:12 Sen bu gündem ve o dönem üzerinden düşündüğün zaman nasıl değerlendirirsin Begüm'e ek olarak ya da farklı olarak?
105. 10:20 Begüm'ün de aslında bahsettiği yerden belki devam edebilirim.
106. 10:23 Bu feminist hareketin içinde olmak ve bütün hem gündemi takip etmek hem de etrafımdaki feminist kadınların deneyimlerini dinlemek beni çok besleyen bir şeydi.
107. 10:34 Şimdi sen söyleyince o yıllar aklıma geliyor ve işte haftanın beş günü bir toplantıda olduğumu hatırlıyorum yani.
108. 10:40 Ve her güne özel bir toplantı var.
109. 10:42 Pazartesi günü kürtaj toplantısı için buluşuyorsunuz.
110. 10:44 Salı günü başka bir toplantı.
111. 10:45 Çarşamba günü Amar günü bir toplantısı, Perşembe günü cinayetler toplantısı ve Cuma günü İFK falan.
112. 10:51 Ve haftanın beş gününü kapsayan ve her güne de gitme motivasyonun da var bir yandan.
113. 10:56 Yani hem takip etmek istiyorsun çünkü ülke öyle bir yerde ve artık söz söylemek istiyorsun, bir şeyler yapmak istiyorsun, bazı şeyleri değiştirip dönüştürmek istiyorsun.
114. 11:04 Bu yüzden oraya gitmen lazım, buna inanıyorsun.
115. 11:07 Bir yandan orada örgütlendiğin ve görece senden daha uzun dönem deneyimlerini yaşamış kadınlardan bir deneyim dinlediğin ve öğrendiğin bir süreç var.
116. 11:17 Yani benim için feminist hareketin içerisinde olmak eşittir bir öğrenme süreci yani.
117. 11:21 Orası benim için bir okuldu, bir eğitimdi falan. Öyle hep kendimi kodluyorum.
118. 11:24 Bu da hep İstanbul'a geldiğim zamandan itibaren başlayan bir şey oldu.
119. 11:27 Kendi adıma söyleyeyim. Daha güvende hissettiğim ve daha sesimi duyurabilir kıldığım zamanlar biraz daha böyle
120. 11:33 hani Amargi'de piştiğim ve işte İFK ile birlikte aslında sözümü söylemeye başlayabildiğim dönemler oldu.
121. 11:40 Evet ben Amargi'de örgütlendim ama kendimi daha rahat ifade edebildiğim ve politik sözümü daha rahat söyleyebildiğim kısım hep İFK tarafı oldu.
122. 11:48 Oradaki toplantılarda ve oradaki aktarımlarda oldu.
123. 11:53 Çünkü mesela hani hem 8 Mart'ın örgütlenmesine hem de 25 Kasım'ın örgütlenmesine İFK sürecindeyken dahil oldum ben.
124. 11:58 Ama ARG'deyken o toplantıları organize eden, örgütleyen kısım değil de aslında o toplantılardaki aktarımları dinleyen kişiydim.
125. 12:07 Ama İFK ile birlikte hem dinleyen hem de orada söz söyleyen kişilerden de biri oldum.
126. 12:12 O yüzden bu da beni hem iyi hissettirdi hem o harekette daha çok benim sevime, daha çok sahip olmamak, sahip çıkmama ve daha çok tutunmama belki de ve daha motive olmama sağladı.
127. 12:22 Bir yandan bunlar benim kendi kişisel işsiz ettiklerimdi.
128. 12:25 Bizim örgütte olarak AMARG'den ayrıldığımız döneme de denk geldi.
129. 12:28 Biraz daha 2012 sonrası.
130. 12:29 Dolayısıyla biz IFK'yı aslında, yani ben IFK'yı aslında bağımsız bir feminist olarak da takip ettim.
131. 12:35 Kendimi daha da iyi hissettim açıkçası.
132. 12:37 Yani o süreçte daha çok sahiplendim, daha çok bağlandım belki de hani harekete bilmiyorum.
133. 12:48 İkinize de soracağım bunu Ayşegül Sen'le devam edebiliriz.
134. 12:51 Yürüyüşün hazırlık süreçlerine dair neler hatırlıyorsunuz?
135. 12:55 O zaman istiklalde stand açmak gibi şeyler yapılabilir.
136. 12:58 Şeylerde bunun gibi şeyler olabilir ya da ne bileyim aklınızda kalan toplantılara dair bir takım anekdotlar olabilir.
137. 13:05 Birazcık daha yürüyüşe gelene kadar ki süreçte somut aktarabileceğiniz şeyler var mı?
