Archive
/
Ses
/
2017
All podcast episodes
First-hand Accounts of the Istanbul Feminist Night March: Özengül Ergün, Selin Top
In this episode of Çatlak Zemin's archive project tracing the history of the Feminist Night March in Istanbul, Özengül Ergün and Selin Top discuss the organising of the marches since 2017, their energy and excitement, and feminists' enduring struggle in the face of escalating police violence, bans and repression.
Year
2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
Person
Özengül Ergün, Selin Top
Source Çatlak Zemin
Duration
33:51
0:06
Long Live Our Feminist Struggle!
0:11
Bu podcast serisinde feminist gece yürüyüşüne dair tanıklıkları farklı yıllarda dahil olmuş feministlerle konuşuyoruz.
0:23
Bu bölümde Özengül Ergün ve Selin Top ile 2017-2023 yılları arasını konuştuk.
0:32
Taksim'de 2003'ten beri 8 Mart'ta feministler eylem örgütlüyor.
0:36
2005'te bu feminist gece yürüyüşü adını alıyor.
0:39
Biz sizinle özellikle 2017-2023 arasını konuşmak istedik.
0:43
Çünkü feminist hareket ve yürüyüş güçlenmesiyle aslında karşılaştığı baskılar da artıyor.
0:49
Öncelikle biraz kendinizi tanıtabilir misiniz?
0:51
O sıralarda bir yerlerde örgütlü müydünüz? Nerelerde politika yapıyordunuz? Nasıl kendinizi ifade ediyordunuz?
0:58
Özen Gül, ilk söz sen de olsun istersen.
1:01
Kendime ne zamandır feminist dediğimden emin değilim.
1:05
Ben lisedeyken feminist gece yürüyüşü yoktu.
1:08
O zamanlar 8 Mart mitingi vardı. Gerçi hala var. Biçim değiştirse de.
1:13
Hani o miting çağrılarını ne zaman nerede olduğunu gazetelerden, köşe yazarlarından, köşe yazılarından falan takip ediyordum.
1:22
Yani hani o dönem bir bilincim vardı diye hatırlıyorum öncesinde de.
1:28
Ama ne zaman feministim dedim kafamda net bir tarih yok.
1:34
Feminist Gece Yürüyüşü de dediğim gibi benim üniversite zamanlarıma denk geliyor.
1:38
O zamanlar örgütlü değildim tabii ki.
1:40
Ve benim örgütlenme ihtiyacım aslında işte 7 Haziran 2015 seçimlerinden sonra yükselmeye başladı.
1:48
Hani kolektif olarak politika yapma isteğim.
1:51
2016 ile beraber aslında artan şiddet ve baskıyı düşününce çok paralel ilerleyen bir konu değil ama benim ekofeminizme bir ilgim vardı, merakım vardı.
2:01
Türkiye'de de feministlerin çok el aldığı bir konu değildi bu.
2:05
Yani ben merak ediyorum feministler ne düşünüyor bu konuyla ilgili yazılan çizilen herhangi bir şey yok derken bir gün Yorçuk Kadın Forumu'nun bir çarşamba başlıkta bir tartışma yapacağını gördüm ve koşa koşa gittim bir merakla gittim oraya.
2:20
Ve o çarşamba sonrası her çarşamba Yorçuk Kadın Forumu'nda var olmaya başladım.
2:25
Yani benim hareketle temasım ilk Yorçuk Kadın Forumu ile başladı.
2:30
Ama dediğim gibi ben harekete zaten örgütlenmek için örgüt yoksa da bir örgüt kurulsun düşüncesiyle girmiştim.
2:39
Ve Yorçuk Kadın Forumu hem benim örgütlendiğim bir alan olarak hem de hareketin diğer kanallarıyla iletişime geçme alanım olarak söyleyebilirim.
2:49
Politika yaptığım ilk yer Yorçuk Kadın Forumu.
2:51
Tabi oraya gelen kadınlarla ilişkilenmeye başladıkça, tanışmaya başladıkça başka nerelerde ne yapıldığını da öğrenmeye başladım.
3:00
Yani her şey kamusal olarak paylaşılmıyor çünkü.
3:04
Ve mesela o yerlerden bir tanesi de kadın cinayetlerine karşı acil önlem grubuydu.
3:10
Orada da 2016 yine aynı yıla tekabül ediyor.
3:13
Orada da politika yapmaya başladım.
3:15
Ama yani harekete girdiğim yıl zaten hareketin de yükselmeye tekrardan yerinden yükselmeye başladığı bir yıldı diyebilirim yani hem kadın hareketi olarak hem de feminist hareketi olarak.
3:27
Hiç unutmuyorum 17 Kasım 2016'da tecavüzün akılanması için bir girişimde bulundu AKP hükümeti ve bir sokağı ve politik sözü örgütlemek için harekete geçtik.
3:40
Ama saldırıların artarak geleceğini de bildiğimiz için acil önlem grubu olarak bir çağrı yaptık.
3:48
Gelin bu meseleleri bir konuşalım nasıl devam edeceğiz diye.
3:51
İstanbul'da hakikaten kadın hareketinin neredeyse bütün bileşenlerini bir araya getiren toplantılar düzenledik.
3:57
Ve sonrasında bir kampanya yapma fikri çıktı.
4:00
Sloganımızda kadınlar birlikte güçlü oldu.
4:03
Önümüzde 8 Mart vardı.
4:05
İşte referandum süreci vardı.
4:07
Bu süreçleri gören bir yerden bir kampanya yapmaya başladık.
4:11
Bu slogan hani Türkiye genelinde bile o kadar çok sahiplendi ki sönümlenmedi.
4:16
Bir süre sonra şeye dönüştü.
4:18
Kendiliğinden bir platforma dönüştü.
4:20
Yani Kadınlar Birlikte Güçlü de benim politika yaptığım alanlardan bir tanesi oldu.
4:26
2017 ile başladı ve hala devam ediyor.
4:29
Bunlarla beraber herhalde şey söyleyebilirim.
