Archive
/
Ses
/
2003
All podcast episodes
First-hand Accounts of the Istanbul Feminist Night March: Mürüvvet Yılmaz, Süveyde Uğurlu
In this episode of Çatlak Zemin's archive project tracing the history of the Feminist Night March in Istanbul, Mürüvvet Yılmaz and Süveyde Uğurlu from the Dicle Women's Cultural Centre discuss the Kurdish women's movement's relationship with the march in its early years and the process of building a women's struggle independent of political parties, men and the state.
Year
2003, 2004
Person
Mürüvvet Yılmaz, Süveyde Uğurlu
Source Çatlak Zemin
Duration
12:35
0:01
Long Live Our Feminist Struggle!
0:14
Bu podcast serisinde feminist gece yürüyüşüne dair tanıklıkları farklı yıllarda dahil olmuş feministlerle konuşuyoruz.
0:22
Bu bölümde Mürüvvet Yılmaz ve Süveyde Uğurlu ile 2003 yılını konuştuk.
0:31
Çok teşekkür ederiz geldiğiniz için.
0:34
Feminist Gece Yürüyüşü'nün tarihçesiyle ilgili bir çalışma yapıyoruz.
0:37
Bu çalışmanın bir parçası olarak da yürüyüşe dair tanıklığınızla ilgili sizinle konuşmak istedik.
0:41
O dönem hangi kadın örgütünde yer alıyordunuz?
0:44
İlki hangi gece yürüyüşüne katıldınız?
0:46
Önce bir kendinizi tanıtırsanız.
0:48
Ben Mürüvvet Yılmaz.
0:50
Süveyde Ablayla da birlikte diğer kadın arkadaşlarla Özgür Kadın Derneği'ni kurmuştuk.
0:55
Dernek onay alamayınca Dicle Kadın Kültür Merkezi olarak devam ettik.
1:00
Daha sonra ve Kadın Kurtuluş Hareketi bu şekilde.
1:03
Ben Süveyde Uğurlu.
1:04
Benim özgür kadın Dicle diyelim yeter herhalde.
1:07
Oradan başladık.
1:09
Ondan sonra kadın çalışmaları, kadın hareketi falan.
1:12
Ondan sonra 2003'te işte ben gökkuşağındaydım.
1:16
O zamanlar bu yana.
1:17
Daha öncesi de feminist kadınlarla bu mesele FKC (Feminist Kadın Çevresi) vardı.
1:21
Ondan sonra KADAV vardı.
1:23
Jiyan Kadın Dergisi vardı.
1:26
Yani kadınlarla bayağı bir şeyimiz vardı, diyaloğumuz vardı.
1:30
8 Mart'ta 25 Kasım'da bir araya geliyordu.
1:33
Ama bu yürüyüş 2003'ten bu yana gerçekten bireysel olarak bana müthiş bir haz, müthiş bir güç.
1:41
Ve benim gözlemim de kadınlara o gece, o yürüyüş kadınlara müthiş bir haz, bir özgüven.
1:49
Kadınlarla bir araya gelip birlikte kendimiz için bir şeyler yapabiliyoruz.
1:54
Hem de kitlesel olarak.
1:56
Umarım hep devam edecek.
1:57
Peki siz hiç o yürüyüşün örgütlenme toplantılarına katıldınız mı?
2:02
Yürüyüşe katıldım, etkinliklere katıldım ama toplantılara fazla katılmadım.
2:07
8 Mart'ta yürüdük hep birlikte ama ayrı bir gece yürüyüşü.
2:11
O zaman bir toplantıya katılmıştım ama o zaman örgütlenmesinde yer almamıştım.
2:16
Daha sonra senin de olduğun bir gece yürüyüşünde hem sorumluluğun vardı hem de yer almıştık.
2:22
Özgür Kadın Hareketi olarak kadın alanından çalışmalar yürütüyorduk.
2:26
Bir ya da iki gece yürüyüşünün örgütlenmesine de katıldım.
2:31
Ama ondan sonrasında sadece toplantılar ve eylemlerine katılma biçimi oldu.
2:37
Kadın Kurtulmuş Hareketi, feminizm bunlar da kadınlar arasında tartışılıyor.
2:43
Kadın hareketinin bağımsız olması.
2:46
Biz de aslında tartışıyorduk.