138. 13:11 Feminist gece yürüyüşünde daha çok böyle somut yapılacaklar üzerinden konuşuyorduk açıkçası.
139. 13:18 Yani işte stand mı açılacak, o yapılacak.
140. 13:20 İşte sıkırlar mı basılacak, o yapılacak.
141. 13:22 Ne bileyim boyama mı yapılacak.
142. 13:24 işte bu akşam kim çıkıp boyama yapacak, yaletini yapacak falan böyle daha faaliyet odaklı gidiyorduk aslında.
143. 13:29 Ama 8 Mart'ın örgütlenme toplantılarına gittiğimizde...
144. 13:33 Mitingi kastediyorsun değil mi?
145. 13:34 Aynen, miting için.
146. 13:36 Miting kısmında faaliyet odaklı olmaktan ziyade bir şeyleri değiştirmek, dönüştürmek odaklı gidiyorduk.
147. 13:40 Feminist sözümüzü söylemek odaklı gidiyorduk.
148. 13:42 Tabii hani gece yürüyüşünde de kısmen bazen hani şeyler olabiliyordu.
149. 13:47 Feminist sözü söyle etmek zorunda kaldığın yerler, oraya vurgu yapman gereken yerler olabiliyordu.
150. 13:53 ama bir miting gibi değildi tabii.
151. 13:54 Benim hep hatırladığım o feminist gece yürüyüşün
152. 13:57 organizasyonunda işte
153. 13:58 uzun süren toplantılar, 2-3 saate
154. 14:01 bitireceğiz deyip aslında gece 12'ye
155. 14:03 kadar süren o toplantıların
156. 14:05 organizasyonları ve kim ne zaman
157. 14:07 nerede işte stand
158. 14:09 açabilir, kim ne zaman nerede iğne
159. 14:10 dağıtabilir, kim ne zaman nerede şunu yapabilir
160. 14:12 falan böyle daha somut olarak işleri konuştuğumuz
161. 14:15 yerler oluyordu. Bir de tabii
162. 14:16 basın açıklaması kısmının yazılması yerleri vardı.
163. 14:19 Hani uzun yıllar şey kısmındaydım ben de
164. 14:21 Begüm de öyle, sen de öyleydin.
165. 14:22 Daha böyle yazan, çizen tayfadan da oluyorduk.
166. 14:25 Bir de alt küçük gruplar vardı.
167. 14:27 Hem organizasyonu yapan hem de alt küçük grupların olduğu.
168. 14:29 Böyle mümkün olduğunca küçük gruplara da dahil olup
169. 14:32 daha çok aktif olmaya çalıştığım bir dönemdi.
170. 14:35 Begüm, senin ilave edeceklerin var mı?
171. 14:37 Hazırlık sürecinde işte Ayşegül'ün bahsettiği bütün şeylere ek olarak
172. 14:42 aklıma gelen bir şey var.
173. 14:43 Ne kadar yıl devam etti o bilmiyorum ama
174. 14:46 bağış toplama usulüyle mesela kendi finansmanımızı yaratmak gibi girişimler oluyordu.
175. 14:52 Mesela rozetler, işte keçeden bir şeyler yapıp sattığımızı falan hatırlıyorum o açtığımız standlarda.
176. 14:58 Yani onları kendimiz hazırlıyorduk.
177. 15:00 Şimdi bunları düşününce bir yandan ya gerçekten çok keyifli şeylerdi.
178. 15:04 Çünkü o şeyi paylaşıyorduk birlikte.
179. 15:06 Öyle bir motivasyon vardı.
180. 15:08 Onun üretim süreci, o fikrin bir kere oluşturulması.
181. 15:11 Zaten feminist örgütlerden tamam bir katkı oluyordu belli anlamda ama
182. 15:15 ya sonuçta belli giderleri var yani kocaman bir yürüyüş örgütlüyorsun nereden bakarsan.
183. 15:20 Hani finansmanını da düşünmek durumundasın ve kendimiz o şekilde bağımsız olarak çünkü hani örgütleme şeyi orada sınırlar belli olduğu için o anlamda.
184. 15:31 Bunlar aslında birlikte politika yapmanın hem gereği bir yandan hem de aslında o zenginliği gösteriyor o anlamda bence o döneme dair.
185. 15:40 Çünkü oradaki tartışmaların ve birlikte hani bir arada olmanın sürekli belki getirdiği şeyler.
186. 15:46 Çünkü aşağı yukarı aslında bahsettiğimiz yıllar için aynı kişilerden bahsediyoruz ortalama olarak.
187. 15:53 Yani esas bu süreci yürüten kişiler.