4:32
Yani 25 Kasım Kadın Platformu belki diyebilirim.
4:35
diyebilirim ve işte feminist
4:37
geri yürüyüş komisyonları diyebilirim.
4:39
Selin, seninle devam edelim.
4:41
2017-2023 arasının böyle
4:43
birkaç sene öncesine gitmek istiyorum
4:45
ben. Çünkü uzun süre kadın hareketi
4:47
içerisinde bulunup kendisine feminist demeyen
4:49
birisiydim. Arkadaşlar sosyalizm yeterli
4:51
ya bu işte falan diye donanıyordum ortalıkta.
4:53
Sonra işte 2013 tabii ki
4:55
malumunuz Gezi Direnişi.
4:57
Gezi Direnişi sonrasında işte
4:59
Farklar Forumları derken Yoğurtçuk Kadın
5:01
Forumu ile tanışmam ve 2013 ile beraber
5:03
feminist oldum diyebilirim ben.
5:05
kendime. 8 Mart gündüz miting örgütlenmesindeydim
5:08
TUMOP adına. TUMOP da örgüt bu arada. Hani bahsettiği geçen
5:11
yıllar içerisinde de Kimya Mansurlar İstanbul Şube Başkanıydım
5:14
ama onunla beraber işte kadın platformlarında işte
5:17
TUMOP adına bulunuyordum. Mesela 8 Mart gündüz mitinglerinde
5:20
işte onun duyurusunu yapıyorduk. Karma'nın da duyurusunu yapıyorduk.
5:23
O dönem Karma'da vardı. Feminist Gece Yürüyüşü'nde duyuru yapalım.
5:26
Hadi eşitlikçiyiz arkadaşlar falan deyip ama hani örgütlenmesinde
5:29
değildim. 10. yıl etkinliğine falan gelmiştim böyle. Hani çok
5:32
eğlenmiştim. Böyle feministler benim için böyle ilgi uyandıran
5:35
biraz daha çekindiğim bir grupta açıkçası.
5:37
Böyle o netlik beni hem çok çeken hem çok ürküten bir yerde duruyordu.
5:42
Feminist olmak da isterim ama bilmiyorum ben yapabilir miyim falan.
5:46
Sonra feministlerle ilk tanışmam şey olabilir.
5:48
Karma örgütlenmede SSGSS yasası üzerine çalışma yapıyorduk.
5:52
Toplumsal cinsiyet konuşalım dediler.
5:54
Ayşe Düzkan geldi.
5:55
Hani sağ olsun bize böyle patriyarkanın ekonomi politiğinden girdiği dalga dalga feminizmler anlattı.
6:01
Filiz Karakuş ismini de vereyim burada.
6:03
burada. Gelmişim, yürümüşüm Feminist Gece
6:05
Yürüyüşü'nde. Sonra partiye geliyorum mesela. Hani çok
6:07
kişi tanımıyorum falan. Ama böyle Filiz'i
6:08
hatırlıyorum böyle. Geliyor, naber, ne
6:10
yapıyorsun, nasıl çalışmalar. Sonra işte
6:12
2013'te YKF'yle
6:14
Feministim dedikten sonra 2014 senesinde geldik.
6:17
Tam örgütlü değilim ama böyle bir önlerde
6:19
durmaya çalışıyorum Feminist Gece Yürüyüşü'nde.
6:20
Geldi Kaldıraç'ta partizan. Aman
6:22
Tanrım olaylar oldu bilmem ne falan
6:24
derken orada yine sevgili Filiz Karakuş'un
6:27
hani hem bir yandan polisle konuşma
6:29
halini gördüm. Bir yandan kaldıraççılara
6:31
bir şey anlatmaya çalışıyor.
6:32
Ondan bir etkilendiğimi hatırlıyorum.
6:34
Ve sonra ben 2015 ile beraber bu artık örgütlenmesine yavaş yavaş girmeye başladım.
6:39
Hani önce tabii yine çekinerek hani ilk aldığım görevi söyleyeyim.
6:43
Seneyi hatırlamıyorum ama fotoblog arkadaşlar.
6:45
Sonraki sene basın zinciri.
6:47
Sonra zaten diyorsunuz ki ya bu kadar şey çektikten sonra bir şekilde her yerinde olurum bunun oluyor.
6:53
Tabii ki feminizmle bu tanışma bana yani hayatıma çok fazla şey kattı.
6:57
Ve o zamandan beri de hayatımda Yorçık Adım Forumu, 25 Kasım Platformu, Feminist Gece Yürüyüşü, bununla beraber Yoksulluğa Feminist İsyandır, Ara Kampanyalarımız, İstanbul Sözleşmesi falan hepimizin birlikte olduğu, yoldaş olduğu alanlar.
7:16
İkinci soru aslında biraz daha feminist gece yürüyüşlerine ne zaman katılmaya başladığınızı hatırlıyor musunuz gibi bir soru.
7:22
Biraz cevap verdiniz ama ufak bir açmak için soralım.
7:26
Özen Gül yine seninle başlayalım.
7:28
Benim üniversite zamanıma geliyor o feminist gece yürüyüşü ve ben İstanbul'da değildim.
7:32
O yüzden böyle denk geldiğim zamanlarda katıldığım yürüyüşlerde onlar.
7:36
Ama sonrasında hani mümkün olduğunca katıldım yani.
7:40
2010'dan sonra özellikle.
7:44
Bir 2021'de çeşitli sebeplerden dolayı katılmamıştım.
7:48
Onun dışında galiba yürüyüşlerde vardım.
7:51
Hep zaten sokak insanıydım.
7:53
Feminist Gece'ye yürüyüşü de benim için bulunmaz bir nimetti yani.
7:56
Kendimi için de en iyi hissettiğim alan diyebilirim sokakta olma haliydi.
8:01
Katıldım yani 2010'lardan sonra yolum bir şekilde katılım sağladım.
8:06
Elin sen?
8:07
Feministim demesem de yürüyüşlere katılıyordum.