2:48
Dicle Kadın Kültür Merkezi ayrı bir kadın örgütü.
2:51
Bir partinin kadın kolları değildi.
2:54
Kadın örgütlenmesinin partilerden, erkeklerden, devletten bağımsız olması bu yönüyle aslında önemli bir yanı var
3:04
feminist gece yürüyüşlerinin.
3:06
Ve bu biraz da yerini buldu gibi şu an gelinen nokta açısından gece yürüyüşlerinin başladığı dönemlerde şey de vardı.
3:13
Feminizmin görünür kılınması ile ilgili de bir politik tartışmalar yürütülüyordu.
3:18
Kadın toplantıları falan da oluyordu ve şiddete karşı olan çalışmalar, dayağa karşı olan kampanyanın gazetelerde falan da bunun yaygınlaşmış olmasının getirdiği bir durum vardı.
3:31
Ayrıca şöyle bir şey de vardı anımsadığım kadarıyla.
3:34
Feminizmi görünür kılmak amacıyla da yani bu tartışmalar oluyordu o dönemler toplantılarda.
3:41
projeye karşı daha bağımsız bir örgütlenme ve bunun eylem biçimi de tartışılıyordu politik tartışmaları olarak.
3:50
Dicle Kadın Kültürü ve aynı zamanda hani Kürt kadınlarının sorunları ve genel olarak Kürt halkının karşı karşıya kaldığı baskıyla da ilgileniyordunuz.
4:00
Yürüyüşü o anlamda nasıl buluyordunuz yani taleplerini, genel dokusunu?
4:05
Ben yürüyüşün kadın çalışmaları noktasında olumlu görüyordum.
4:11
Çünkü kadınlar bağımsız çalışmalı.
4:13
Herhangi bir siyasete değil.
4:15
Tabii bir Kürt kadını olarak da ben Kürdüm.
4:17
Yani Kürtlüğümüzü de inkar etmiyoruz.
4:20
Kadın olarak bir kere eziliyorsa bir kesim.
4:24
Bizler üç kere, dört kere eziliyoruz.
4:26
Gece kadın yürüyüşü bana göre kadına müthiş özgüven, güç ve biz varız diye bilecek duruma geldi biliyor musun?
4:34
Bence çok güzel bir şey oldu.
4:36
O yürüyüşü televizyonda gören ya da oraya gelen ya da duyan her kadına müthiş bir haz veriyordu.
4:43
Böyle gözleri parlıyordu.
4:44
Ben o yürüyüşü gerçekten çok iyi buluyordum.
4:47
Sen kendini feminist olarak tanınmıyor muydun o dönemde?
4:50
Ben doğuştan beri feministim.
4:52
Feminist gece yürüyüşünün ilk başlarında yani şu anki gibi değildi ama.
4:56
Daha feminist talepler vardı diyeyim.
4:59
Kürt Kadın Hareketi olarak katılma noktamızda da şu an katılma oranıyla karşılaştırdığımızda daha az katılım.
5:06
Biz Dicle Kadın Kültür Merkezi'nde çalışma yürütürken şimdi feminizmi tam bir kadın duyarlılığı olması ve
5:14
hani kadının derdine düşmüş olmak anlamında eğer ele alırsak evet.
5:18
Ama hani feminizmin derinlemesine mesela Kadın Kurtuluş Hareketi anlamında bakıldığında
5:24
daha sonraları fark ettim, daha yüzeysel baktığımı fark ettim.
5:28
Nalan'la çalışırken bizim kadın sorunu diye başladığımızda şöyle şeylerle karşılaşıyorduk.
5:35
Bizim kadın sorunuyla nedir? Öyle şey mi oldu? Bizim öyle bir sorunumuz yok.
5:40
Bizim ülke sorunumuz var, bağımsızlık sorunumuz var.
5:43
Mahalle çalışmalarında ya da merkezde yaptığımız çalışmalarda öyle kadının erkek egemen sistemle olan çelişkisini dillendirmesi
5:54
ve bunu bir toplulukla konuşması için bayağı bir yol alınması gerekiyordu.
5:59
Bir nokta yakalandıktan sonra da yolunu bulur akar giderdi.
6:03
Aynen öyle bir boyuta da gelebildi.
6:06
Dicle Kadın daha sonra Diyarbakır'da çalışmalarını yürüttü.