188. 15:56 Biraz feminist örgütlülükten konuşurken aslında böyle bir şey tarif ediyoruz.
189. 16:00 Yani temelde belli sayıda kişi üzerinden dönem dönem bu kişiler değişse de giden bir örgütlülük hali.
190. 16:07 Feminist gece yürüyüşü gibi bir örgütlenmenin bence bu sürece katkısı şu.
191. 16:11 Oradan çok fazla bu bahsettiğim kişilere ek olarak da kişiler ekleniyordu.
192. 16:17 Açık çağrılar yapılmasına.
193. 16:19 Özen gösterdiğimizi hatırlıyorum ben.
194. 16:21 Hem örgütlenme sürecine sadece eyleme değil, örgütlenme sürecinin kendisine olabildiğince insanları dahil etmek,
195. 16:28 gece yürüyüşü etrafındaki örgütlenmenin sağladığı alanlardan bir başkası da bence karma örgütlerden ya da sol örgütlerden gelen kadınlarla politika yapma imkanını yaratması.
196. 16:41 Çünkü orada bir örgütlenme pratiği oluyor. Yani feministlerin alanı olmaktan ziyade başka bir şeye doğru evrildi ya sonraki yıllarda. Hani Gezi'den de öncesinden bahsediyorum. Gezi'nin etkisi yatsınamaz orada tabii ki. Temsiliyetin ötesinde bir arada olma hali sadece feminist söz etrafında.
197. 16:58 orada bir politik, etik ve eyleme biçimi de oluşuyor ya, o tartışmaların bence zemininin o feminist gece yürüyüşü geleneğinin sağladığı bir şey olduğunu düşünüyorum.
198. 17:09 İstanbul özelinde konuşuyorum tabii ki.
199. 17:11 Mesela sonrasında biz kadın cinayetlerine acil önlem gibi gruplarda bir araya geldiğimizde bence o alanı oraya taşımış olduk.
200. 17:18 Çünkü tartışma biçimleri ve politika yapma biçimleri çok benziyordu.
201. 17:21 Bir araya gelebildiğimiz bir ortam olarak, bir örnek olarak, bir eylem biçimi olarak bunu başka platformlara da taşımak.
202. 17:28 Sadece feminist gece yürüyüşü değil, başka alanlara da taşıyabilmek.
203. 17:32 Şimdi bu samimi ortamda şeyi de paylaşabiliriz bence.
204. 17:36 Biraz da zul geliyordu açıkçası miting toplantılarına gitmek.
205. 17:40 Çünkü hani orada bitmeyen, sürekli yenilenen bir takım tartışmalar.
206. 17:44 O yüzden hani bunu rotasyonla yapmayı önemsiyorduk o dönem hatırlıyorum.
207. 17:49 Bu çabanın kendisi de çok önemli çünkü bu bahsettiğim karma platformlardaki o etiğin oluşması için bence o çabanın kendisi o zemini sağlamıştır.
208. 17:58 Bir de gerçekten büyük bir kutlama haliydi gece yürüyüşleri.
209. 18:02 O örgütlenmenin o kadar heyecanlı ve hevesli geçmesinin bir başka şeyi de oydu bence.
210. 18:09 Feminist sözün yayıldığı, gittikçe büyüdüğü, bir sürü başka muhalif hareketleri çokça etkilediği bir dönemdi ya
211. 18:16 Şimdi bazı şeyler ön kabul olarak görülüyor, sorgulanmıyor vs.
212. 18:21 Ama gerçekten o dönem bazı tartışmaların o alanları feminist hareketin kazandırdığı diye ifade edeyim öyle bir dönemdi.
213. 18:28 Dolayısıyla onun da sağladığı bir motivasyon vardı bence.
214. 18:35 Bu yürüyüşlerin sonrasında değerlendirme toplantıları yapıyorduk ya,
215. 18:40 bir aşamadan sonra başladı onlar ne zaman başladığını ben de hatırlamıyorum.
216. 18:43 Kalabalık başladıkça bir şekilde.
217. 18:44 Ve her döneminde aslında belki de her senenin öne çıkan tartışma konusu ya da dikkat edilen mevzuları oluyordu.
218. 18:53 Bir tanesi de aslında bu söylediğin konu yani o karmöbütlerden feministler veya kadınlarla ilişkinin bams feministler açısından nasıl kurulduğu meselesi.
219. 19:04 2014'teki feminist gece yürüyüşünde tartışma çıkmıştı.