8:10
Ama böyle kendimi daha çok parçası hissettiğim yıl olarak 2014 yılını söyleyebilirim.
8:15
Fransız konsolosluğu önünde yolumuzun kesildiği.
8:18
O sene böyle bir bağ hissetmeye başladığımı fark ettim.
8:21
Hani böyle bir 2015'te ufak ufak emek vermeye başladım ve sonrasında da zaten işte neresinde görev alabiliyorsam, nerede eksik varsa bir şekilde emek vermeye çalıştım.
8:31
Diğer soru biraz daha böyle hani örgütlenmesi için yapılan toplantılara hani ne zaman gitmeye başladınız, gidiyor muydunuz, hangi yıllarda onlar, gitmeye ilk nasıl karar verdiniz mesela?
8:42
İşte nerelerde yapılıyordu bu toplantılar, çağrıları ve eylem hakkında tartışmalar, yazışmalar nerelerde oluyordu?
8:49
Biraz onlardan konuşalım.
8:51
Bu sefer Selin'le başlayalım.
8:52
Daha böyle şey 2013 öncesi dönemde çok böyle farkında değildim hani toplantılar nerede oluyor, nasıl oluyor.
8:59
Çok da o ağların içine de değildim belki.
9:01
O 2014'teki o feministlerin polisle karşı karşıya geldiği anda aldığı kararlar ve yürüyüşü o hengameye rağmen yürütmeye çalışma halleri.
9:11
Çünkü bir yandan polis engelliyor, bir yandan saldıratçılar döndüler.
9:15
Feministleri hani bir şekilde doğru tutum almamakla, liberal olmakla suçlamaya başladım ama ona rağmen onlara da laf anlatmaya çalışıp gelen böyle kadınları, feministleri önemseyen kadınları gördükten sonra daha çok örgütlenmeye çalıştım diyebilirim.
9:33
O yüzden 2015'e geldiğimizde biraz ben böyle etrafa ya toplantılar ne zaman başlıyor ben gitmek isterim falan dedim diye hatırlıyorum.
9:40
Toplantılar tabii ki one and only feminist mekanda yaşanıyordu.
9:45
O zamandan beri de hani hep orada hani sevgili yuvamız böyle her tarafı dökülen feminist mekanda toplantılar hani orada başladık zaten.
9:53
Şu anda da hani o zamandan beri de öncesinden beri de hep orada devam ediyor.
9:57
Özengül?
9:57
Harekete girdiğim gibi var olan her yerde örgütlemeye de giriştim.
10:02
Biraz böyle aşırı hevesli olduğum dönemlerdi.
10:06
Her yerde olup her şeyi yapmak istiyordum falan.
10:09
2016 işte yoğurtçuya gitmeye başladım falan.
10:12
Muhtemelen 2017 itibariyle net varım.
10:15
Hani onu biliyorum.
10:16
Tamam yürüyüşten haberdarım falan ama bunun örgütlenmesi nerede yapılıyor?
10:20
Çağrısı nasıl oluyor?
10:22
Bu şekilde yani bu iletişim kurduktan sonra kadınlarla öğrendim.
10:27
İşte burada şu tarihte toplantı yapmaya başlayacağız gel falan çağrılarıyla. Selin de dediği gibi biz gittiğimiz zaman feminist mekanda orası. Daha öncesinde Sosyalist Feminist Kolektif'in yeriydi yani.
10:40
Toplantılar orada gerçekleştiriliyordu, hala da öyle.
10:44
Ben hani kişisel ilişkiler üzerinden ilişkilendim belki ama normalde işte feminist gruplara yapılan çağrılarla toplantılar başlıyor.
10:54
Mail kanalları üzerinden ilerliyor.
10:56
Tartışmalar da keza toplantılar ve mailler üzerinden ilerliyor.
11:01
Yazışmalar da buralarda oluyor yani diyebilirim.
11:08
Peki bu örgütlenme toplantılarına kimler geliyordu?
11:12
Ve yani yıllar içerisinde örgütlenmeye dahil olanlarda bir değişim hatırlıyor musunuz?
11:17
Biraz o soruyla devam edelim isterseniz.
11:20
Selin senle başlayalım yine.
11:22
Kendi deneyimim üzerinden şeyi söyleyebilirim.
11:24
Sanki toplantılara katılmak ve bir şekilde hareketin partisi olmak biraz böyle tanışlık,
11:29
sanki tekleyici bir güç oluyor gibi hissediyorum.
11:32
Ben mesela hani bahsettiğim yıllar, çekinme ama hayran olma dönemlerimde.
11:37
Mesela yavaş yavaş işte onu tanı, daha sonra işte YKF'yi tanı.
11:41
Hani biliyorum işte orada YKF'den de şu kişiler olacak.
11:43
Yani böyle simayen tanıdık kişiler oldukça biraz daha katılmak daha böyle rahat oluyor gibi hissediyorum.
11:49
Yıllar içinde ben hani şey bana hep çok dinamik geliyor.
11:53
Benzer arkadaşlar da yer yer devam etse de ben böyle her sene çok fazla yeni yüz gördüğümü düşünüyorum.
11:59
Her sene atıyorum çok böyle yeni arkadaşlar büyük bir heyecanla gelip ben işte şunda görev alacağım işte onların atölyeleri, görevler ve toplantılarda böyle salona sığmayan, feminist mekanı hınca hınç dolduran o kalabalık beni çok heyecanlandırıyor mesela.
12:15
Her seferinde bu kadar kalabalık olması aslında hani feminizmin ne kadar dinamik olduğunu, kendini her sene ne kadar değiştirip dönüştürebildiğini de söylüyor bence.
12:25
Ve aslında feminist gece yürüyüşlerinin bütün o feministlere nasıl bir güven verdiğiyle de alakalı diye düşünüyorum.
12:32
Hani senenin diğer bütün günleri bu kadar kalabalık olmasa da bir şekilde 8 Mart feminist gece yürüyüşünde feminist mekanın bu kadar dolup taşması hakikaten bize bir şey söylüyor.