6:10
Feminist Gece Yürüyüşü ve Kadın Hareketi'nin bu kadar yaygınlaşması açısından taleplere de bakarsak,
6:16
Kadın Hareketi'nin taleplerini yeterince kapsayamadığımı düşündüğüm yürüyüşler oldu işin açıkçası.
6:28
2005 yılına itibaren hazırlanan metinler hem Türkçe hem Kürtçe okunuyor.
6:34
Ve onun Kürtçeye çevrilmesini de bireysel olarak katılıyor Dicle Kadın Kültür Evi'nden kadınlar ama Dicle'den arkadaşlar yapıyordu ve onlar okuyordu.
6:45
Hatırlıyor musun o nasıl oluyordu?
6:47
E tabii bir araya geliniyordu. Yani taleplarını söylüyorlardı. Bir tanesi Kürtçe bir tanesi Türkçe okunuyordu. Ben onu hatırlıyorum yani.
6:56
Başka böyle tanıklığınız özellikle ilk yıllara ilişkin?
6:59
İlk yıllara ilişkin tabii ki biraz zorluk çekti. Bizi kabullenemiyorlardı, kabul etmiyorlardı.
7:05
Belki bizim de kadın bakış açımız tam şey değildi bilmiyorum onu net olarak.
7:11
Yavaş yavaş bunlar bu kaynaşmalar oldu.
7:13
Yavaş yavaş birbirini kabullenme oldu.
7:15
Yani bir tek Kürt kadınları değil diğer kadınlar da vardı.
7:18
Yani birbirlerini kabul edemiyorlardı.
7:20
Bu yürüyüşle birlikte sanki bunlar bence tam olarak aşılmasa da aşıldı yani.
7:25
Öyle gördüm ben.
7:26
Çünkü bazı kadın çalışmaları yapan kadınlar erkeklerden farkları yok.
7:30
Şimdi kadın çalışmaları farklıdır, siyaset farklıdır.
7:34
Benim gördüğüm toplumdaki kadın o feminist gece yürüyüşlerinden etkileniyor.
7:39
Kadın yürüyüşü bence bütün ülkede kadınlar için öne açma, bir kendini görme, bir kendini bulma biliyor musunuz?
7:47
Oraya gelen etkileniyor. Bir kişi geliyorsa bir dahaki sefere üç kişi beraberinde getiriyor.
7:52
Bütün kadınların çabası, bütün kadınların birleşmesi.
7:55
Ben bunu bir tek kadına, bir tek şeye bağlamıyorum.
7:58
Neyle kuyu kazar gibi buralara kadar getirildi.
8:06
2003'te, 2004'te feministlerim Taksim'de savaş olsun, Güldünya olsun, katıldınız mı örgütlenme toplantılarına vs.
8:15
Hatırlıyor musunuz? Kaç kadın vardı, nasıl bir ortam vardı?
8:19
Güldünya ile ilgili eylemleri hatırlıyorum. Ben o toplantılara katılmıştım.
8:23
Güldünya ile ilgili yapılan eylemler bence silkeleyici ve çarpıcıydı.
8:28
Bu erkek şiddeti böyle namus tartışmalar da vardı.
8:32
KADAV'da yapılan toplantılar da olayın kendisi, yapılacak eylemin biçimi, o dönemin koşulları.
8:40
Barış mücadelesi de zaten işin başka bir boyutu.
8:43
Kadınların bunları hem tartışması hem de eylemlerine yer aldım.
8:49
Bazen organizasyonda yer aldım, bazen doğrudan sadece eyleme katıldım.
8:54
Feminist kadınların, Kürt kadınların yaşadıklarıyla ilgili olan bir araya geliş anlamında önemli.
9:00
Savaş bitmediği sürece şiddet her tarafa yayılıyor aslında ve evin içine daha fazla gelmiş oluyor her yönüyle.
9:08
O anlamda da kadınları buluşturan bir yanı olduğunu düşünüyorum.
9:12
İki tane Barış İçin Kadın Girişimi var.
9:15
Bir 2001 yılında başlayan var.
9:17
Ondan bahsediyorsunuz değil mi ilk yıllardakine?
9:19
Sonra da bizim 2009 yılında başlattığımız var.