220. 19:08 gizliden sonra artık Taksim'de eylemlere izin verilmediği için
221. 19:11 işte meydanı da kapatmaya 2014 itibariyle başladıkları için
222. 19:14 bizim yürüyüşün sonunda da polis barikat kurmuştu
223. 19:18 ve çeşitli karma örgütlerden eyleme katılan ve organizasyonda olmayan
224. 19:22 arkadaşlarla yürüyüşün organizasyonunda olan işte filmistler arasında
225. 19:26 bir tartışma çıkmıştı çünkü yıllardır benimsediğimiz
226. 19:28 hani her kadının kendini güvende hissedeceği bir eylemi gerçekleştirip
227. 19:32 onu bitirebilmekti.
228. 19:34 Hatırlıyorsunuz siz de bunu.
229. 19:35 Bunu şundan söyledim.
230. 19:37 Bir örnek olarak anlatmamın sebebi. O dönemin aslında o yılların tartışma konularından bir tanesi buysa.
231. 19:43 Tabi bu oralardan kadınlar birlikte güçlüye kadar gelen süreç yani miting toplantılarındaki yan yana gelişler, işte gece yürüyüşü ve sonrası.
232. 19:54 Başka tartışma alanları da vardı. Bir tanesi de gene 2011'den itibaren başlayan LGBT artı hareketle yan yana geliş meselesi.
233. 20:02 işte açılan çeşitli dövizlere müdahale edilmesi ve işte transfobik çeşitli hareketler.
234. 20:09 Bunu da hatırlatmak için söyledim.
235. 20:10 Buradan devamla yani böyle hani o dönemlerin yürüyüşlerinden sonra hani gündem alınan
236. 20:16 yani mesela trans meselesinin bize geri dönüşü, çeşitli toplantılar yapmaya başlamak konuyla ilgili
237. 20:23 işte yani LGBT'ye artı farkındalığının eksik olduğuna karar verilmesi,
238. 20:26 sonraki iki hareket arasındaki diyaloğun arttırılmaya çalışılması falan gibi çeşitli sonuçları oldu.
239. 20:31 Başka sonuçlar da aklınıza geliyorsa söyleyebilirsiniz.
240. 20:35 Yorumlayabilecekleriniz var mı diye Ayşegül sana sorayım.
241. 20:39 Yani o şeyleri hatırlıyorum, değerlendirme toplantılarını hatırlıyorum.
242. 20:43 Ve hani bu toplantıları yapmayı böyle inatla talep ettiğimizi de hatırlıyorum.
243. 20:48 Çünkü bunlar hakikaten feminist gece yürüyüşüyle birlikte aslında yeni yeni örgütlenmeye başlayan
244. 20:52 veya örgütlenmek isteyen veya bir şekilde feminist olduğunu söylemeye başlayan gençler için önemli bir şeydi.
245. 21:01 Onların daha rahat adım atabilmesini sağlayan, onlara daha böyle kendileri rahat hissedebilecekleri, rahat ifade edebilecekleri bir alana doğru giden o yapıyı aslında oluşturan bir şeydi.
246. 21:11 O değerlendirme toplantılarının olması ve o süreçleri tartışabilmek.
247. 21:15 Bir diğerleri de yapılan gece yürüyüşlerini daha nasıl kollektif yapabiliriz, daha nasıl iyileştirebiliriz kısmını konuşmaya başladığımız bir şey.
248. 21:22 Nasıl bir araya gelebiliriz kısmını konuşmaya başladığımız bir şey oluyordu.
249. 21:25 O yüzden de önemliydi bence.
250. 21:28 Eyalemde toplantılarının böyle kendi içimizde bile yorucu geçtiğini hatırlıyorum ki
251. 21:33 işte farklı örgütlerden kişilerle o toplantıları yaptığımızda
252. 21:38 daha da bir yorucu ve stresli ve böyle hep aynı şeyleri tartışıyormuşuz hissine
253. 21:44 ne kapılıyorduk mesela o toplantılardan sonra.
254. 21:47 Mesela hani o toplantıların olması bende hep şey hissiyatına neden olmuştu.
255. 21:52 Yani sanıyorum bir şeyleri değiştirmek, dönüştürmek için adım atmaya başladık.
256. 21:57 İşte LGBT artılarla birlikte o döviz meselesinden sonra mesela.
257. 22:01 Hani çok fazla şey olduğunu hatırlıyorum o süreçte.
258. 22:03 Toplantı talep edildiğini, işte bir araya gelelim, konuşalım, işte halleşelim, öz eleştiri verelim.
259. 22:10 Çünkü öz eleştiri de önemli bir şeydi mesela o dönem.
260. 22:12 Bence altın çizmemiz gereken şeylerden biri.
261. 22:14 Çünkü kimi zaman öz eleştiri vermekten kaçınıyor idik.