12:42
Feminist Gece Yürüyüşü, feministleri güvende hissettiren, seslerinin duyurduklarını hissettikleri gerçekten şey bir alan, çok güçlü bir politik alan.
12:53
Dolayısıyla ben hani her sene ilerledikçe bu kadar yenilenen bir gönüllü ekibi bence çok heyecan verici.
13:00
Hani bunu diğer içerisinde bulunduğum örgütlenmeler, platformlarda bu kadar görmüyorum.
13:05
O kadar çok yeni isim olmuyor.
13:06
Demek ki bu bir şekilde hem yeniye alan açmadan kaynaklanıyor,
13:11
hem de dediğim gibi biraz daha güvenli ve politik sesinin duyulur olduğunu hissetmesinden kaynaklanıyor.
13:17
Özen gir.
13:18
Örgütlenme toplantılarında feministler geliyor.
13:21
Feministler ya da işte feminizme sempati duyanlar.
13:25
Çünkü bu çağrı feministlere yapılıyor aslında.
13:27
Yıllar içinde örgütlenmeye dahil olanlarda ve Selin'in belirttiği gibi işte
13:32
İşte o çekingen yapının ortadan kalktığını çok net görebiliyoruz.
13:37
Yani ben istisnasız herkes de gördüğümü düşünüyorum.
13:40
Fakat bu devamlılığı sağlayan arkadaşlar için geçerli.
13:43
Yani çünkü açıkçası toplantılara katılan herkes de devam ediyor gibi bir durum olduğunu düşünmüyorum.
13:50
Yani bazıları da bırakıyor.
13:52
Ama bu devamlılığı sağlamak isteyenler de ben şeyi görüyorum.
13:58
Güçlenerek çıkıyorlar oradan.
14:00
Yani bunu rahatlıkla söyleyebilirim.
14:01
daha fazla sorumluluk alarak ilerliyorlar.
14:05
Ne bileyim hani hiçbir şey yapmazken, hiçbir şey söyleyemezken belki de daha fazla söz alıyorlar,
14:15
daha fazla fikir üretiyorlar falan yani büyüyerek çıktıklarını düşünüyorum ben bu toplantılardan yıllandıkça.
14:24
Ve tabii ki örgütlenerek çıktıklarını düşünüyorum aynı zamanda.
14:29
Yani bu illa bir örgüte dahil olmak anlamında değil.
14:33
İlişkilenmek ve bağları geliştirmek ve devam ettirmek anlamında da örgütlenmeyi değerlendiriyorum.
14:39
Ve bu kıymetli bir şey aslında bu toplantıların getirilerinden biri.
14:45
Böyle değişimler var gibi geliyor bana.
14:48
Güçlenmek önemli bir detay gibi geliyor yani.
14:52
Güçlenerek çıkmak.
14:53
Aslında bağımsız feministlerin olduğu bir yer orası.
14:56
Herkes bireysel olarak örgüt olsa bile.
14:58
Hani birçok sol kurumun kadın örgütünün olması ve onların da geliyor olması falan gibi yani oradaki belki kırılmadan bahsetmek ister misiniz?
15:08
Yoksa hani biraz bahsedildi ama size bahsetmek ister misiniz diye bir şey yapmak istedim.
15:15
Ben hani katıldığım 8 Mart gündüz mitingi vesaire ya da diğer kadın platformu toplantılarından hatırlıyorum.
15:21
Orada hani kadınlardan çok kurumlar var aslında.
15:24
Ne bileyim ben mesela cep telefonumda da şeydir, arkadaşların isimlerinden çok kurum isimleri kayıttıdır.
15:30
Çünkü benim için o X örgütünün temsilcisi falan.
15:33
Böyle bir, o da şöyle bir şeye sebep oluyor.
15:36
Mesela toplantıya geliyorsunuz, eylem örgütlüyoruz, tamam herkes görevini alıyor, dağılıyor.
15:40
Bir daha hani sen nasılsın, nasıl bir hayatın var, ne yapıyorsun, bu tür şeyler yok.
15:44
Feminist Gece Erişim'de daha farklı bir durum var.
15:47
Şöyle, örgüt temsilleri yok.
15:49
Çeşitli örgütlerde, örgütte de olsa gelen arkadaşlara en temel söylemen şey,
15:53
Her senenin başında bu hiç üşenilmeden tekrar edilir zaten.
15:56
Arkadaşlar burası bir bağımsız feminist erkeklerden, devletten, sermayeden bağımsız bir feminist tarihin mirasın devamıdır.
16:05
Ve biz burada örgütler olarak değil kişiler feministler olarak bulunuyoruz.
16:09
Nalat'ı her zaman açtı.
16:11
Böyle olduğunda ben bunu X örgütüme götüreyim karar şöyle çıkacak.
16:16
Biz bunu bir düşünelim.
16:17
Bizden çok ben'in olduğu orada birlikte bir kolektif oluşuyor.
16:21
Orada bir biz oluşuyor. Dışarıdaki bir biz değil de içeride bir biz oluşturuluyor. Yani o örgütlenmenin o sene orada olan herkesi kapsayan. Dolayısıyla hani kişi A'ya B'ye gideyim ya da başkalarıyla tartışayım. Ben çok hayır gel burada birlikte tartışıyoruz. Birlikte bunun üzerine düşüneceğiz.
16:38
Hani çok güzel oturtmuş bir yerde düşünüyorum feminist gece yürüyüşü ve bunun da hani en azından İstanbul özelinde söyleyeyim bu yaklaşımı bir şekilde feministlerin diğer kadın platformlarına da taşıdığını düşünüyorum bağımsız feministlerin.
16:49
Dolayısıyla artık ABC örgütü değil bulunduğumuz diğer bağımsız feministlerin bulunduğu diğer platformlarda da İstanbul'da A örgütünden C kişisi ve o kişiyi tanıyoruz, o kişiyle zaman geçiriyoruz sadece eylem örgütlenmek değil.