9:23
Evet evet barış anaları Dicle Kadın Kültür Merkezi'nin altında barış analarının bir bürosu vardı.
9:29
Oradan başlayan bir barış girişimi var. Bizim söylediğimiz o.
9:33
Siz aynı zamanda hani Kürt Kadın Hareketi'nde olarak gündüz mitinglerine de aktif katılıyorsunuz, örgütleyicisiniz ya.
9:40
Gündüz mitingi bir yandan varken ve güçlü bir şekilde de örgütlenirken hatta birden fazla yani 2005'te mesela birden fazla gündüz mitingi örgütlendiği bir koşulda.
9:50
ayriyeten feminist gece yürüyüşünün anlamı neydi?
9:53
Gündüzki şeyi tabana yönelik.
9:55
Akşamki yürüyüşte her kadın gelemezdi.
9:58
Gündüz benim için çok önemli, çok güzel de çok anlamlıydı.
10:02
Ama o gece yürüyüşleri yani kadın için bambaşka.
10:06
Kadın konuşulmuyor hiçbir televizyona, hiçbir yere.
10:09
Yani ses kesilmiş yani.
10:10
Nefes alamıyor biliyor musun?
10:12
Bu ülkede biraz kadına karşı, bu şiddetlere karşı birileri çıkıp söylüyorsa bile
10:16
bu kadınların mücadelelerinin sonucu.
10:19
Eğer bir evde kadın artık kendini savunabiliyorsa, diyorsa ki ben de insanım, sen neysen ben de oyum diyebiliyorsa bu çalışmaların, kadınlar artık evde de diyor ben varım.
10:29
Yani eşine karşı, topluma karşı, sisteme karşı, her şeye karşı ben varım.
10:34
Ben Dicle kapandıktan sonra 8 Mart çalışması anlamında sahada çalışma yürütmedim.
10:39
Benim feminist gece yürüyüşü, soluk aldığım bir sürü insanın bir arada olduğu bir yanı var.
10:44
Alanda gündüz yapılan miting var ve bir gece feminist yürüyüşü var.
10:49
O zamanlar tabii ki politik anlamda bence biraz daha farklıydı.
10:53
O dönemde bir boşluk vardı.
10:55
Herkes o boşluğu doldurmaya çalıştı.
10:58
Yani tam işte 2000, süreç değişti.
11:01
O yürüyüşte kadınların hepsini bir araya getirdiği kadınlar o yürüyüşte birleştiler, dayanıştılar.
11:11
Aklınıza gelen, ekleyeceğiniz...
11:13
Şunu söylemek isterim. Ben İstanbul'a kadın çalışmaları için gelmiştim. Yani oradan bu zamana şöyle baktığında 8 Mart'larda falan bir arada oluyordu.
11:22
Bağımsız kadınlar, feminist olanlar, kadın yapılarıyla. Şu an geldiğimiz nokta aslında kadın bilinci açısından, kadın kurtuluş hareketi, şu an kadın hareketinin de geldiği nokta açısından alabildiğine bir büyüme ve farkındalık var.
11:38
Yani şu an günümüzde saldırının da yoğun olduğunu düşünüyorum.
11:42
Yani 90'larda kazanılan, kazandığımız bir sürü haklara saldırının olduğu,
11:47
zaten Türkiye'de de dünyanın genelinde böyle bir şeyin olduğunu da düşünürsek,
11:51
hem feminist gece yürüyüşlerinin, kadın örgütlülüğünün, feminist hareketin,
11:56
daha da büyümesi ve daha da mücadele argümanlarını çeşitlendirerek güç yol almamız gerektiğini düşünüyorum.
12:02
Karşı karşıya olduğumuz durumu da göz önüne alırsak kazananları sürdürebilmek için daha derinlikli örgütlenmek gerektiğini düşünüyorum.
12:11
Bunlar argümanı nasıl olur bilmiyorum ama benim gördüğüm ve kendimde de yaşadığım en önemli şey kadın bilinci anlamında ve örgütlü anlamındaki genişleme ve yayılma.
12:23
Kadınların bu alandaki farkındalığı diyeyim.
12:26
Çok teşekkürler katıldığınız için.
12:28
Bu kayıt Feminist Gece Yürüyüşü Sözlü Tarih ve Arşiv Çalışması için 2021 tarihinde yapılmıştır.
No matches in this recording.