262. 22:17 Öz eleştiri vermek çünkü böyle bazen şey ya da birilerini eleştirmek bazen kötü bir şey olabiliyordu.
263. 22:23 Yani bu mesela hep benim hareket içerisinde hem örgütte olduğum dönemde hem de sonrasındaki süreçte
264. 22:30 birilerini eleştirmek ya da işte yapılan bir eylemi eleştirmek her zaman için sanki o kişiye veya o eyleme
265. 22:36 olumsuz, negatif, kötü bir şey söylüyormuşuz gibi bir anlama çıkıyordu.
266. 22:42 Oysa aslında eleştirmek bir yandan bazı şeyleri iyileştirmek için ve bir araya gelmek için ve birlikte bir şey yapabilmek için, kolektif bir şey üretebilmek için de önemliydi.
267. 22:51 Değerlenme toplantıları işte bizim yavaş yavaş özel işleri vermeye başladığımız, birbirimize eleştirmeye başlayabildiğimiz, karşılıklı konuşabildiğimiz bir sürece de evriliyordu.
268. 23:00 Peki bu eleştiri konuları nelerdi?
269. 23:02 Bir kere bir hiyerarşi meselesini çok tartışıyorduk.
270. 23:04 Yani bu hiyerarşi deneyimden tutun da örgütlü olmamaya kadar olan bir şeydi yani.
271. 23:11 Deneyim aktarımında bulunmak, deneyim aktarmak bence çok güzel bir şey.
272. 23:15 Ve hani onun o tarihe sahip çıkmak, o arşive sahip çıkmak ve olanları yeni gelenlere, gençlere tırnak içinde diyeyim.
273. 23:23 Yani orada da yine yaş iraçısı yapmayayım ama genç olan, örgütlenmek isteyen kadınlara aktarımında bulunmak önemli bir şey, iyi bir şey.
274. 23:31 Ama bazen bunun dozunu işte kaçırabiliyorduk galiba bilmiyorum.
275. 23:34 Yani mesela bu tartışmaların olduğunu hatırlıyorum.
276. 23:36 Yani daha fazla deneyime sahipsen daha fazla söz söyleme hakkın olmamalı gibi.
277. 23:41 Örgütte olmayıp da gelmek isteyen o bundan çekinen kadınlar vardı.
278. 23:45 Begüm'ün söylediği şeyden direkt şu anı aklıma geldi.
279. 23:49 Filmi'si gece yürüyüşü için şeyler hazırlıyorduk ya, büyük pankart yazıyoruz.
280. 23:53 İşte o pankarta yeni gelen üniversite öğrencisi ya da lise öğrencisi kadınlar da vardı.
281. 23:58 Ben çok net hatırlıyorum böyle kıyın kıyın gidip bir de mesela böyle hani birebir konuştuğumuzu,
282. 24:03 işte nasılsın, hani kendini nasıl hissediyorsun falan.
283. 24:05 İşte bundan sonraki süreçlerde bak bu eylem bitiyor ama sonrasında bizim böyle böyle toplantılarımız da oluyor.
284. 24:11 Onlara da katılabilirsin deyip böyle mesela bir yandan onları da örgütlemeye çalıştığımızı da hatırlıyorum.
285. 24:16 Bence güzel bir şey yani bu.
286. 24:18 Beni de motive eden bir şey oluyordu.
287. 24:20 Senin aklına geliyor mu bir gün?
288. 24:22 Yani senin söylediklerine ek olarak bu LGBT artı meselesinde şöyle bir şey, şu tartışmalar aklıma geliyor benim.
289. 24:29 Zaten bence feminist örgütlerin kendi içerisinde de tartışması gereken konulardı.
290. 24:33 Hani böyle feminist hareketin tarihine 80 sonrası tarihine dair konuştuğumuzda 90'ları biraz böyle karşılaşmalar gibi tarif ederiz ya.
291. 24:42 Mesela Kürt feministlerle de aynı zamanda kurulan ilişki.
292. 24:45 İşte 2009'da Barış için kadın girişiminin kurulması mesela oraya da dahildim ben.
293. 24:51 Oradaki deneyimlerin de feminist platformlara taşındığını şimdi bakınca görebiliyorum.
294. 24:57 O vesileyle ırkçılığa dair mesela politika üretmek nasıl bir şey feminist gündemi konuşurken tartışırken.
295. 25:03 Diğer karşılaşmalardan bir diğeri LGBTİ artı meseleleri.
296. 25:07 Karşılaşma hali bence 2000'lerde, 2000'lerin başında hala devam ediyordu ve somutlaşıyordu bence.
297. 25:13 Bütün bu tartışmaları o zaman o politik gündeme dahil etmek durumunda kalıyorsunuz.