17:06
Birlikte bir dostluk arkadaşlık bağı kuruyoruz ki o çalışma daha başka bir şeye evriliyor bence.
17:12
Bu feminist gece yürüyüşünün ve bağımsız feministlerin harekete kattığı bir şey diye düşünüyorum.
17:17
Güzel Gül senin eklemek istediklerin var mı?
17:19
Hayır ama hakikaten biraz daha özgürleşebildikleri bir alan sağladığını düşünüyorum ben bu feminist gece yürüyüşü toplantılarının.
17:29
Yani kendi sözünü duyabilmesine alan sağladığını düşünüyorum.
17:36
Kendi düşüncesine yaklaşmasına falan yani.
17:38
O yüzden Selin de dediği gibi kıymetli geliyor ve hakikaten bunu sadece bu toplantılarda değil,
17:46
Bağımsız feministlerin var olduğu bütün yerlerde artık bu şekilde ilişkilenmeye başladık.
17:53
Yani böyle devam ediyor.
17:55
Kıymetli geliyor bu özgürleşmeye alan açma hali.
18:04
Gece yürüyüşü ilk engelleme ile 2014 senesinde karşılaşıyor.
18:08
Siz de söylediniz aslında.
18:10
Daha sonrasında 2019 yılında yine bir varlık yasağı ve polis engellemesiyle karşılaşıyoruz.
18:16
O yıldan beri aslında yürüyüşün rotası farklılaşıyor.
18:20
Ve ikiniz de bir süredir hazırlığında bulunan insanlarsınız yürüyüşün.
18:25
Yani artan baskılar ve bu durum, rotanın farklılaşması, karşılaştığımız şiddet, yürüyüşü ve örgütlenme deneyimini sizin açınızdan ve orada hem yürüyüşe katılan hem de hazırlığında olan insanlar açısından nasıl değiştirdi?
18:42
Biraz isterseniz oradan devam edelim.
18:44
Özen Gül.
18:45
Benim mesela bu soruda aklıma ilk gelen duygu durumu oluyor. Yani şimdi ben kendimi düşünüyorum. 2017'yi hatırlıyorum ki benim için en unutulmaz filmiz gece yürüyüşüydü her açıdan.
18:57
2017'yi hatırlıyorum, 2018'i hatırlıyorum. O zamanki duygularımı, düşüncelerimi hatırlıyorum. Coşkusu çok yüksek, enerjisi çok yüksek, neşesi bol, kahkası bol. Böyle hani pozitif diye değerlendirilen duyguların ağırlıkta olduğu bir şeydi. Yürüyüş gerçekleştiriyorduk biz gerçekten. Ortaya müthiş bir sinerji çıkıyordu.
19:17
Şimdi baktığımda kendimde ve genelde gördüğüm şey şey olmaya başladı yani stres işte ne bileyim gerginlik ya işte negatif olarak adlandırılan duyguları sayabilirim burada yani daha fazla düşünme sürekli düşünme düşünme düşünme hali nelerle karşılaşacağız endişesi telaşı falan.
19:37
Duygu durumlarında ciddi değişiklik olduğunu düşünüyorum ama yani bu yürüyüşe ne kadar yansıdı emin değilim.
19:44
Yani şimdi bizim İstiklal Caddesi'nde toplanamıyor olmamız bizim kalabalığımızı ne kadar etkiledi emin değilim.
19:51
Bu kadar artan şiddete ve baskıya rağmen ciddi bir kalabalığın toplandığını düşünüyorum.
19:56
Mesela bu benim umudumu kıran bir şey dönüşmedi hiçbir zaman.
20:00
Aksine bu iradeyi göstermek bana çok daha fazla olumlu şeyler söylüyor.
20:07
Yerler değişti.
20:08
Belki basın açıklamasını yaptığımız meydanlar değişti.
20:12
Belki yürüdüğümüz sokaklar değişti.
20:15
Ama bu irade değişmedi.
20:17
Dolayısıyla bu açıdan bende de değişen hiçbir şey olmadı.
20:22
Fiziksel değişimlerin yürüyüşün ruhunu değiştirdiğini düşünmüyorum.
20:26
Ama ağırlıklı olarak benim hissettiğim kendi deneyim de duyguların değişimi.
20:31
Biraz özlüyorum kendi adıma.
20:33
Tabii her şeye rağmen coşkumuz devam ediyor ama kahkahalarımızı o kadar yüksek seslerle atamıyoruz belki yani.
20:40
O gönül rahatlığı, iç rahatlığı yok yani.
20:43
İşte polislerle karşılaşacağız.
20:45
Önemsemiyorsun belki ama gerginliğini taşıyorsun falan.
20:48
Bu gibi noktalarda kendimde ve etrafımdaki insanlarda değişim olduğunu düşünüyorum ben ağırlıklı olarak.
20:54
olarak. Elin? Beni her
20:56
seferinde şey çok etkiledi.
20:58
Feminist Gece Yürüyüşü'nde. Yani böyle
21:00
A'yı kapatsa B'den gidiyoruz.
21:02
Orayı kapatıyor, öteki taraftan çıkıyoruz.
21:04
O bir şekilde herkesi
21:06
toplama hali bana çok
21:08
iyi gelen bir şey. Yani şey çok yorucu oluyor
21:10
tabii ki. Toplantılarda böyle uzun
21:12
uzun oradan mı gireriz, buradan girsek
21:14
ne çıkar, şurayı kapatırlarsa
21:16
buradan ne edeceğiz falan. Yani
21:18
gerçekten teknik direktör inceliğinde
21:20
son birkaç senedir işte böyle
21:22
uğraşıyoruz. Ama böyle her sene
21:24
Bütün o manyaklığa rağmen o yol bulma hali beni etkiliyor.
21:27
Bana bu beklenmedik hareketler çok keyifli geliyor.
21:31
İşte 2020 senesinde bugün böyle bir düşündüm.
21:34
Bugünden geçmişe doğru işte iki sene Cihan gir, iki sene Karaköy ne zaman nereye yürümüştük diye.
21:40
2019'da tamam engellendik, yol kapandı, sıkıştırdılar bizi.
21:44
Yok işte ezanda ıslıkladın, ıslıklamadın onları konuşuruz zaten.
21:47
2020'de artık kesin yolumuzun kapanacağını gördüğümüz anda bizim böyle tamam ya kapatıyor musun?
21:53
Hadi ben Karaköy'e yürüyorum.
21:55
O dönüş bana çok tatlı gelmişti.
21:57
Çünkü burada şey de bana çok iyi geliyor.
22:01
Gerçekten inanılmaz bir abluka.
22:03
Yani bütün böyle kent hakkının hiçe sayıldığı, her yerin kapatıldığı,
22:07
ya böyle savaşta mıyız dediğimiz bir şey.
22:10
Buna rağmen kadınların böyle çılgınca böyle yüzlerce kadının bir sürü sokağa gelme hali.
22:16
Polis ne kadar engellese de kadınlar hani o korkudansa bize güvenmek büyüktür ondan diye hissediyorum.
22:22
hissediyorum. Bu çok iyi bir his.
22:24
19'da mesela bir şekilde
22:26
polis müdahalesi olmasına rağmen işte
22:28
orada fenalaşanlar olduğu
22:29
ama bir kadından şey duyduğumu hatırlıyorum.
22:32
Bir an dedi hani
22:33
inanılmaz bir şeyin içerisinde ezileceğimi hissettim
22:36
ama sonra dedim ki feminist geçerli düşünmeyim ve
22:38
feministler var etrafımda ve güven
22:40
hissettim ve o şekilde çıkabildim
22:42
oradan dediler. Sonra 2020 senesine
22:44
de geldiğimizde o bir anda
22:46
dönüp hadi biz Karaköy'e gidiyoruz o zaman
22:48
deyip hani yüzlerce kadını böyle
22:50
Böyle yolları da keserek ilerleme hali.
22:52
Yine bir sürü kadının ya inanılmaz iyi hissettik, hani eylem yapamayacak mıyız korkusu vardı ama her şeye değdi dediğini hatırlıyorum.
23:01
2022'de mesela Cihangir'le yine yükseldik.
23:04
Çünkü yine beklenmeyen bir şeydi.
23:05
Aman tanrım her yer kapandı ne yapacağız derken hop yukarıdan bir pankart iniyor, kocaman bir pankart.
23:12
İki sene Karaköy'ün üzerine bir anda bu sefer hop yollar mı kapalı?
23:16
E Cihangir'deyiz o zaman bakın dev gibi pankart da sallandırıyoruz.
23:20
O pankart inerken ki insanların coşkusu bence bütün o yorgunluğa değer bir şeydi.
23:26
Temiz gece yürüyüşünden örgütleyenler asla keyif almaz.
23:29
Yani yorucudur, hamallığı vardır, uğraşırsınız, yükselirsiniz, düşersiniz falan.
23:36
Sonra böyle bitince ama böyle ah diyorsun ilk yaptığımız şey şudur ya böyle partiden önce böyle ufak bir fotoğraf arası.
23:43
Hani neler olmuş, neler yaşanmış ya biz o hengamedeye kendiliğe bir bakılır falan.
23:47
Engellenmesine rağmen insana çok da kötü hissettirmeyen, böyle tabii ki çekinmeyin, gerildiğin, yer yer umutsuzluğa da düştüğün
23:56
ama birbirinden güç aldığın bir şeye dönüşüyor ve o gecenin sonunda böyle çok güçlenmiş ayrılıyorsun.
24:07
Hem sözü belirlerken hem de genel olarak o senenin öne çıkaracağımız konularını ya da içeriğini belirlerken bir sürü tartışma yürütüyoruz.
24:16
Örgütlenme sürecinde sizin 2017 ve 2023 yılları arasında dair olduğunuz kısımda bir takım tartışmalar da var.
24:23
Böyle biraz aklıma gelenleri söyleyeceğim.
24:26
Biraz o tartışmalar hakkında neler hatırlıyorsunuz, neler konuşmuştuk onları konuşmak isterim.
24:31
Mesela bir ezan tartışması var.
24:33
Yani bu yürüyüş sonrası olan bir tartışma mesela.
24:35
Bu barikata yüklenme kim yüklendi yüklenmedi ya da hani bu orada nasıl oldu gibi bir tartışma olmuştu bir dönem.
24:43
Bir dönem için yani yürüyüş öncesinde de başlayan Twitter üzerinden de devam eden bir translar ve törfler arasında bir işte yani gerilim ve daha da fazlası aslında olan bir takım tartışmalar olmuştu.
25:00
Bir sene gece yürüyüşünde işte komite insanları yalnız bıraktı gibi şeyler söylenmişti.
25:06
Biraz bu tip tartışmalar üzerinden aslında dahil olduğunuz zamanlarda neler konuşuldu, siz neler hatırlıyorsunuz, neler hissettiniz?
25:15
Yani hatırınızda kalan neler biraz onlardan konuşalım isterseniz.
25:19
Selin, seninle başlayalım bundan.
25:20
Benim içerisinde olduğum senelerde böyle tabii kaos denince hemen aklıma geliyor.
25:25
Kaos varsa aklımda kalan şeyler.
25:28
2019 senesinde özellikle bu ezan ıslıklama tartışmaları yani zaten sıkıştırılmışız.
25:34
Taksim meydanda hani ne ileri gidebiliyoruz ne geri gidebiliyoruz.
25:37
Polis herhangi bir alan bize tanımıyor ve bizi sıkıştırdığı alan tam olarak hani zaten caminin olduğu alan.
25:43
Bir yandan bir kent suçu olan bir dev gibi bir cami inşa ediyorlar o süreçte.
25:48
Bir yandan o diğer mevcut caminin sesi son ses ve hani biz bir yandan polis tarafından itilmişiz, sıkıştırılmışız.
25:55
O sırada ezan okuyor ya gerçekten hani kaç kişi duydu ezanı ne oldu bilmiyorum.