298. 25:18 Bizlerin bizzat birebir yaşadığı karşılaşmalar.
299. 25:21 Dolayısıyla o bir dönüşüme vesile oluyor.
300. 25:23 Ama bu dönüşüm bence orada, yani bu dönüşümde bence yüz yüze politika yapma halinin büyük bir etkisi olduğunu düşünüyorum ben.
301. 25:30 eylemlerin içerisinde ve dışarısında hazırlık sürecinden sonrasındaki değerlendirme toplantısına kadar.
302. 25:36 Bugünlerde bu dijital örgütlenmeler üzerine de artık konuşuyoruz ya orada öyle bir fark görüyorum ben yani.
303. 25:43 İlle iyi ya da kötüdür diye yorumlamıyorum burada yanlış anlaşılmasın.
304. 25:47 Ama hani bugünden baktığımda öyle bir farklılık görüyorum ben.
305. 25:50 Çünkü deminden beri konuştuğumuz diğer başka karma platformlara o feminist sözü taşıyabilme şeyi var ya
306. 25:57 bunun da etkisi olduğunu düşünüyorum orada.
307. 25:59 Çünkü birebir ilişkilenme hali.
308. 26:01 Mesela Zeliş gibi arkadaşlarımız vardı.
309. 26:04 Yani hem feminist örgütlerde bulundu hem LGBT örgütlerde.
310. 26:08 Etkileşimi, o iletişimi sağlayan da mesela Zeliş gibi yol arkadaşlarımızdı.
311. 26:13 Margi'de de yani trans arkadaşlarımız vardı.
312. 26:16 O dönem işte feminist hareket içerisinde tartışılmaya başlanan örgütler içerisinde.
313. 26:21 O örgütlenmenin kendisini sorgulamasıyla başlayan.
314. 26:24 O da çok önemli bir şey çünkü.
315. 26:25 Çok hani gerilimli şeyler de oluyordu ama bir yandan çok besleyici oluyordu.
316. 26:30 Çünkü çok öğrendiğimiz tartışmalardı.
317. 26:31 Bir şeyleri varsaydığımız, kabul ettiğimiz şeyler değildi.
318. 26:35 Şimdi mesela ben bugün düşünüyorum o bahsettiğimiz yıllarda şöyle bir görev aldığımı hatırlıyorum.
319. 26:41 Erkekleri alandan çıkarmak.
320. 26:42 İsmi konulan böyle bir görev vardı yani.
321. 26:45 Mesela bugün bunu hayal edemiyorum.
322. 26:47 Kime gidip sen, sen erkeksin hadi dışarı alalım seni diyebilirsin.
323. 26:51 Ya o zaman da tabii ki böyle rahatlıkla söylenen bir şey değildi.
324. 26:54 Ve bu tartışmalar bence bugünkü haline evrildi diye düşünüyorum süreç içinde.
325. 26:59 Ama tabii orada şöyle bir şey var.
326. 27:01 Feminist söz yaygınlaştıkça ve biz bu hani daha çok kişi dahil olsun, sahiplensin motivasyonuyla daha da geniş bir alana yaymaya çalıştıkça
327. 27:10 politik zemininde bir kayma oluştuğunu düşünüyorum.
328. 27:14 Örgütlenme anlamında değil belki ama sürecin kendisi anlamında.
329. 27:18 Eylem sahipleniliyor ama o politik söz o ölçüde sahipleniliyor mu ondan emin değilim.
330. 27:23 Bahsettiğimiz yıllarda bir nevi bir kutlama, feminist sözün yaygınlaşmasını sembolik olarak yılda bir kutlama hali vardı.
331. 27:31 Mesela şeyden de bahsedebiliriz belki Ayşegül'ün de dahil olduğu, biz aynı zamanda ritim kolektif üyesiyiz.
332. 27:37 O gece yürüyüşün sonrasında gerçekleşecek parti için büyük bir motivasyonla bütün yıl çalışıyorduk.
333. 27:43 Ama şimdi o kendi deneyimim açısından en azından biraz kaygıyla karışık bir şeye döndü.
334. 27:48 Yani o eyleme katılmamın hala arkasındaki motivasyon o coşkudan ve kutlamadan ziyade daha çok hani alanıma sahip çıkmalıyım kaygısına dönüştü yıllar içerisinde.
335. 28:06 Evet buradan kara günlere geçebiliriz o zaman 2014 itibariyle.
336. 28:11 Yani aslında bu bahsettiğin çeşitlilik yani belki de kaçınılmaz dediğin hal.