26:00
Yani o esnada hakikaten o kadar sıkıştırılmışlıkla ıslıklayan da olmuştur.
26:04
Ve yani onu hiç duymadan polis şiddetine karşı ıslıklarla bir şekilde sloganlarla karşı duranlar da olmuştur yani.
26:12
Ezan tartışmasında şöyle bir şey oldu.
26:14
Feminist gece yürüyüşü hani çok fazla paylaşım ve hani ertesi gün orada işte bir takım İslamcılar yürüyüş yaptı.
26:22
Ezanı ıslıklatmayız falan gibi.
26:24
Biz de hani bir konuşalım bunu dedik.
26:26
Çünkü olumlu olumsuz bir şey söylesek mi gibi bir araya geldiğimizde bir açıklama yaptığımızı hatırlıyorum.
26:31
Çünkü sonuçta burada esas tartışmanın ezan vesaire falan değil.
26:35
Orada 8 Mart'ta kadınlara polisin saldırdığı hani buna odaklansın devlet dediğimiz bir metin yazdığımızı hatırlıyorum.
26:42
O dönem Müslüman feministler de hatta destek veren bir mesaj yayınladılar.
26:47
Çünkü hani beraberdik zaten Müslüman feminist arkadaşlar da orada yürüyüşte varlardı.
26:52
Ve onlar da hani onlar açısından bir değerlendirme yazıp yayınladılar.
26:56
Ben o dönemi hani fena olmayan bir şekilde atlattığımızı düşünüyorum.
27:00
Hani bir arada kalıp doğru bir cevap verdiğimizi düşünüyorum.
27:03
2021, 2022, 2023 gibi hatırlıyorum ben.
27:07
Yanlış da hatırlıyor olabilirim.
27:08
Hem devletin bizi çok sıkıştırdığı, bizim düzenleyen ekiplerin böyle çok zorlanarak alternatifler planladığı
27:14
ve bu alternatifi yaparken de gelecek herkesin gözetmeye çalıştığı dönemlerde şeyler olmaya başladı bence.
27:21
İşte düzenleme bizi yalnız bıraktı.
27:23
Biz işte Karaköy'de kaldık.
27:25
Ama bir yandan da biz de yalnızız.
27:27
Çünkü herkes bulunduğu yerde var olmaya ve ablukayı kırmaya çalışıyor.
27:31
Altını çizdiğimiz bir şey var.
27:33
Düzenleme o sene kim gelirse odur.
27:35
Her zaman değişen bir şey.
27:36
Sosyal medyada yaratılan algının aksine.
27:38
Hani bu senelerde daha çok böyle yalnız mı bırakıldık falan ben de hatırlıyorum.
27:42
Bir de özellikle 2020 senesinde böyle en sinirlendiğim durumlardan birisi.
27:46
Tamamen kapatılmışız bir alternatif oluşturmaya çalışırken işte Karaköy kararı çıkmış.
27:50
Haftalarca tartışmışız zaten biz bu kararı.
27:53
Ve hani insanlar evet biz Karaköy'e yürüyoruz deyip hani o az önce heyecanla anlattığım gibi işte.
27:58
Ön tarafta özellikle hani her sene hiç sıkılmadan yılın diğer zamanlarında kadın mücadelesinde ne katkısı olduğunu bilmediğim bazı gruplar çıktı.
28:07
Böyle cümleler kurdu.
28:08
Ne barikata yüklenmiyor musunuz?
28:10
İşte siz Süleyman Soylu'yla iş birliği yapmışsınız.
28:13
Siz AKP ile aynısınız.
28:15
Kadınlar barikata yüklenmiş.
28:16
O sırada bütün kitle gitmiş bu arada 10 kişi falan kalmış.
28:19
Bütün o süreçte hani arkaya dönüp yürümek noktasında da hani bizim düzenlemeden görevli arkadaşların bulunduğu, polis görüşmecilerinin durduğu, avukatlarımızla beklediğimiz süreci takip ettiğimiz bir süreç olmasına rağmen 2020'deki dönüşle beraber düzenlemeye dönerek sözlü şiddete varan bayağı böyle ağır cümlelerin kurulduğunu hatırlıyorum.
28:38
Sonraki senelerde de işte 2020'den sonraki işte biz barikata yüklendik siz yüklenmediniz mi ne oluyor kitle bizimle beraber falan gibi böyle bence altı çok boş olan ve aslında 8 Mart Feminist Gece Yürüyüşü'ne gelen kişilerin büyük bir kitlenin çok da ilgilenmediği bir takım ithamlar altında bırakıldı düzenleme.
28:54
Son iki senedir de özellikle TERF tartışması üzerinden bir süreç vardı.
28:58
Ben bu süreçte feminist gece yürüyüşünün doğru tutum aldığını düşünüyorum.
29:01
Çünkü tartışma içeriklerine hiç girmeyeceğim ama sosyal medya içerisinde trans arkadaşların bütün kimliğine varoluşuna dönük inanılmaz saldırılar varken
29:10
biz feminist gece yürüyüşü gelirken kaygısı yaşadık.
29:13
Çünkü aynı trans dışlayıcı kişiler, ya ben TERF demeye bile dilim varmıyor.
29:17
Çünkü bu kadar korkunç ifadeler kuran birisi herhangi bir feminist ayakta olamaz diye düşünüyorum.
29:23
Biz işte feminist gece yürüyüşüne de geleceğiz, burası bizim alanlarımız dediğini hatırlıyorum.
29:28
Hiçbir yürüyüşte görmediğim, hiçbir şeye emek vermeyen, hareketin hiçbir yerinde görmediğim insanlar sosyal medyadan ahkam kesip
29:35
Biz işte turfler olarak geleceğiz, orada yürüyüşümüzü yapacağız falan dediler.
29:39
Trans Pride komitesinden arkadaşlara ulaştık bir şekilde.
29:42
Çünkü hani direkt örgütlü bir yapı da yok maalesef.
29:45
Ve dedik ki ya arkadaşlar gelin biz bu konuyu bir beraber konuşalım.
29:48
Tabii ki feminist gece yürüyüşünün içerisinde bir sürü LGBT artı olduğunu bir kenarda tutarak bunu söylüyorum.
29:53
Trans Pride komitesinden arkadaşlarla ve tanıdığımız trans arkadaşlarla beraber önce hatta gündüz mitingine gittik.
30:00
Ve hani polis de saldırmıştı bir önceki sene gündüz mitinginde translara.
30:04
Çıkışta beraber çıktık ve beraber oturduk ve şeyi konuştuk.
30:07
Ya bizi provoke etmeye çalışacaklar.
30:09
Feministleri, LGBT artı aktivistleri.
30:11
Biz feminist gece yürüyüşündeki politik sözümüze odaklanıyoruz.
30:14
Bir sorun olursa birbirimizin yanındayız deyip hep plan kurduk.
30:17
Yani planda şey birbirimize sahip çıkma tamamen.
30:20
Ortamın güvenliğini sağlayabilmek.
30:22
Feminist Gece Yürüyüşü'nün düzenlemesi adına elinden geleni yaptığı bir süreçti.
30:26
Tabii ki TERF'ler bir yolunu bulup bizim oradaki trans arkadaşlarımıza gerçekten ciddi şekilde sataşmalar,
30:34
üzerlerine gitmeler ve kışkırtmaları olduğunu bir kenarda tutarak söylüyorum.
30:38
2023'te de kitlesel falan bir durum söz konusu değildi.
30:41
Birkaç kişinin gelip yine trans arkadaşlara hani sataştığı sözlü olarak saldırıda bulunduğunu söyleyebiliriz.
30:48
Ama yine hani hem bizim megafonda arkadaşlarımız vardı hem trans arkadaşlarımız.
30:52
Hemen o arkadaşlarımız gittiler.
30:54
Bu tartışmanın içerisinde ben feminist gece yürüyüşünün doğru bir tutum alarak bu süreci yürütmeye çalıştığını düşünüyorum.
31:00
Hani böyle tartışmalara denk geldim benim örgütte olduğum dönemde.
31:03
Özen Gülsen'e devam edelim.
31:05
Ben de oraya çok takılmıştım.
31:06
Hem sinirlenmiştik işte biz göz altındayız.
31:10
Onlar dans etmeye gitti üzerinden.
31:12
Hani bizim için ne kadar politik bir eylem olan bir şeyi böyle onu da hedef haline getirmeye çalıştılar.
31:18
Eksik kalan bir bu kısmı var.
31:21
2020'de oldu bu da zaten.
31:22
Onun dışında her şeyi senin söyledi.
31:25
Bir de ezan ısıtılma meselesinde ben çok gerilmiştim yani.
31:28
O tartışmalar beni çok germişti.
31:29
Ben hatta toplantıyı tamamına erdirememiştim.
31:32
Öyle diyeyim size.
31:38
Son senelere dair eklemek istediğiniz ya da son sene olmasa bile gece yürüyüşüne dair genel olarak eklemek istediğiniz bir şeyler var mı Özen Gül?
31:49
Ben 2017'de örgütlenmeye katıldım. Geç bir tarih olduğunu düşünüyorum. Kendi kişisel hayatımda belki doğru bir zamandı ama hani keşke o 2000'li yılları da yani 2005'li yılları da yaşayabilseydim, o tartışmaların içinde olabilseydim dediğim çok zamanlar oldu.
32:07
Ama hani yine de bir kayıp olarak görmüyorum.
32:10
Görmemeye çalışıyorum daha doğrusu.
32:12
Ve belki bir noktadan sonra geri çekilmek demeyeyim ama alan açmak diyeyim.
32:19
Belki alan açmak için o toplantılara katılmayı bir noktadan sonra belki bırakıyorum.
32:25
Ama şu an olduğum yerde gidebildiğim kadar gitmek istiyorum.
32:29
Yani feminist gece yürüyüşü içerisinde örgütlenmesinin içinde olmak istiyorum.
32:34
ve sonuna kadar bu yürüyüşün de yapılması gerektiğini düşünüyorum.
32:40
İyi ki 2003'te kızlar feminist gece yürüyüşünü başlatanlarmışlar.
32:44
İyi ki o zamandan bugüne feministler bunu büyütmüş, hala büyütmeye devam ediyor.
32:48
Hakikaten böyle elden ele bir süre bence.
32:50
Ve böyle hani şey çok kırıcı oluyor.
32:53
Hani tek onu eklemek isterim.
32:54
Bu kadar emeğin olduğu bir yerde o emekten kaçıp
32:58
sadece böyle feminist olmayan unsurlar tarafından sadece eleştiri noktası.
33:04
çok gereksiz ve enerji kaybı gibi
33:06
görüyorum. Onun dışında feminist gece yürüyüşünün
33:08
kendisi çok umut veren. Türkiye'deyiz
33:11
ve hani bu kadar
33:12
faşizmin yükseldiği, bu kadar
33:14
mizojinist bir iktidarın olduğu
33:16
homofobik, transsoyik bir iktidarın olduğu
33:18
bir yerde bu kadar binlerce
33:20
feministin toplanması orada
33:22
burada hali beni çok güçlendiriyor.
33:24
Bir şeyi de hatırlıyorum böyle
33:26
dünyanın bir sürü yerinde 8 Mart
33:28
kutlanırken İstanbul'un
33:30
özellikle böyle kapak olduğu
33:32
birçok gazetelere o seneleri de hatırlıyorum.
33:35
Şu anda da ara sokaklarda da harikayız bence.
33:38
Ama istiklale geri döndüğümüz günleri de heyecanla bekliyorum.
33:41
Döneceğiz diye de düşünüyorum.
33:43
Teşekkür ederiz.
33:44
Bu kayıt Feminist Gece Yürüyüşü Sözlü Tarih ve Arşiv Çalışması için 2023 yılında yapılmıştır.
No matches in this recording.