337. 28:16 Yani ilk 2014'te Gezi'den sonraki onur yürüyüşü çok alak olmuştu hatırlıyorsunuz.
338. 28:23 Ondan sonra da 2015'te 8 Mart ondan sonraki en kitlesel ikinci eylem olarak.
339. 28:29 Ve bu yani Gezi'nin varlığı hem işte çeşitli bir sürü gerekçe sunulabilir.
340. 28:34 O yüzden onlara girmeyeyim.
341. 28:36 Bu yürüyüşleri aslında daha kalabalıklaştırdı.
342. 28:39 Ve yasaklar dönemi başladı.
343. 28:41 Taksi meydanının kapatılmasıyla başlayıp sonra istiklaldeki eylemlerin yasaklanmaya başlandığı 2014 itibariyle.
344. 28:47 2015 seçimlerin tekrarlandığı, bombaların patladığı dönem, çözüm sürecinin bittiğinin resmiyete döküldüğü dönem.
345. 28:57 2016 darbe girişim derken o hal vs. Türkiye'ye gittikçe daha baskıcı, eylemlere izin vermeyen, feminizmi hedefini alan bir yere dönüştü.
346. 29:06 Bu aşamada ama bilmeyenler varsa bunu da söylemiş olalım.
347. 29:11 Temiz Gece Yürüyüşü her sene bir şekilde yapılmaya devam ediyor.
348. 29:15 2019'da yasaklanmasına rağmen bir şekilde her sene bir yol bulunarak yürüyüş yapılmaya çalışılıyor.
349. 29:22 Bir araya gelinmeye çalışılıyor.
350. 29:23 2014'te yasaklar başladı.
351. 29:25 Zamanından itibaren nasıl görüyorsunuz peki anlattığınız bu tabloyu?
352. 29:29 Ayşegül sen de başlayalım.
353. 29:31 2014'teki yasakların başlaması ile birlikte aslında biz daha da inatlaşmaya başladık bence.
354. 29:37 Sözümüzü söylemek için, var olduğumuzu göstermek için, haklarımıza sahip çıkmak için, alanımıza sahip çıkmak için daha da inatlaştık.
355. 29:45 Geceleri bırakmadık, sokakları bırakmadık falan.
356. 29:47 Bir yandan kürtaj meselesi, bir yandan kadın cinayetleri, bir yandan başka başka süreçler.
357. 29:52 Mesela sosyal medyayı çok aktif kullanmaya başladığımız bir döneme de denk geldi bence orası.
358. 29:56 Çünkü artık böyle eylemlerimizin bir kısmını Twitter üzerinden yapmaya başladık.
359. 30:00 Hashtagler açmaya başladık ve daha kitlesel hani Twitter veya sosyal medya üzerinden daha kitlesel olarak örgütlenmeye başladığımız bir tabloya geçti.
360. 30:08 Yani o karamsarlığı, o kötü tabloyu bir şekilde nasıl iyileştirebiliriz ya da nasıl daha alternatiflerini üretebiliriz de doğru gittiğimiz bir zamandı bence.
361. 30:17 Çünkü biz de bazı şeyleri deneyimleyerek öğrenmeye başladık.
362. 30:20 Sosyal medyayı kullanmaya başladığımız küçük kampanyalarla daha aktif olarak sözümüzü söylemeye başladığımız ve geceleri çıkıp böyle at işleme yaptığımız falan filan bir dönemdi.
363. 30:30 Daha yerelde de örgütlenmeye başladığımız bir, yani yerelde derken aslında mahallelerde.
364. 30:35 İşte hani Yoğurç Kadın Forumu'nun da aslında çıkışı o döneme denk geliyor.
365. 30:38 Geziden sonra geziyle birlikte hem mahallesine sahip çıkmak isteyen hem kendi yerel yönetimine söz söylemek isteyen böyle kadınlar vardık.
366. 30:46 Daha da güçlendik gibi de geliyor bana bir yandan.
367. 30:49 Yani her ne kadar bizi kısıtlamaya, engellemeye çalışsalar da işte gece yürüyüşünü engellemeye çalışsalar da oradan değil buradan yürüyeceksiniz vesaire gibi böyle bize daha sınırlı bir alan vermeye çalışsalar da aslında biz o sınırları nasıl aşabileceğimizin alternatiflerini bulmaya başladık.
368. 31:06 Bir şekilde örgütlenmeye devam ettik.
369. 31:08 Begüm sen ne dersin? Hem örgütlenme hem de Feminist Gece Yürüyüşü'nün yıllar içerisindeki baskılara rağmen akıbeti açısından.
370. 31:16 Gezi mesela şey anlamında çok belirleyici oldu bence. Öncesinde daha çok mesela feminist hareket içerisinde söz üretmeye odaklı bir politika hakimdi diyebilirim.
371. 31:27 Yani gündemde olan bir şeye ille reaktif bir tepki vermek yerine onu yapmanın yanında biz kendimiz gündeme feminist perspektiften ne ekleyebiliriz acaba?
372. 31:37 Mesela İFK'da ilk şeyi tartışmaya başladığımızda hatırlarsınız kadınlar hayatlarına sahip çıkıyor.
373. 31:43 Mesela kampanyası sonrasında gelen aylık raporlar ve o bir kitaba evrildi vesaire.
374. 31:49 Kadın cinayetlerine dair var olan sözlerin dışında biz ne söyleyebiliriz?
375. 31:54 Daha farklı bir şey.
376. 31:55 Yani hem daha çarpıcı olsun hem de daha başka yerden tartışma imkanımız olsun diye.
377. 32:00 Mesela oradan çıkan bir sözdü.
378. 32:02 Sonra bu sözü bahsettiğimiz karma platformları da taşıma imkanımız oldu.
379. 32:07 Çünkü o gerçekten oradan üretilen bir feminist söz ve onun başka alanlarda da bir etkisi olduğunu görüyorduk.
380. 32:13 Gezi'den hemen sonra mesela biz feminist alanlarda şunu tartıştığımızı hatırlıyorum ben net olarak.
381. 32:18 Bizim üreteceğimiz söz sadece AKP odaklı olamaz.
382. 32:22 Çünkü yani başka bir iktidar gelse, başka bir ortam olsa biz gene ona karşı bir feminist söz üretmeye devam edeceğiz gibi.
383. 32:31 Yavaş yavaş ve günümüzde artık başka alternatifimiz kalamadığı için belki sadece hayatta kalma meselesine sıkıştığımız için ister istemez sadece AKP karşılığı üzerinden bir söze döndük.
384. 32:44 Bir de şu var mesela onur yürüyüşüne olan baskılar arttıkça onur yürüyüşünün sözü de daha çok feminist alana dahil edilmeye başlandı.
385. 32:54 Feminist gece yürüyüşüne mesela bu da olumlu bir şey bence olumlu katkılardan biri olarak görüyorum.
386. 33:05 Eklemek istedikleriniz var mı son olarak?
387. 33:07 Şunu unutmuştum ya da şunu söylemek istiyorum bunu konuşmadık dediğiniz bir şey de olabilir.
388. 33:11 Bilmiyorum yani bir şekilde orada olmak, kalabalık olmak, sözümüzü söylemeye devam etmek,
389. 33:16 bunda inat etmemiz güzel bir şey.
390. 33:19 Bir de bir şekilde mesela benim kendi adıma hareketten koptuğum dönemlerde diyeyim.
391. 33:25 Gece yürüyüşleri bana neden iyi geliyor?
392. 33:26 Çünkü eski arkadaşlarımı görüyorum böyle o uzun toplantıları birlikte yaptığım kadınları görüyorum falan.
393. 33:34 Hani onları görmek böyle onlara sarılmak dokunmak hakikaten çok şey iyi hissettiriyor.
394. 33:39 Umarım 2024'te Taksim'de kutlayabiliriz gece yürüyüşümüzü.
395. 33:44 Tabii ki ister istemez gündemle ilişkili bu geldiğimiz hal ama hani bence bir yandan bize şeyi de gösteriyor sürekli zaten yaptığımız gibi.
396. 33:52 hala feminist örgütlenme üzerine konuşmaya, tartışmaya ne kadar ihtiyacımız olduğunu.
397. 33:57 Çünkü feminist örgütlenmeye de içkin bir şey yani bu konuştuğumuz şey.
398. 34:01 Ne olursa olsun bence Türkiye'de o kadar güçlü bir feminist hareket var ki her şeye rağmen
399. 34:06 bence birçoğumuz için, en azından benim için öyle, hayata tutunma sebeplerimden biri yani bunu net olarak söyleyebilirim.
400. 34:13 Feminist gece yürüyüşünün devam etmesi bütün diğer alanları etki ederek bence örgütlenme biçimlerine katkısı açısından
401. 34:21 çok önemli olduğunu düşünüyorum ve her zaman devam edecek diye hissediyorum yani.
402. 34:28 Hani böyle sonsuza kadar falan.
403. 34:30 Teşekkürler katıldığınız için.
404. 34:31 Bu kayıt Feminist Gece Yürüyüşü Sözlü Tarih ve Arşiv Çalışması için 2023 yılında yapılmıştır.

Bu kelime kayıtta geçmiyor.